اما از آن سو، احمدینژاد باز هم به سیستم بانکی تاخت و به طرز تفکر، رویهها و کمتحرکی آنان در بسیاری موارد، ایرادهای صریح گرفت.
وی فرمولگرایی و ترجمه قوانین اقتصاد آزاد و سرمایهداری را تلویحا از سوی بانک مرکزی نکوهش کرد که «نفع آن به دزدها و قالتاقها رسیده و یک دروغ بزرگ است.»
وی آمار مطالبات معوق بانکها را وحشتناک توصیف و از بانکها خواست سراغ گردنکلفتها، دولتیها و نهادهایی که تحت عناوین تقدس و مذهبی فعالیت میکنند، بروند و پول مردم را ازآنها بگیرند، آمارهای خود را متقن و غیرقابل خدشه کنند و املاک و شرکتهای سرمایهگذاری خود را بفروشند.
رئیسجمهور همچنین کنایهای هم به بانکهای خصوصی زد و نمونهای از وامهای دریافت شده و وارد شده به بخش مسکن را ذکر کرد که مدیرعامل بانک وامدهنده با وجود تاکید وزیر دادگستری، حاضر به شکایت از وامگیرنده نیست.
از صحبتهای رئیسجمهور چنین برمیآید که بانک مرکزی در آستانه سومین پوستاندازی خود و قرار گرفتن در قالبهای مورد درخواست رئیسجمهور است، لذا رئیس کل جدید احتمالا تحت فشار ناشی از این برنامهریزی جدید اعلام شده، خواهد بود.
هرچند روش بهمنی، مسالمتآمیز و تدریجی و بینابین است؛ اما معلوم نیست این مساله تا چه حد مورد قبول دولت قرار گیرد.
احمدینژاد، پول مردم را از گردن کلفتها بگیرید
رئیسجمهور دیروز به بانکها هشدار داد که هرچه سریعتر مطالبات معوق خود را از گردنکلفتها، دولتیها و عناصری که تحت نامهای مقدس فعالیت میکنند، وصول کند.
محمود احمدینژاد در مراسم تودیع و معارفه روسای قدیم و جدید بانک مرکزی و در جمع خانواده بانکی کشور با اعلام این مطلب افزود: معوقهها باید به سیستم بانکی برگردد. میلیاردها تومان پول در بلوکه افراد خاصی است. بانکها از دولتیها هم شروع کنند. آنها باید سهامشان را بیاورند و بدهند. از گردنکلفتها شروع کنید. نمیدانم مدیران بانکها از چه میترسند، حتی از عناصری که تحت نامهای مقدسی فعالیت میکنند، باید پول مردم را بگیرید.
وی اظهار کرد: آمار مطالبات معوق بانکها وحشتناک است. همه میدانید که چه کسانی با زدوبند وجوه السی صادراتی را به بازار مسکن وارد کردند.
وی گفت: آقای مظاهری بیش از 6 بار استعفا کرد و چون از دوستان خدمتگزار بودند، تا آخر پیش رفتیم.وی افزود: من وظیفه بانکها را ترجمه فرمولهای سرمایهداری و اقتباس از آنها نمیدانم. ما داریم عاقبت سرمایهداری آمریکا را میبینیم. آیا ما میخواهیم به آنجا برسیم؟ حتما نه.
وی تصریح کرد: هی دنبال فرمولهای پیچیده نگردید. منابع بانکی نباید برود و برنگردد. این منابع باید بچرخد تا رونق بدون تورم ایجاد کند؛ اما وقتی خوب مدیریت نمیکنیم، اموال غیرمنقول بانکها بالا میزند و رکود منابع پیش میآید و رشد اقتصادی کاهش مییابد.احمدینژاد گفت: ما باید مدلهای خودمان را برای بانکداری ایران، طراحی کنیم. به یک بنده خدا رقم اندکی وام برای کارگاهش نمیدهند و بعد میلیاردها تومان وام میدهند که پس هم گرفته نمیشود و میرود در بخش مسکن. اینها مشکل است.وی افزود: بسیاری از روسای جمهور کشورها از من میپرسیدند چه کنیم و به آنها میگفتم اگر به راه سرمایهداری بروید، دچار مشکل و زیر غلتک آن له میشوید. در ذات سرمایهداری، انسداد است چون براساس بیعدالتی استوار شده است و آنها میگفتند بگویید چه کنیم.
