رسانه‌ها و توسعه نظام سلامت

قدرت بی‌بدیل رسانه‌ها در ارائه اطلاعات و آگاهی‌ها به مردم بر کسی پوشیده نیست. نهادها و سازمان‌هایی که با ماموریت مشخصی در حوزه‌ای خاص کار می‌کنند، حتی اگر همه توان و ظرفیت خود را به کار بگیرند برای این که درباره موضوعی مرتبط با ماموریت کاری خود به مردم اطلاعاتی بدهند موفق نخواهند بود؛ مگر این که ظرف ارائه اطلاعات خود را از میان رسانه‌ها انتخاب کنند و چه بهتر که رسانه مورد نظر هم با ماموریت مشابهی با آن سازمان فعالیت کند که آن وقت تاثیرگذاری پیامی که منتقل می‌شود دوچندان خواهد بود. برای همین است که رادیو وقتی تصمیم گرفت به سمت حوزه‌های تخصصی گسترش پیدا کند، رادیو سلامت را افتتاح کرد تا به عنوان هشتمین ایستگاه رادیویی در میان اهم موضوعاتی قرار بگیرد که رسانه ملی اهمیت پرداختن به آن را به شکل تخصصی دریافته بود.

حالا می‌توانیم ظرفیت فوق‌العاده رسانه‌ای تخصصی را بگذاریم کنار توانمندی علمی  سازمانی که با همین موضوع مشخص کارهای پژوهشی و علمی انجام می‌دهد، آن گاه متوجه نتیجه شگرفی که حاصل خواهد شد، می‌شویم.

ما در دورانی زندگی می‌کنیم که با وجود دستاوردهای روزافزون پزشکی و با این که دانستنی‌های مردم دراین حوزه روز به روز افزایش پیدا می‌کند باز هم مردم گرفتاری‌های بسیاری دارند و با انواع و اقسام بیماری‌ها دست و پنجه نرم می‌کنند.

پزشکان می‌گویند بسیاری از این بیماری‌ها در صورتی که مردم آگاهی‌های کافی داشته باشند با پیشگیری به وجود نمی‌آیند و راه‌های درمان در صورتی که درست پیموده شوند در پروسه زمانی کوتاه‌تری نتیجه خواهند داد، اما این اطلاعات را هیچ سازمان و نهادی نمی‌تواند به مردم ارائه کند؛ مگر این که رسانه‌ای با این ماموریت، حضوری فعال و پویا دراین عرصه داشته باشد.

از طرف دیگر در دنیای امروز با وجود این که فناوری برای مردم هر روز ارمغانی جدید دارد تا راحت‌تر زندگی کنند، اما تنگناهای زندگی بشر و دغدغه‌های پیرامونش روز به روز بیشتر می‌شوند تا آنجا که سلامت روانی فرد و متعاقب آن سلامت روانی جامعه را به خطر می‌اندازد و باز در چنین شرایطی این رسانه‌ها هستند که می‌توانند با ارائه پیام‌های مناسب روحیه توکل و آرامش‌بخشی را در جامعه تزریق کنند.

حال می‌توانیم به این فکر کنیم که اگر رسانه‌ها و سازمان‌هایی که در حوزه سلامت فردی و جمعی کار می‌کنند دست به دست هم بسپارند و در یک پروسه مشخص و برنامه‌ریزی شده با هم همکاری کنند بسیاری از مشکلات و دغدغه‌های این گونه از بین خواهند رفت. قدرت بی‌بدیل همکاری سازمان‌ها و رسانه‌های سلامت‌محور با هم غیرقابل انکار است. چنان که رادیو سلامت از ابتدای راه‌اندازی تاکنون با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی همکاری مستمر داشته و در این سال‌ها نتایج موثری نیز حاصل شده است.

رادیو سلامت با در نظر گرفتن توانمندی بی‌نظیری که از مشارکت و همکاری سازمان‌ها و رسانه‌های سلامت‌محور حاصل می‌شود، برای برگزاری کنفرانس بین‌المللی سازمان‌ها و رسانه‌های سلامت‌محور همت کرده است. این همایش جهانی قرار است بین روزهای 18 تا 20 اسفند امسال برگزار شود و این روزها اهالی رادیو سلامت در حال فراهم آوردن مقدمات برپایی آن هستند.

در فراخوان این گردهمایی درباره اهداف برگزاری آن عنوان شده است که این کنفرانس قصد دارد همگرایی رسانه‌ها و سازمان‌های سلامت‌محور را در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی افزایش دهد و زمینه‌های بحث نظری درباره چالش‌های رسانه و سلامت را فراهم کند. تشکیل بانک اطلاعات بین‌المللی رسانه‌های سلامت محور، ترغیب سیاستگذاران، رهبران دینی، اندیشمندان و اصحاب رسانه به ایفای نقش موثرتر در ارتقای سلامت جامعه، فراهم کردن زمینه‌های لازم برای راه‌اندازی رشته تخصصی ارتباطات سلامت در ایران و مهیا نمودن زمینه‌های لازم برای ارائه پژوهش‌های کاربردی درباره نقش رسانه‌ در پیشبرد نظام سلامت از دیگر اهداف برپایی این کنفرانس است که بی‌شک تحقق هر یک از آنها افق‌های جدیدی را در حوزه سلامت برای مردم ما و جهان ایجاد می‌کند.

