زمینه‌های حضور انتخاباتی حسن روحانی‌

روحانی در اظهارات کم سابقه خود راجع به دستاوردهای دولت نهم در 3 سال گذشته گفت: دولت نهم در 3 سال گذشته نتوانست بخوبی از فرصت‌های طلایی که برای نظام و کشور در شرایط خاصی ایجاد شده بود استفاده‌ کند.

روحانی این اظهارات را در جمع اعضای حزب اعتدال و توسعه که به طور سنتی از طرفداران او بوده و به مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس آن نزدیک است، عنوان کرد.

روحانی با طرح این سوال که آیا در این 3 سال از فرصت‌های مناسب پیش آمده برای کشور استفاده درستی کردیم یا نه، گفت: در 3 سال گذشته فرصت‌هایی برای نظام ایجاد شد که تقریبا بی‌سابقه یا کم‌سابقه بود. در 3 سال گذشته قیمت نفت به مرزی رسید که شاید برخی حتی تصور ‌آن را نیز نمی‌کردند.

روحانی با یادآوری این‌که در سال 83 در یک مصاحبه مطبوعاتی در جمع خبرنگاران و سفرای کشورهای غربی در ایران، رسیدن قیمت نفت به 100 دلار را پیش‌بینی و اعلام کرده بود، خاطرنشان کرد: در آن زمان دیپلمات‌های خارجی از این موضوع اظهار تعجب کردند و آن را باور نداشتند. با این حال نفت با قیمت بیش از 130 دلار نیز فروخته شد. آیا این فرصت برای ما استثنایی نبود؟ درآمد عظیم نفت برای ایران استثنایی نبود؟ این درآمد به چه مصرفی رسید و به کجا رفت؟

هنوز چند روز از این اظهارات نگذشته بود که مهدی کروبی دبیرکل حزب اعتماد ملی که حزبش وی را برای نامزدی در انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری به صورتی زودهنگام معرفی کرده است، در سخنانی اعلام کرد قرار است حسن روحانی نیز در انتخابات ریاست جمهوری به عنوان نامزد حضور یابد که خبر کروبی واکنش‌های متفاوتی را در محافل سیاسی و رسانه‌ای به همراه داشت.

رسول منتجب‌نیا، قائم مقام حزب اعتماد ملی امکان حمایت حزب خود از کاندیداتوری حسن روحانی را رد کرد و گفت که حزب اعتماد ملی کاندیدای حزبی خود را معرفی کرده است.

وی در عین حال حضور حسن روحانی در انتخابات را محتمل دانست و گفت: با توجه به این فضا، هر امکانی وجود دارد و در هر حال این حق شهروندی همه افراد است که خود را به عنوان نامزد انتخابات به مردم عرضه کنند.

منتجب‌نیا این را هم گفت که درست است همه می‌توانند نامزد انتخابات شوند، اما مهم میزان رای‌آوری افراد است و باید افراد آمادگی خود را بر این اساس اعلام کنند.

قائم مقام حزب اعتماد ملی بار دیگر تاکید کرد کاندیدای قطعی حزب همان است که در شورای مرکزی تعیین شده و کسی جز مهدی کروبی را انتخاب نخواهیم کرد.

مهدی کروبی، دبیر کل حزب اعتماد ملی نیز در جمع خبرنگاران در پاسخ به سوالی در خصوص احتمال حضور حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری گفت: ظاهرا قرار است آقای روحانی کاندیدای ریاست جمهوری شود که این امر خوبی است زیرا در مشارکت گسترده‌تر مردم تاثیر خواهد گذاشت.

گذشته از این‌که تعدد نامزدهای انتخابات می‌تواند حضور گسترده‌تر مردم در صحنه انتخابات را به همراه داشته باشد و مردم از سلایق و تفکرات مختلف در بین نامزدهای انتخاباتی، فرد مورد نظر خود را می‌یابند اما این تعدد برای احزاب و گروه‌های سیاسی چندان مطلوب نیست.

