جایگاه داوران در لیگ برتر فوتبال ایران

امروز فوتبال به عنوان صنعتی پردرآمد عده زیادی را در جهان اطراف خود گرد آورده و بهره‌مند کرده است. بازیکنان، مربیان، مدیران، ‌دست‌اندرکاران برگزاری مسابقه‌ها و  همه از آن سود می‌برند.

در کشور ما هم همین‌طور است، ولی متاسفانه از این میدان اقتصادی، سهم داوران نه‌تنها قابل توجه نبوده، بلکه به دلایل مختلف و در جهت درآمد هر چه بیشتر تیم‌ها، آنان ناجوانمردانه مورد بی‌مهری، ‌بی‌‌حرمتی و بی‌انصافی قرار می‌گیرند.

گاهی داوران ما به دلیل اجرای عدالت و قضاوت سالم و دادن حق به حقدار مورد آماج توهین‌ها، فحاشی‌ها، پرخاشگری‌ها و رفتارهای غیرانسانی و حتی فیزیکی قرار می‌گیرند، به‌طوری‌که متاسفانه نه‌تنها شخص آنها، بلکه خانواده‌های این عزیزان هم مورد تاخت و تاز قرار می‌گیرند. گاه میادین مقدس ورزش به میدان گلادیاتوری تبدیل می‌شود. متاسفانه این‌گونه بداخلاقی‌ها و برخوردهای ناشایست در کشور ما زیاد رخ داده است.

در فوتبال ما معنی حرفه‌ای‌گری بدرستی تفهیم نشده است و گاهی پیش آمده که یک بازیکن یا یک تیم برای به دست آوردن یک برد، خلاف اخلاق حرفه‌ای رفتار می‌کند و با رعایت نکردن «fair play» (بازی جوانمردانه) متوسل به حرکات غیرصادقانه می‌شوند.

در این صورت، اگر داور متوجه این موضوع شود، بازیکن یا تیم خاطی با اعتراض‌های پی‌درپی باعث به وجود آمدن ناهنجاری‌ها و تحریک طرفداران و نهایتا برخورد تماشاگران غیرمنطقی در ورزشگاه‌ها می‌شوند که عواقب آن غیرقابل جبران خواهد بود.

پرداخت دستمزد و قراردادهای کلان و بی‌حساب به بازیکنان و مربیان و دیگر افراد مربوط که با هر برد مزایای دیگری را همراه خواهند داشت، مشکلات را برای تیم بازنده سخت‌تر می‌کند. در این هنگام بسیاری، مقصر باخت را داوران می‌دانند. بویژه تیم‌های پرطرفدار قرمز و آبی که هواداران بی‌شماری در کشور دارند.

نبود حاشیه امنیتی در میدان مسابقه و نبود امکانات رفاهی از جمله بیمه حوادث، داوران را در شرایط بد قضاوت قرار می‌دهد که گاهی آنان از ترس جان خود و صدمه دیدن در بدترین شرایط روحی و روانی قرار می‌گیرند که تمرکز قضاوت را از آنها سلب می‌کند و به این ترتیب، ضریب اشتباهات آنان بالاتر می‌رود. این گونه نه تنها ناآگاهانه زمینه پیشرفت از آنها گرفته می‌شود، بلکه موفقیت داوران در میادین بین‌المللی و جهانی نیز تکرار نخواهد شد.

بیاییم منصفانه با رفتارهای انسانی خود و برخوردهای توام با صبر و شکیبایی اجازه دهیم آنان کار تخصصی خود را با شایستگی انجام دهند. بی‌شک نقش رسانه‌ها و جراید در این زمینه بسیار تاثیرگذار خواهد بود، چون ایران اسلامی با تمام وجود نیاز به ورزش پهلوانی و جوانمردانه دارد و احترام به قضاوت و عدالت ضروری است.

و آخرین نکته این‌که به وجود آوردن امنیت شغلی برای داوران مهمتر از دستمزد آنان است.

محمد فنایی