کلینیک چاقی

تغییر رفتارهای ناسالم قبل از آن که دیر شود

همه می‌دانیم سیگار و عادات بد غذایی منشا خیلی از بیماری‌های ناتوان‌کننده ازجمله بیماری‌های قلبی و دیابت می‌باشند. ولی متاسفانه خیلی از افراد دچار افزایش وزن یا سیگاری حاضر نیستند از رفتارهای نادرست خود دست بکشند، قبل از این که عارضه‌ای برای آنان ایجاد شود! نتایج مطالعات جدید نشان داده است، تشخیص بیماری‌هایی از قبیل بیماری‌های قلبی و دیابت زمینه‌ساز تغییرات رفتاری از قبیل ترک سیگار یا کاهش وزن می‌شود.

کد خبر: ۲۳۸۹۴۹

هم اینک در کشورهای پیشرفته و نیز کشورهای در حال توسعه، سیگار کشیدن، نوع تغذیه و فعالیت بدنی از علل اساسی مرگ و میر می‌باشند که مورد توجه کافی قرار نمی‌گیرند. متاسفانه شیوع استعمال سیگار و دخانیات طی دهه‌های اخیر افزایش یافته است. از طرف دیگر افزایش وزن و چاقی نیز در کشور ما مشابه سایر کشورها افزایش بی‌رویه یافته است. مطالعات متعدد و جداگانه شیوع افزایش وزن را در بالغین حدود 40 درصد و شیوع چاقی را بین 20 تا 25 درصد ذکر کرده‌اند که با آمار کشورهای صنعتی تفاوت چندانی ندارد.

مطالعه‌ اخیرا روی افراد چاق و سیگاری بین سال‌های 1992 تا 2000 میلادی انجام گرفته است. در این مطالعه 20221 فرد چاق با افزایش وزن و7764 سیگاری کمتر از 75 سال مورد بررسی قرار گرفتند. نکته جالب توجه در این مطالعه آن بود که افراد چاق یا سیگاری که دچار یکی از این بیماری‌های قلبی و عروقی یا دیابت می‌گشتند، بویژه در مراحل اولیه تشخیص بیماری در مقایسه با دیگر افراد بهتر و راحت‌تر خود را با عادات صحیح وفق می‌دادند. نتایج این مطالعه نشان داد که در افراد سیگاری پس از تشخیص جدید یکی از بیماری‌های فوق، میزان ترک سیگار 3 برابر دیگر افراد بود. در افراد چاق نیز که در آنها تشخیص جدید بیماری ریوی، قلبی و دیابت داده شده بود، به طور متوسط یک تا 5/1 کیلو گرم کاهش وزن بیشتر در مقایسه با افراد چاق بدون ابتلا به بیماری‌های مزمن گزارش شد.

نتایج این مطالعه همچنین حاکی از آن بود که ابتلا به چند بیماری ناشی از سیگار و رفتارهای نادرست زندگی، انگیزه قوی‌تری برای تغییر را ایجاد می‌کند، به طوری که در افراد سیگاری با تشخیص یک بیماری، میزان ترک سیگار 9/2 برابر افراد بدون تشخیص بود، در حالی که در افراد مبتلا به چند بیماری ناشی از عادات نادرست، میزان ترک سیگار 1/6 برابر بود. در افراد چاق نیز پس از ابتلا به یکی از بیماری‌های مزمن ناشی از چاقی، میزان متوسط کاهش وزن 34/0 واحد شاخص توده بدنی (BMI) و در افراد مبتلا به چند بیماری این کاهش 64/0 واحد (BMI) بود.

نکته عملی: عاداتی از قبیل عادات نادرست غذایی و سیگار کشیدن، عامل اساسی بیماری‌های مهم بویژه بیماری‌های قلبی و دیابت می‌باشند. متاسفانه با علم به این عوارض، انگیزه لازم برای ترک این عادات در خیلی از موارد قبل از ایجاد بیماری وجود ندارد. به‌کارگیری راهکارهای مناسب برای تشویق مردم به داشتن عادات صحیح قبل از ایجاد این بیماری‌ها ضرورتی انکار نشدنی است.