خواندن و درک مفاهیم ، مهارتی است که کودکان به طور اکتسابی از آغاز تولد آن را می آموزند. بسیاری از والدین به غلط می پندارند که آموزش مهارت خواندن را باید به مدرسه و دوران تحصیل کودکانشان موکول کرد این در حالی است که نوزادان ، نوباوگان و کودکان پیش از دبستان
کد خبر: ۲۳۵۸۱
، بسیاری از فاکتورهای ضروری و اساسی در مهارت خواندن را قبل از آن که حتی آموزش های رسمی خواندن را در مدارس ببینند، می آموزند. کودکان این دانش اکتسابی را از تجارب صحبت با دیگران ، کتابهای بچه گانه شان ، به طور غیرمستقیم کسب می کنند. همه می دانیم که اساس زبان نوشتاری ، زبان گفتار است ، تجربه های کودکان در صحبت و گفتگو و گوش دادن به صحبتهای بزرگسالان ، دانش پایه و لازم را برای پیشرفت خواندن آنها فراهم می کند. محققان به این نتیجه رسیده اند که رشد و توانایی کودکان در کتابخوانی و روخوانی آنها بازتاب سخن گفتن آنها با پدر و مادر، معلمان و بویژه با همتایان و کودکان هم سن و سال خودشان است . بسیاری از معلمان در سالهای اول مدرسه با کودکانی مواجه هستند که ضعف شدیدی در درس خواندن دارند. طبق تحقیقات به عمل آمده مشخص شده است که این کودکان زبان گفتاری صحیحی را در دوران کودکی نیاموخته اند. استفاده اطرافیان و والدین آنها از جملات شکسته و اصطلاحات خاص ، همچنین اصلاح نکردن گفتار کودکان به طور مستقیم یا غیرمستقیم ، سبب شده است که مجموعه ای از الگوهای غلط در اذهان این کودکان جای گیرد. این کودکان وقتی در مقابل الگوهای درست زبانی در قالب نوشتار قرار می گیرند، دچار مشکل شده و به نوعی سردرگم می شوند، آنچه مسلم است خواندن کتاب در دوران کودکی می تواند به طور غیرمستقیم الگوهای صحیح زبانشناختی را به ذهن کودکان تزریق کند.
کودکان را به کتابخوانی تشویق کنید
گذران اوقاتی برای سرگرمی کودکان توسط والدین ، امری ضروری است که روان شناسان بر آن تاکید فراوان دارند. چه بهتر که دقایقی از این لحظات را با کتابخوانی برای کودکان مفرح کنید. استمرار این امر در دوران پیش از دبستان انگیزه کودکان را برای کتابخوانی در آینده بیشتر می کند.
انتخاب کتاب مناسب
والدین ، زمان انتخاب کتاب برای کودکان بایستی به ظرفیت پذیرش و درک سنی کودک ، علایق و سطح مهارت های او توجه کنند. بسیاری از پدر و مادرها یا پدربزرگ و مادربزرگ ها این وسواس را در انتخاب کتاب مناسب برای کودکان خود به خرج نمی دهند. اغلب کتابهایی برای آنها انتخاب می شود که برای آنها مشکل است . کودکان در سنین آغاز دبستان به دلیل دشوار بودن متن بعضی کتابها نمی توانند آنها را بخوانند. باید توجه داشت که کتابی برای این گروه سنی مناسب است که کودک بتواند حداقل ظرف 15دقیقه آن را با صدای بلند بخواند و لذت ببرد. دشواری و طولانی بودن قصه و متون سنگین ، باعث خستگی و دلزدگی کودکان از کتاب و کتابخوانی می شود. در هنگام تهیه کتاب ، توجه به سطح و گروه سنی مندرج در پشت کتابها امری ضروری است . از دیگر نکات بسیار مهم توجه به علایق کودک است . عده ای از بچه ها داستان های افسانه ای را می بینند، پسر بچه ها با شنیدن قصه هایی از ماجراهای پلیسی و رانندگی و... به سر شوق می آیند. بعضی از کودکان از شنیدن داستان های واقعی که شخصیت های داستان را کودکان و بچه های هم سن و سالشان شکل می دهند لذت می برند. بعضی دیگر داستان های مربوط به حیوانات و قصه هایی را که از زبان حیوانات نقل می شوند بسیار دوست دارند. در قدم نخست بهتر است که انواع متنوعی از این گونه کتاب داستان ها را برای کودک تهیه کرد. والدین در حین خواندن این کتابها با کمی دقت می توانند علایق کودک خود را کشف کنند. شناخت گرایش کودکان ، به نوع ادبیات داستانی و اشتیاق آنها به کتابهای خاص راهنمای بسیار خوبی برای تهیه کتابهای بعدی برای اوست . اگر به این مهم توجه کافی شود، کودک به طور خودجوش به سوی خواندن کتاب جذب خواهد شد. اولین جرقه ها در انگیزش و ترویج کتابخوانی ، در اوان کودکی به وجود می آید. دوستی و همراه بودن با کتاب امری است که باید به آن در سنین کودکی پرداخته شود و به صورت یک عادت درآید. اگر کودک کتاب را بشناسد و از خواندن آن لذت ببرد، در آینده به نوجوان و جوانی تبدیل خواهد شد که دیگر با کتاب غریبه نیست . از دیگر راههایی که برای راهنمایی والدین ، در شناخت علایق کودکان به کتاب می توان ذکر کرد، مراجعه به کتابخانه های عمومی همراه با کودکان است . کودک در بین صدها کتاب می تواند براحتی کتاب مورد علاقه اش را بیابد. قدم بعدی پس از انتخاب کتاب و شناخت علایق کودک چگونگی خواندن و ایجاد انگیزش برای استمرار کتابخوانی است .
چگونه برای کودکان کتاب بخوانیم
وقتی برای بچه ها کتاب می خوانید باید طوری آن را از نظر بیان و لحن کتاب بخوانید که کودک قصه را احساس کند. استفاده از صداهای خنده دار به جای شخصیت های داستان و حرکات خنده دار برای تفهیم یک قصه بسیار مفید است . سعی کنید با صدای رسا و بلند برای کودکان قصه بخوانید. ساعات خاصی را برای خواندن کتاب و همراهی با فرزندتان در نظر بگیرید. با آرامش و صرف وقت به او بفهمانید که چقدر او و کتابهایش برای شما ارزش دارند و اشتیاق خود را برای خواندن کتابهایش بوضوح نشان دهید.
بزرگترها الگو هستند
یکی دیگر از راههای تشویق کودکان به کتابخوانی آموزش عملی به آنهاست . اگر کودک ببیند که والدین و بزرگترها در محیط خانه کتاب می خوانند ، می نویسند و... مطمئن باشید همچون آینه ای رفتارهای شما را تقلید خواهند کرد.
کتاب هدیه دهید
بها دادن به جایگاه کتاب در خانواده بسیار مهم است . اگر کتاب به عنوان هدیه با ارزش در خانواده بین اعضا خانواده رد و بدل شود ، کم کم کودکان بدین وسیله ارزش کتاب را درک می کنند. تعبیه کردن جایگاهی برای نگهداری کتابهای کودک ، جلد کردن و برچسب زدن به آن و تشویق او در صورت نگهداری بهینه از کتابهایش ، از دیگر نکات ظریفی است که بر قدر و منزلت کتاب و کتابخوانی در ذهن او می افزاید.