دست‌های بسته صنایع دستی اصفهان

ایران در این خصوص، سومین کشوری است که دارای بیشترین و متنوع ترین آثار صنایع دستی است. اصفهان نیز به دلیل وجود هنرمندان تراز اول همچنین 200 رشته فعال و نیمه فعال صنایع دستی و کارگاه‌های تولید، اولین استان کشور است.

به گفته مسوولان صنایع دستی اصفهان آماری دقیق از تعداد هنرمندان تراز اول کشور در دسترس نیست اما در استان اصفهان بیش از 500 هنرمند تراز اول در رشته‌های مختلف صنایع دستی مشغول به فعالیت هستند.

قدمت صنایع دستی این شهر که به 2 هزار سال پیش می‌رسد دارای تنوع فراوان است، به طوری که صنایع دستی مناطق ساحلی کشور و حتی صنایع دستی، گلیم و گبه عشایر که بیشتر در استان فارس رواج دارد در استان اصفهان نیز تولید می‌شود.

صنایع دستی با داشتن مزیت‌ها و قابلیت‌های فرهنگی، اقتصادی و ارزش‌های تاریخی، لطافت‌هایی به زندگی مردم عصر تکنولوژی و صنعت می‌بخشد بنابراین باید به جایگاه مهم این هنر  صنعت، توجه ویژه‌ای شود.

متاسفانه در طول زمان با تغییر نگاه مردم و مسوولان به صنایع دستی، وسایل و تکنولوژِی روز جایگزین این آثار در زندگی مردم شد، در حالی که صنایع دستی دارای قابلیت‌های کشف نشده‌ای است که باید آحاد جامعه به آن توجه جدی کنند.

به دلیل این‌که صنایع دستی نیاز به سرمایه‌گذاری کلان و مواد اولیه زیادی ندارد، به دلیل داشتن ارزش افزوده بسیار بالا و با برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری در این بخش می‌توان به کسب در آمد و ایجاد اشتغال پرداخت.

طی چند سال گذشته صنایع دستی کشور و در راستای آن صنایع دستی اصفهان دچار رکود شده است. ورود صنایع دستی [خارجی] مشابه ایرانی که با کیفیت و قیمت پایین در بازار عرضه می‌شود همچنین عدم رعایت حقوق مصرف‌کنندگان در ارائه محصولات صنایع دستی و نقصان‌های بازارهای تولید، فروش و صادرات صنایع دستی را با رکود مواجه کرده است.

معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان با اشاره به وجود 200 مغازه در رینگ اول میدان نقش جهان اصفهان که محل نمایش و عرضه صنایع دستی اصفهان است، اظهار کرد: تا پایان تابستان سال 87، از مجموع 192 مغازه در این رینگ، 93 باب مغازه به فروش محصولات صنایع دستی اصفهان، 10 مغازه به فروش صنایع دستی خارجی و 83‌مغازه دیگر به فروش محصولاتی چون بستنی، گز، اسباب بازی، بلور، کاغذ و... پرداخته‌اند که این در شان این فضای تاریخی نیست.

احمد ادیب با بیان این‌که میزان صادرات صنایع دستی از استان اصفهان به غیر از فرش و مصنوعات طلا و جواهر به گفته اداره کل گمرکات این استان به میزان 4 میلیون و 440 هزار دلار بوده است، افزود: این آمار نسبت به سال قبل رشد خوبی داشته است،ولی نسبت به جایگاه صنایع دستی استان اصفهان از جایگاه و پیشرفت خوبی برخوردار نیست.

وی در پاسخ به این سوال که چرا برخی از مغازه‌های عرضه‌کننده صنایع دستی به فروش اجناسی غیر از این محصول روی آورده‌اند، تصریح کرد: سازمان میراث فرهنگی تنها متولی مرمت، حفظ و نگهداری جنبه‌های تاریخی میدان نقش جهان است و اختیاری روی فروشگاه‌های تولید صنایع دستی ندارد که دارای مالکیت خصوصی یا موقوفی هستند.

معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان با تاکید بر این‌که این سازمان اختیار برخورد با این فروشگاه‌ها را ندارد، خاطرنشان کرد: مجمع امور صنفی به عنوان ناظر بر این فروشگاه‌ها به دلیل نبود قانونی خاص، با این مغازه‌ها برخورد نمی‌کند.

وی در ادامه با اشاره به خطر ورود صنایع دستی خارجی به کشور بیان کرد: عدم نظارت بر تولید صنایع دستی خارجی و تولیدات این محصول با مواد اولیه نامرغوب و به صورت زیرزمینی، منجر به هزینه‌های پایین این محصولات در کشورهای مبدا در مقایسه با صنایع دستی کشورهای مقصد از جمله ایران شده است.

ادیب، همچنین با اشاره به این‌که تولیدکنندگان صنایع دستی داخلی برای جذب متقاضیان و مشتریان این محصول باید به بسته‌بندی مطلوب این محصولات و درج شناسنامه اثر خود در راستای اعتمادسازی مشتریان نیز توجه کنند، تصریح کرد: تولیدکنندگان داخلی استاندارد سازی و بسته‌بندی محصولات صنایع دستی را نیز پرهزینه می‌دانند و در صورتی که به تغییر این افکار توجه نشود انتظار ما از فروش صنایع دستی باید در همین حد و یا حتی کمتر باشد.

وی در ادامه با اشاره به احیای برخی از رشته‌های صنایع دستی در اصفهان گفت: از سال 73 تاکنون سازمان میراث فرهنگی مبحث احیای رشته‌های گلابتون‌سازی، زری‌بافی، فیروزه‌کوبی، قفل‌سازی، لایه‌چینی و سوخت چرم را آغاز کرد.

معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان با بیان این‌که حفظ و احیای صنایع دستی در 2 قالب انجام می‌شود، افزود: احیای برخی از رشته‌هایی که امکان فعالیت مجدد به صورت تک موزه‌ای، تک رشته‌ای یا به صورت تولید کارگاهی است و همچنین رشته‌هایی که شرایط مناسب برای احیا را ندارند، مستندسازی می‌شوند.

معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان با بیان این‌که با پایین آوردن هزینه‌های تولید و بالا بردن کیفیت محصولات می‌توان فروش صنایع دستی را افزایش داد،گفت: در راستای حمایت و ساماندهی تولید، سازمان میراث فرهنگی با الهام از معماری و مراکز فروش کشور در بازارچه‌ها و تیمچه‌ها متناسب با شرایط روز و با مدیریت بهداشت محیط، مواد اولیه و انرژی به ایجاد بازارچه‌ها و شهرک‌های صنایع دستی در این استان اقدام کرده است.

وی با اشار به این‌که مطالعات بر روی طرح این شهرک سال گذشته از سوی مشاور انجام شد، اظهار کرد: در شهرهایی نظیر کاشان، نایین، نطنز و شهرضا بازارچه صنایع دستی و در شهر اصفهان شهرک صنایع دستی پیشنهاد شده است.

ادیب، اضافه کرد: مطالعات این طرح از محل اعتبارات ملی و با هزینه‌ای بالغ بر 80 میلیون تومان تامین شده است.

وی همچنین از راه‌اندازی بازارچه صنایع دستی کاشان تا پایان تیرماه امسال خبر داد.

معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان با تاکید بر این‌که با راه‌اندازی این شهرک علاوه بر ساماندهی تولید، با افزایش بهره‌وری و تولید آثار با کیفیت بالا در راستای رعایت حقوق مصرف‌کننده روبه‌رو می‌شویم، تصریح کرد: این شهرک‌ها موجب رونق بخشی به بافت تاریخی شهرها، ایجاد جاذبه‌های گردشگری و جلوگیری از مهاجرت رشته‌های صنایع دستی به خارج از شهر‌ها می‌شوند.