چندی پیش مدیران رادیو سلامت و مسوولان برگزاری همایش با وزیر بهداشت دیدار کردند و درباره چگونگی برگزاری این کنفرانس جهانی به گفتگو نشستند. «اختصاص بخشی از رادیو به مقوله سلامت دید درستی بود که با ژرف‌نگری به انجام رسید. با توجه به این که رادیو در تمام شوون زندگی مردم وارد شده و نقش مهمی را نیز ایفا می‌کند، ضروری است به رادیویی شدن موضوعات مهم و قابل طرح بیشتر بیندیشیم.»

این جملات را دکتر کامران لنکرانی، وزیر بهداشت در دیدار با مدیران رادیو سلامت بیان کرد و گفت: ما وظیفه داریم از این رسانه از طریق ارتباط موثر و مستمر با کارشناسان به طور تخصصی حمایت کنیم.

وزیر بهداشت در این نشست در مورد برنامه‌ریزی رادیو سلامت برای مخاطبان عام و خاص صحبت کرد و گفت: به گفته کارشناسان هم‌اکنون صفحه سلامت روزنامه‌ها یا مجلات سلامت‌محور پرطرفدار هستند و این نشان‌دهنده آن است که رادیو سلامت هم باید برای عموم مردم برنامه‌های سازنده‌ای داشته باشد.

در واقع وزیر بهداشت بر این باور است که وزارتخانه‌ای که او مدیریت می‌کند برای پیشبرد اهداف و برنامه‌های خود به رسانه‌ای فراگیر چون رادیو سلامت نیاز دارد و رادیو سلامت برای این که به غایت مورد نظرش برسد، باید از سوی منبع علمی و موثق کشور که همان وزارت بهداشت است حمایت شود.

در این دیدار لنکرانی از برگزاری کنفرانس بین‌المللی رسانه‌ها و سازمان‌های سلامت‌محور صحبت کرد و گفت: به اندازه توان و ظرفیت خود در برگزاری این گردهمایی جهانی مشارکت می‌کنیم.

لنکرانی بر این باور است که نتایج برگزاری این کنفرانس بسیار خوب خواهد بود چرا که رادیو سلامت هم‌اکنون جزو پرمخاطب‌ترین شبکه‌های رادیویی و رسانه مورد وثوق مردم است.

او درباره راه‌اندازی رشته ارتباطات سلامت در دانشگاه نیز که از اهداف برگزاری این کنفرانس است، گفت: تاکنون دو برنامه با موضوع ژورنالیسم پزشکی و ارتباطات سلامت در شورای عالی پزشکی کشور مطرح و در دستور کار آن قرار گرفته است و در صورت راه‌اندازی قطعا از رشته‌های بین‌رشته‌ای محسوب می‌شود. او تاکید کرد در صورت تحقق این مساله باید از ظرفیت دانشکده صدا و سیما برای تحصیل دانشجویان در این رشته نیز بهره جست.

رسانه‌ها و مردم این روزها بسیار بیشتر از سال‌های گذشته به مباحث مربوط به سلامت توجه می‌کنند. گویی به اهمیتی که سلامت در زندگی دارد بیش از پیش پی برده‌اند و گویی دامنه تعریف این واژه روز به روز گسترده‌تر می‌شود. سال‌ها پیش وقتی صحبت از سلامت می‌شد، اولین چیزی که در ذهن متبادر می‌شد سلامت جسمی بود، اما حالا سلامت روحی خیلی بیشتر مورد توجه است. اهمیتی که امروز مقوله سلامت در جامعه پیدا کرده مرهون رسانه‌هایی است که در این حوزه کار کرده‌ و به مردم آگاهی داده‌اند.

رادیو سلامت یکی از این رسانه‌ها و شاید مهم‌ترین رسانه سلامت محور در کشور ماست که هر روز بر ظرفیت‌های خود و توانمندی‌هایش می‌افزاید و تعداد مخاطبانش نیز بیشتر می‌شوند. این را کامران کاظم‌زاده مدیر شبکه رادیویی سلامت در دیدار با وزیر بهداشت گفت و اضافه کرد: رسانه محل مناسبی برای اعمال مدیریت در حوزه سلامت به شمار می‌رود.

توفیقات فراوان رادیو سلامت تاکنون ناشی از تعامل مثبت با وزارت بهداشت است و با گسترش این همکاری می‌توان زیرساخت‌های مناسبی را برای نظام بهداشت و درمان کشور فراهم کرد. کاظم‌زاده بر این باور است که توانایی رسانه‌های سلامت‌محور برای مقابله با امواج منفی بی‌نظیر است و این رسانه‌ها می‌توانند موج‌های جدید و مثبت بیافرینند و در جامعه منتشر کنند.

او درست می‌گوید، رسانه‌هایی که با ماموریت یا محوریت سلامت،کار می‌کنند، قادر هستند در آگاهی دادن به مردم و انتشار موج‌های مثبت در جامعه نقش مهمی ایفا نند.

گاهی وقت‌ها برای رسیدن به این افق نه‌چندان دور باید سازمان‌ها و نهادهایی این اطلاعات و آگاهی‌ها را در اختیار رسانه‌ها قرار دهند تا به مردم منتقل شوند و طبیعی است که تعاملی از این دست مزیت‌های فراوان دارد و در صورتی که این تعامل در سطح بین‌المللی برقرار شود، آن هم میان رسانه‌ها و سازمان‌هایی که برای سلامت روح و جسم مردم و جوامع تلاش می‌کنند، مزیت‌ها دوچندان خواهد شد. کنفرانس جهانی رسانه‌ها و سازمان‌های سلامت محور گام مهمی است که رادیو سلامت و معاونت صدای رسانه ملی در این خصوص برداشته‌اند.

فاطمه رحیمی