الهام از طبیعت در نانوفناوری‌

علی‌رغم تلاش‌های محققان رشته‌های مختلف مهندسی در زمینه نانو در سال‌های اخیر، در طبیعت نانو فناوری بیش از میلیاردها سال قدمت دارد که تشکیل ساختارهای پیچده میکروسکوپی از اتم‌ها و ملکول‌های مختلف به کمک آنزیم‌ها و کاتالیست‌ها را می‌توان از مهم‌ترین نشانه‌های آن به شمار آورد. این ساختارهای طبیعی از ساختمانی بسیار دقیق و ویژگی‌های منحصر به فردی برخوردارند.

محقق آمریکایی، ریچارد فاینمن، برنده جایزه نوبل فیزیک سال 1965، در مقاله‌ای که به انجمن فیزیک آمریکا ارائه کرد، مباحث جدیدی را پیرامون دستاوردهایی در زمینه کاهش ابعاد مواد مطرح کرد که برخاسته از مطالعات عمیق او در زمینه زیست‌شناسی بود. او سرانجام توانست به کمک ابزارهایی که در ابعاد نانو‌متری ساخته شده بودند، زمینه مناسبی را برای تحقیق درباره مواد در ابعاد اتمی و مولکولی فراهم سازد. اریک درکسلر، دیگر محقق آمریکایی نیز با ارائه مقاله‌ای به آکادمی ملی علوم در سال 1981 و همچنین به تحریر در آوردن دو کتاب در زمینه نانو نام خود را به عنوان یکی از پیشگامان این عرصه به ثبت رساند و نخستین مدرک دکتری تخصصی در زمینه نانوفناوری مولکولی از موسسه فناوری ماساچوست را از آن خود کرد. از آن زمان تاکنون محققان توانسته‌اند به کمک بسیاری از دانشمندان دیگری که در زمینه طراحی و ساخت تجهیزات آزمایشگاهی مورد نیاز برای انجام تحقیقات گسترده‌تر در ابعاد نانو به موفقیت‌هایی دست یابند، زمینه مناسبی را برای دستیابی به ویژگی‌های منحصر به فرد مواد مختلف در ابعاد نانو به وجود آورند. با توجه به پیشرفت‌های به دست آمده می‌توان امیدوار بود در آینده‌ای نه‌چندان دور به کمک نانوفناوری بتوانیم محصولاتی سبک‌تر با استحکام بیشتر که از قابلیت برنامه‌ریزی و کنترل برخوردارند را در صنایع مختلف تولید کنیم که تولید آنها در مقایسه با روش‌های متداول نیاز به انرژی کمتری داشته و آثار و پیامدهای زیست محیطی کمتری را به همراه خواهد داشت. پیش‌بینی می‌شود تاثیر بالقوه نانوفناوری در زمینه فرآیندها، ماشین‌آلات و محصولات در بخش مهندسی ابعاد وسیعی یابد و زمینه‌های مختلفی نظیر فناوری اطلاعات، منابع انرژی، محصولات کشاورزی، ابزار و تجهیزات پزشکی، صنایع داروسازی و همچنین مواد اولیه به کار رفته در ساخت و تولید محصولات مختلف را از بسیاری جهات تحت تاثیر خود قرار دهد.