حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
10 داستان بهیاد ماندنی منبعباز در سال 2008
جامعه منبعباز در سال 2008، چنان به جریان غالب جامعه فناوری اطلاعات وارد شد که در طول سالهای گذشته این اتفاق رخ نداده بود. بههمین دلیل، مهمترین رویدادهایی که در سال 2008 جامعه منبعباز را به دنیای فناوری ثابت کرد، در ادامه مرور میکنیم:
1- صعود (و سقوط قیمت) نتبوکها
بعد از عرضه ASUS Eee PC بهعنوان پدر تمام نتبوکها، به مشتریان ثابت شد که برای انجام کار نیازی به لپتاپهای گرانقیمت ندارند و میتوان با نتبوک 300 دلاری نیز بسیاری از کارها از جمله اتصال به اینترنت، نامهنگاری و کارهای روزمره را انجام داد. نتبوکها که بهخاطر پاییننگهداشتن هزینهشان با سیستم عامل لینوکس عرضه میشوند، نقشی مهم در استفاده عام از لینوکس داشتند. نرخ پایین نتبوکها باعث میشد حتی در مقایسه با کامپیوترهای رومیزی هم بهصرفهتر باشند. بهتازگی نیز شرکت کوبی (Coby)، تولیدکننده لوازم الکترونیکی، در نظر دارد نتبوکهای 99 دلاری را عرضه کند. بهنظر میرسد که رقابت بر سر قیمت تازه شروع شده است.
2- حرکت آهسته سان به سوی نوا
اشتباه نکنید، سان هنوز به نوا (Nova) نرسیده است، صرفنظر از افت سهامش، تکهتکه کردن شرکت به بخشهای کوچکتر و همچنین رویکرد مشتریانش به رقبا (لینوکس)، سان تا حد ممکن بهدنبال راهکارهای باز حرکت کرد. اوپنآفیس3 بعد از مدتها انتظار امسال منتشر شد. سولاریس منبعباز اعلام شد و مهمتر از همه، سان پایگاه داده MySQL را خرید.
3- انتشار اوبونتو 10/8 و فدورا 10
دو توزیع محبوب لینوکس امسال به درخشش خود رسیدند. اوبونتو 10/8 ثابت کرد که لینوکس میتواند به سطوح دیگری از راحتی و قابلیت اطمینان برسد و با پشتیبانی از شبکههای موبایل و قابلیت ایجاد نسخه USB خود، کاربران زیادی را دور خود جمع کرد. فدورا، از طرف دیگر بهطور کلی دچار بازبینی شد و با امکانات بیشتر بیسیم و بازیابی خطاهای بحرانی به هواداران خود پاسخ گرمی داد. اگر سال 2008 را سال لینوکس بنامیم، اشتباه نکردهایم.
4- عرضه گوگل کروم
خود من وقتی کروم منتشر شد، با خودم گفتم: «باز هم یک مرورگر دیگر؟» با دیدن نسخه اولیه آن، هر چه کردم نتوانستم آن را جایگزین فایرفاکس با آن همه add-on ها و شیوهقشنگ بوکمارک کردن صفحههای وب کنم. اما جدای اینها، طراحی تمیز، ساده و همچنین سرعت خوب این مرورگر را میتوان بهعنوان ویژگیهای گوگل کروم نام برد. همچنین، با معماری گوگل کروم، دیگر ایرادات یک پنجره نمیتواند روی کل مرورگر تاثیر بگذارد و مرور وب با امنیت بیشتری انجام میشود. آیا گوگل کروم همان کاری را با فایرفاکس خواهد کرد، که این مرورگر با اینترنت اکسپلورر کرد؟
5- عرضه گوگل آندروید
ساده و تمیز، لینوکس موبایل در سال 2008 با معرفی گوگل آندروید که از مدتها قبل انتظارش میرفت،خود را وارد عرصه جدیدی نمود. بههمراه آندروید، یک دو جین سیستم عامل لینوکسی دیگر از طرف شرکتهای مختلف پشتیبانی شدند تا از دستگاههای اینترنت موبایلی و تبلتها و کامپیوترهای جیبی پشتیبانی کنند.
6- نوکیا و منبعباز کردن سیمبیان
سیمبیان که خبر منبعباز شدنش، که اواسط سال گذشته اعلام شد، یکی از غافلگیرکنندهترین خبرها بود. با این اقدام، نوکیا نیز به جمع سیستمهای عامل منبعباز پیوست. از طرفی با پیوستن ده دوازده شرکت ریز و درشت مخابراتی به مشارکت برای استفاده و توسعه آندروید، بزرگترین تولیدکننده تلفن همراه در جهان بهدنبال ماندن در کورس رقابت برای محبوب شدن است.
7- اعلام دادگاه بینالمللی مبنی بر اجرای سفت و سخت قانونهای حق کپی منبعباز
اوایل امسال، دادگاه فدرال رسیدگی به شکایات آمریکا با تصویب قانونی مبنی بر لازمالاجرا بودن تمام مجوزهای حق کپی منبعباز، به تمام کسانی که میترسیدند مجوزهای حق نشر منبعباز قابل اطمینان نباشد، اجازه داد نفسی تازه کنند. بسیاری از مولفان حقوق نشر منبعباز از جمله لارنس لسیگ (مولف ( Creative Commons از عدم استقبال دادگاه فدرال از این مجوزها ترس داشتند.
8- برنامهنویس لینوکسی محکوم به قتل درجه اول شد
عجیب بهنظر میرسد اما هانس رایزر، توسعهدهنده و برنامهنویس ارشد سیستم فایل ReiserFS، به قتل و پنهان کردن جسد همسر خودش اعتراف کرد و به زندان محکوم شد. وی در ابتدا سعی داشت غیبت همسر خود را انکار کند و در تمام این مدت مشغول به توسعه سیستم فایل بود، اما بالاخره محل دفن جسد همسر خود را به پلیس نشان داد و به زندان محکوم شد. با تشکر از دنیای منبعباز، سیستم فایل ReiserFS هنوز بهکار خود ادامه میدهد. هرچند که ممکن است در مقایسه با غولهایی چون 4ext کمکم بازی را واگذار کند.
9- ایراد دبیان در OpenSSL
توسعهدهندگان توزیع لینوکسی دبیان وقتی متوجه شدند که در بسته رمزگذاری اوپن SSL خود باگ وحشتناکی را جا گذاشتهاند، بدجور ناراحت شدند. کلیدهای رمزگذاری این بسته از سال 2006 تغییر نکرده بود و سخت دچار ضعف بود.
این مشکل بهسرعت حل شد و بههمراه راهنماهایی بستهجدید جایگزین شد، اما این اتفاق درس بزرگی از جامعه منبعباز به ما میدهد: هر کسی میتواند به کد نگاه کند و ایراد را بگیرد، هرچند که این موضوع در چشم مهاجمان و بدخواهان هم هست، اما در این صورت چیزی که باقی میماند، دیواری محکم است که نفوذ به آن بسیار دشوار است.
10- باختن اسکو به ناول
بعد از کلی کشمکش و دعوا، SCO بالاخره در کشاکش و رفت و آمدهای پیاپی به دادگاه، که صبر دالاییلاما را هم لبریز میکرد، به ناول باخت. اسکو نسخه منبعبسته یونیکسی خودش را منتشر میکرد و ناول را متهم کرده بود که یونیکس را از این شرکت دزدیده است. طی این اقدام، مجبور به پرداخت میزان زیادی خسارت به ناول شد و سه اتهام دیگر این شرکت به ناول بهطور کامل رد شد.
منابع
محمدرضا قربانی
گفت و گو