وی اظهار کرد: هی میگویند مکانیسم بازار آزاد و بازار خود تنظیم است. این معادله به نفع دزدها و قالتاقهاست این دروغ بزرگی است. 80 میلیون بیخانمان مطلق دارند و نمیتوانند کاری برایشان بکنند، به آخر خط رسیدهاند.
وی بااشاره به اینکه پول و بانک باید از انحصار بیرون بیاید، گفت: نباید به مردم دروغ بگوییم. با راهاندازی چند بانک خصوصی که از انحصار خارج نشدهایم. آدرس غلط هم نباید به مردم بدهیم.
وی افزود: فرد یا افرادی 110 میلیارد تومان در قزوین و تهران به نام کارخانهسازی گرفته و در تهران و مازندران خانه خریدهاند. مدیرعامل بانک را وزیر دادگستری صدا کرده و میگوید از او شکایت کن. میگوید مشتریام از دست میرود. مشتری از دست برود بهتر است یا مردم؟ اینها مشکل است.
احمدینژاد ادامه داد: آقای مظاهری از دوستان بسیار خوب ما هستند. ایشان 6 بار یا بیشتر استعفا کردهاند. چند بار نزد من آمدند و تقاضای استعفا کردند و چند بار نیز تقاضای استعفا را نوشتند و گفتند یک نفر دیگر بیاید و مسوولیت را قبول کند که بالاخره من پذیرفتم، چون باید کارها جلو برود، ولی ایشان از مدیران خوب ما هستند. آقای بهمنی نیز که قرار است در این سمت مشغول به کار شوند، از افراد باتجربه ما و شناخته شده در نظام سیستم بانکی هستند و کارشان را در نظام بانکی ما از پایینترین سطوح کار بانکی آغاز کردهاند و درواقع تمام سیستم بانکی را میشناسد.
احمدینژاد خطاب به کارشناسان نظام بانکی و مسوولان آن نیز گفت: شما باید در این سیستم ادبیات اسلامی را بیاورید و وارد کنید، کار حرام، حرام است و اگر در اقتصاد وارد شود پدر اقتصاد را درمیآورد، نمیشود کار حرام را حلال کرد. در نظام سرمایهداری اصل حرام و حلال رعایت نشده و درواقع اصل حرام و حلال و قبح این مسائل برداشته شده است، و اینها راهحل ما نیست.
رئیسجمهور ادامه داد: مردم ما چه گناهی کردهاند که باید در دعوای زرگری برخی دوستان ما در دستگاههای اجرایی سر در گم شوند.
مظاهری: مراقب برخی افراد باشید
در این مراسم طهماسب مظاهری، رئیس کل سابق بانک مرکزی نیز با اعلام این که نمیخواهد گزارش عملکرد بدهد و چند نکته را یادآوری میکند، در سخنرانی طولانی خود گفت: بهمنی سابقه 38 سال خدمت صادقانه را در سیستم بانکی دارد و شخصی پاک و پرتلاش است.
وی افزود: علم اقتصاد در دنیا اصول ثابتی دارد که بر محور عقلانیت بنا شده و اگر این اصول با هیجانات و احساسات نابجا برهم بخورد، مدیریت اقتصادی جامعه با چالش مواجه میشود.
وی اظهار کرد: نباید با ابزارهای فیزیکی و امنیتی توسعه اقتصادی انجام داد. باید مراقب کسانی که اثر علمی پدیدههای اقتصادی را نفی میکنند بود و ما از اقتصاد سواری بگیریم، نه این که اقتصاد از ما سواری بگیرد.وی تصریح کرد: تزریق پول پرقدرت اشتغال ایجاد نمیکند. اشتغال از طریق تورم سراب است و سراب ظاهرا آدم تشنه را خوشحال میکند، اما غافل از این که همان باقیمانده انرژی او را نیز میبلعد. چاپ اسکناس و افزایش نقدینگی هم مردم را ثروتمند نمیکند. اگر اینطور بود الان مردم زیمبابوه که باید برای یک نان اسکناس 10 میلیارد دلاری بدهند، ثروتمندند.
مظاهری گفت: تعادل عرضه و تقاضا و فرصتهای شغلی باید با ابزار اداری و اقتصادی امکانپذیر باشد. سپردههای بانکی پول دولت نیست، پول مردم است، هر قدر پول تورمی توسط بانک مرکزی پرداخت شود، تک تک مردم از جیبشان میپردازند. سپردهگذاری خیلی کارها میتواند بکند و این که گفته میشود کارهای نیست، غلط است.
