20 سال درخشش در مرزهای دانش

این لزوم در کشور ما، چند سالی است که بخوبی در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی (IPM) احساس شده است و با جدیت دنبال می‌شود.

درحال حاضر و پس از 20 سال فعالیت موفق، همچنان رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، حرکت در مرزهای دانش  را از اولویت‌های این مرکز می‌داند و می‌گوید: نمی‌خواهیم علامه خانگی باشیم و باید در مرزهای دانش کار کنیم. چراکه گسترش مرزهای دانش از سوی تمام علمای بشریت صورت می‌گیرد نه فقط ایرانی‌ها که البته  وارد شدن به این مقوله و کار در مرزهای دانش، زحمت زیادی دارد، چون باید با آخرین یافته‌های علمی دیگران آشنا شویم و بر آن تسلط یابیم.

پژوهشگاه دانش‌های بنیادی تا به حال، حرکت‌های جدیدی را در کشور شروع کرده است. به عنوان نمونه، اولین مرکزی است که به شبکه اینترنت متصل شده و سال‌ها بعد، پروژه ثبت دامنه‌های.ir‌  را راه‌اندازی کرده است البته فعالیت‌های برجسته  این مرکز به این دو مورد خلاصه نمی‌شود و طرح رصدخانه ملی ایران، همکاری با سرن (مرکز تحقیقات هسته‌ای اروپا)، طرح گرید برای محاسبات گسترده علمی، شتابگر خطی 10 MEV ، شتابگر ملی ایران، شبکه علمی دانشگاه‌ها و دامنه کشوری و مرکز محاسبات ملی با توان بالا را نیز باید از طرح‌های در دست اجرای پژوهشگاه دانست.

این پژوهشگاه از سال 1989 با عنوان «مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات» به ریاست دکتر محمد جواد لاریجانی شکل گرفت والبته به فعالیت در این شاخه علمی، بسنده نکرد وپس از مدت کوتاهی با توسعه فعالیت‌های پژوهشی مرکز از حوزه ریاضیات و فیزیک و تغییر نام آن،دپارتمان‌های ریاضیات، فیزیک، علوم کامپیوتر، علوم شناختی، علوم نانو، فلسفه تحلیلی، نجوم، ذرات و شتابگر و آزمایشگاه علوم محاسباتی نیزدر این پژوهشگاه فعالیت خود را آغاز کردند.

موفقیت‌های پرشمار محققان این پژوهشگاه بویژه نسل جوان پژوهشگران و اعضای هیات علمی IPM که به اعتبار فضای علمی و جایگاه مناسب پژوهشی این مرکز، فعالیت در معتبرترین دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی دنیا را رها می‌کنند و به این مرکز می‌آیند، آنچنان تصویر روشن و امیدبخشی را در افق آینده پژوهشگاه ترسیم کرده که دیگر شنیدن خبر دستیابی محققان این مرکز به عالی‌ترین جایگاه‌ها و جوایز علمی جهان در آینده‌ای نه چندان دور هم چندان دور از ذهن نیست.

بهاره صفوی