تالاب‌ها، نقطه تعادل حرارت زمین

طبعا تالاب‌های بزرگ تاثیر بیشتری روی آب و هوای محیط دارند و با پراکنده کردن مولکول‌های آب در فضای اطراف موجب تعدیل حرارت می‌شوند اما تالاب‌های کوچک نیز تاثیرگذار بر محیط اطراف هستند.

علاوه بر تالاب‌ها گیاهانی که در آنها می‌رویند نیز با عمل تبخیر و تعرق به میزان رطوبت هوا می‌افزایند و از تغییرات ناگهانی و شدید درجه حرارت جلوگیری می‌کنند.

چنین به نظر می‌رسد که تالاب‌های وسیع تاثیر بیشتر روی آب و هوای محیط دارند، دلیل این امر آن است که خشکی بین تالاب‌ها، تاثیرات آب و هوایی تالاب‌های کوچک را خنثی می‌سازند و طبعا تالاب‌های وسیع و کم‌عمق به علت تبخیر آب در وسعت زیاد تاثیر بیشتر دارند.

اما امروزه اخبار در معرض خطر قرار گرفتن تالاب‌ها همواره شنیده می‌شود و تالاب‌های زیادی در کشور به دلیل بی‌توجهی و گاهی هم عوامل طبیعی مانند خشکسالی در معرض تخریب و نابودی قرار دارند.

مـسوولان اعلام کرده‌‌اند که خشکاندن تالاب‌ها، تغییر کاربری تالاب‌ها، ورود پساب‌های کشاورزی، صنعتی و شهری و سایر استفاده‌های بی‌رویه از تالاب‌‌ها، تالاب‌های کشور به عنوان مهم‌ترین اکوسیستم‌های گیاهی ــ جانوری ایران را در معرض نابودی قرار داده است.

ایجاد پروژ‌ه‌های ناسازگار با تالاب‌ها، احداث مجتمع‌های صنعتی و نفتی در حاشیه تالاب‌ها، عبور جاده‌ها از حاشیه تالاب‌ها و احداث سازه‌های غیرمرتبط و زیان‌رسان به تالاب‌ها از دیگر مشکلاتی است که حیات تالاب‌ها را با بحران مواجه کرده است. نابودی تالاب‌ها وسعت گسترده‌ای از تنوع زیستی را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد، برداشت‌های بی‌رویه و انتشار آلاینده‌ها نیز از دیگر عوامل تهدید این مناطق بکر هستند.

از سوی دیگر علی‌رغم آن که مدیریت زیست‌بوم‌های حساس در برنامه چهارم توسعه کشور مورد توجه واقع شده و در بـنـد الـف مـاده 67 قـانـون لـزوم تـشـکـیـل کـارگـروه مدیریت زیست‌بوم‌‌‌های حساس کشور پیش‌بینی و آیین‌نامه اجرایی آن نیز تهیه و ابلاغ شده است، اما هنوز به نظر می‌رسد برای احیای این مناطق در کشور باید نگاهی مسوولانه‌‌تر و عزمی جدی‌تر ایجاد شود تا ضمن اجرای قوانین بر رعایت ملاحظات و ضوابط زیست‌محیطی در این بخش نیز توجه شود.

زهرا فرضی