رئیس کل سابق بانک مرکزی افزود: بانک مرکزی باید ناظر قدرتمند بازارهای مالی باشد. از مجموعه دولت مستقل و متصل به شخص رئیسجمهور باشد. این راهحل نظام بانکی ماست.
وی گفت: توصیه آخر من این است که نظام بانکی ما دچار مشکل است و باید طرح نجات را که دارای 3 محور تنظیم رابطه دولت و بانکها، تامین منابع سالم برای بانکها و اصلاحات درونی بانکهاست، اجرا شود. وی افزود: مردم ایران بهترین مردم دنیا هستند و باید برایشان بمیریم.
وی با اشاره به اینکه رونق تولید با اعطای تسهیلات هم معنی شده است، خاطرنشان کرد: هر زمان که بانک مرکزی تصمیم گرفته قوام و انتظامی به این جریان بدهد، آن را <چوب لای چرخ گذاشتن> نامیدهاند. بانک مرکزی باید تصمیم بگیرد یا همراه این قافله حرکت کند و همه آثار تورمی آن را بپذیرد یا موضع خودش را حفظ کرده و جدا شود.
رئیس کل سابق بانک مرکزی ادامه داد: یکی از اشکالات این ساختار عادت کردن به تامین اعتبار از طریق سهل و آسان است و مثل هر عادتی ترک آن سخت و پرهزینه است.مظاهری با تاکید بر پرهیز از افراط و تفریط در تصمیمات اقتصادی، به وجود نرخ تورم 11 درصدی و سود بانکی 24 درصدی در سالهای گذشته اشاره کرد و گفت: در حال حاضر نیز که تورم حدود 20 درصد است میخواهیم سود بانکی را به 12 درصد برسانیم. مظاهری ارزیابی و مقایسه وضعیت کشور را با شاخصهای داخلی کاری اشتباه توصیف کرد و گفت: باید وضعیت اقتصادی کشور را با کشورهای همسایه و دیگر کشورهایی که پیشرفت کردهاند، مقایسه کنیم.
بهمنی؛ بیسروصدا به دنبال کاهش تورم
این گزارش میافزاید: سپس محمود بهمنی، رئیس کل جدید بانک مرکزی پس از تحویل گرفتن حکم خود از رئیسجمهور در سخنانی با تقدیر از تلاشهای مظاهری و تشبیه «ران ملخ به نزد سلیمان بردن» درباره وی، به تشریح برنامههای خود پرداخت. وی گفت: به دور از جنجال به دنبال مهار تورم در عین حفظ ارزش پول ملی و رونق تولید خواهم بود. درمان پرخوری و بدخوری با اصلا نخوردن امکانپذیر نیست. باید منابع بانکی را به طرحهای نیمه تمام اختصاص داد.
همچنین منابع باید برای سرمایه در گردش واحدهای تولیدی اختصاص یابد.
وی افزود: اعطای تسهیلات به بنگاههای زودبازده باید بشدت کنترل شده باشد. بنابراین بهترین راه، هدایت منابع و نظارت بر مصرف آن است. وی اظهار کرد: وصول مطالبات معوق، تدوین نظام جامع اطلاعات بانکی، برقراری انضباط پولی، تنظیم سیاستهای پولی و ارزی برای تورم و تحرک تولید، کنترل و مدیریت نقدینگی از دیگر برنامههاست.
من نه به انقباضی و نه انبساطی، بلکه به انضباط پولی معتقدم. بهمنی تصریح کرد: حمایت از سرمایهگذاریهای مولد و صادرات، ساماندهی بازار غیرمتشکل پولی که از 20 موسسه 12 عدد ساماندهی شده است، صیانت از منابع خارجی سیستم بانکی و قرضالحسنهها، تنظیم بازار ارز تا پایان امسال به طوری که خالص داراییهای بانک مرکزی از رقم مندرج در بودجه فراتر نرود، کاهش بدهی بانکها به بانک مرکزی از طریق یک برنامه زمانبندی شده که مبتنی بر فروش داراییهای مازاد و شرکتهای تحت پوشش 50 هزار میلیارد ریالی است، از دیگر محورهای برنامهام است.
رئیس کل جدید بانک مرکزی تشکیل و فعالسازی شرکت وصول بدهیهای معوق بانکها، گسترش فعالیت بانکهای ایرانی در خارج و بانکهای خارجی در ایران، ساماندهی یکپارچه بانکها، تقویت کنترلهای داخلی سیستم بانکی و گسترش بانکداری الکترونیک را از دیگر برنامههای خود به شمار آورد.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم