گرفتاری غرب در باتلاق افغانستان

 روزنامه معتبر گاردین چاپ انگلیس دیروز در این باره نوشت: پس از دو دهه از پایان مداخله نظامی شوروی سابق در افغانستان، اکنون ناتو در مقایسه با شوروی، در باتلاقی به مراتب عمیقتر در این کشور گرفتار آمده است به گونه‌ای که نه راه پس دارد نه راه پیش.

این روزنامه افزود: 20 سال پس از خروج آخرین سربازان ارتش روسیه از خاک افغانستان که جان 15 هزار سرباز روس را گرفت، همان اشارات و کنایه‌ها از جنگی که آمریکا در افغانستان به راه انداخته بر سر زبانهاست و در شرایطی که همه منابع غرب به جنگ این کشور سرازیر شده، کمترین بختی برای موفقیت غرب متصور نیست.

گاردین با ارزیابی شرایط کنونی پیش بینی کرد طول مدت زمان تهاجم نظامی آمریکا به افغانستان معادل مدت مداخله نظامی شوروی در این کشور خواهد بود.

به نوشته روزنامه انگلیسی، در مقام مقایسه این دو مداخله نظامی، شوروی دقیقا در همین برهه از جنگ آماده خروج از افغانستان شد اما بر عکس، اکنون آمریکا و ناتو عزم تقویت حضورشان را در افغانستان دارند و اوباما طرح اعزام 30 هزار نیروی تازه نفس به افغانستان را همزمان با درخواست شمار بیشتری از نیروهای ناتو را به این کشور مطرح کرده است.

 در همین حال، نیروهای ائتلاف هم تقریبا 115هزار نیرو در افغانستان خواهند داشت که معادل مجموع نیروهایی است که شوروی در افغانستان پیاده کرده بود.

به نوشته گاردین، مانند روسها، متحدان غربی عمدتا کابل و مراکز استانها را در اشغال دارند و حومه شهرها اغلب در کنترل شورشیان است اما در مقایسه با شوروی، کار ناتو در افغانستان دشوارتر از روسیه است زیرا 20 سال پیش طالبانی وجود نداشت، خبری از بمب گذاریهای انتحاری نبود، ارتش و پلیس افغانستان از کارآیی بیشتری برخوردار بودند، مسکو خواستار تغییر حکومت افغانستان نبود و در کنار همه اینها، شوروی برای خروج از افغانستان از فرصتها و تسهیلات بیشتری برخوردار بود.

گاردین سپس با بررسی روند تحولات افغانستان پس از خروج ارتش شوروی و اوضاع کنونی  این کشور تصریح کرد: دولتهای غربی امروز در قبال بهای سنگینی که در افغانستان می‌پردازند، بدبختی و بلا را به جان خود خریده‌اند. غرب باید این واقعیت را در مورد افغانستان درک کند.... مهم‌ترین درسی که از مداخله نظامی شوروی در افغانستان می‌توان آموخت این است که عدم یکپارچگی سیاسی و فرهنگی افغانستان همواره عامل اصلی خشونتهای گسترده و دامنه دار در این کشور بوده است و خارجیها فقط به قیمت به خطر انداختن خود در افغانستان مداخله می‌کنند.

این روزنامه تاکید دارد که بر خلاف عراق، جنگ افغانستان برای ناتو یک دام خودساخته اغواگرانه است و سیاست اوباما برای افزایش نیرو در افغانستان ممکن است حامل موفقیتهای کوتاه مدت باشد اما پیشرفت پایداری را به ارمغان نخواهد آورد. ضمن آنکه اجرای این طرح بودجه‌های سنگینی را هم بر آمریکا و هم بر انگلیس تحمیل می‌کند.

به عقیده گاردین، طرح افزایش نیرو نه تنها بر سطح نارضایتی‌های عمومی داخل افغانستان خواهد افزود بلکه این پول صرفا به جیب مستشاران خارجی و مقاماتی که خود آلوده به فساد هستند روانه خواهد شد.

 از طرفی نیز، مذاکره با طالبان مانند سیستم آشتی ملی دوران نجیب الله ناپایدار خواهد بود. در خود طالبان شکاف و چند دستگی ایجاد شده و این گروه به دو دسته قدیمیها و جدیدترها منشعب شده است. بدتر از آن هنگامی است که جنگ به مرزهای افغانستان با پاکستان کشیده شود و اینجا دیگر طالبان پاکستان است که وارد جنگ می‌شود.

مذاکره با طالبان

نشریه ‌آمریکایی «امریکن فری پرس» نیز روز گذشته به تحلیل وضعیت افغانستان پرداخت و نوشت:  آمریکا ومتحدانش در ناتو معتقد هستند که خروج موفقیت‌آمیز از افغانستان فقط زمانی تحقق خواهد یافت که طالبان از مواضع و پایگاههای خود در پاکستان رانده شود و این پیش شرط پیشرفت گفتگوهای آتی با آشوب طلبان است اما مساله این است که  آیا تعرضات آتی نیروهای آمریکایی و ناتو به مناطق قومی پاکستان آسیب شدیدتری را وارد نخواهد کرد.

به نوشته این نشریه معتبر آمریکایی، هم اکنون برخی از ناظران، مناطق تحت کنترل طالبان در پاکستان را بعنوان ایالتی در ایالت دیگر تعبیر می‌کنند. اگر این تعبیر درست باشد خطر جدی برای ثبات پاکستان در آینده وجود خواهد داشت و صرف نظر از پیامد تعرضات طراحی شده، احتمال شکست طالبان بسیار کم خواهد بود.

امریکن فری پرس با اشاره به نقش سعودی‌ها به عنوان حامی بزرگ جنگجویان طالبان نوشت: با وضعیت کنونی،  سعودی‌ها شانس زیادی برای خنثی کردن بی ثباتی‌هایی را خواهند داشت که با ارسال دهها میلیون دلار برای طالبان در طول سالها برای ساخت مدارس ضد غرب، به آن قوت بخشیده بودند. این مدارس بطور پیوسته مردان جوانی را برای جنگ بر علیه مهاجمان غربی تربیت کرده است.

این روزنامه نوشت: حال این موضوع به سعودی‌ها مربوط می‌شود که از طالبان بخواهند بر سر میز مذاکرات رسمی برای پایان بخشیدن به تنش در افغانستان بنشینند.هر چند، حتی این کار نیز ممکن است به حل مشکل ارتش پاکستان منجر نشود.

اظهارات زرداری

آصف علی زرداری رئیس جمهور پاکستان از هجوم همه جانبه طالبان به مناطق مختلف پاکستان و اشغال این کشور خبر داد. وی  در مصاحبه با شبکه تلویزیون آمریکا اظهارداشت: طالبان می‌خواهند پاکستان را اشغال کنند و ما برای حفظ کشورمان علیه طالبان می‌جنگیم.

رئیس جمهور پاکستان گفت: طالبان به دنبال ایجاد تغییر در نحوه زندگانی مردم هستند لذا باید جلوی آنان را گرفت.