در صورت حضور نامزدهای متعدد از هر جریان فکری در انتخابات قطعا آرای مردم بین نامزدهای متعدد تقسیم شده و این احتمال وجود دارد که نامزد اصلی جریان سیاسی نتواند رای مناسبی را برای تکیه زدن بر اریکه پست ریاست جمهوری کسب کند.

تلاش همه جریان‌ها و گروه‌های سیاسی فعال در عرصه انتخابات این است که بتوانند با تجمیع نیروهای خود در انتخابات با اجماعی که به وجود می‌آورند نامزدی واحد را برای عرضه در انتخابات ریاست جمهوری معرفی کنند که البته در این راه با مشکلات فراوانی نیز از درون جناح خود مواجه هستند.

گر چه تاکنون از سوی حسن روحانی در رد یا تایید ادعای مهدی کروبی سخنی به میان نیامده است، اما به نظر می‌رسد وی حداقل در حال بررسی فضای سیاسی کشور در آستانه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری برای حضور احتمالی در این عرصه باشد.

در تایید این مدعا، ذکر این نکته به نقل از یک منبع آگاه ضروری به نظر می‌رسد که حسن روحانی اگرچه با تعدادی از مسوولان نظام از جمله آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و حجت الاسلام والمسلمین ناطق نوری مشورت کرده، اما هنوز در حال بررسی و رایزنی در این باره است.

این منبع مطلع که نخواست نامش فاش شود، تاکید کرد: در عین حال روحانی نظر قطعی خود را درباره حضور در انتخابات بزودی اعلام نخواهد کرد؛ زیرا شرایط به گونه‌ای است که نیاز به بررسی و مشورت با بزرگان نظام را ایجاب می‌کند.

این منبع مطلع اظهار کرد: بتازگی نیز در مراسم افطاری که با حضور نزدیک به 100 نماینده صورت گرفت، اغلب دوستان به صورت جدی خواستار حضور جدی روحانی در عرصه انتخابات ریاست جمهوری شدند.

علی عسگری، مشاور حسن روحانی در مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز پا را از این فراتر گذاشته و تصمیم روحانی درباره حضور در انتخابات ریاست جمهوری را منوط به اخذ نظر رهبر معظم انقلاب کرد.

او با اشاره به رایزنی‌‌های وی برای حضور در عرصه کاندیداتوری در انتخابات آینده، گفت: با توجه به این که وی نماینده رهبر معظم انقلاب در شورای عالی انقلاب فرهنگی است، برای حضور در این عرصه از معظم له کسب تکلیف خواهد کرد.

علی عسگری همچنین با طرح این خبر که  برخی از نیروهای اصولگرا و اصلاح طلب معتدل از حسن روحانی برای حضور در انتخابات دعوت کرده‌اند، تاکید کرد: آقای روحانی در حال بررسی و ارزیابی شرایط است.

گذشته از این‌گونه اظهارنظرها، هر شخصیت سیاسی برای حضور در میدانی به مهمی انتخابات ریاست جمهوری، قطعا نیاز به بررسی‌های عمیق منطبق با واقعیت‌های موجود دارد و در صورتی که پیش از هر اقدامی توجه به چنین بررسی‌هایی نداشته باشد هرگونه اقدام می‌تواند عواقب ناگواری برای آینده سیاسی او به همراه داشته باشد که آثار آن سال‌ها گریبانگیرش خواهد شد.

در بین عوامل مختلفی که می‌تواند برای یک فرد به عنوان حجتی برای حضورش در انتخابات آن هم در وسعت و اهمیت انتخابات ریاست جمهوری باشد، مقبولیت و میزان رای آوری است.

در دوره نهم انتخابات ریاست جمهوری شاهد این بودیم که مردم رفتار خاصی از خود بروز دادند و علی‌رغم تصورات درباره پیروز این میدان رقابت نتیجه‌ای که حاصل شد غیرقابل پیش‌بینی و دور از انتظار بود.

گرچه علی عسگری مشاور روحانی معتقد است که وی به عنوان یک رئیس‌جمهور واجد شرایط، متعادل و کارآمد در عرصه‌‌های داخلی و بین‌المللی است اما قطعا وی نیز این اصل مهم را از ذهن خود دور نمی‌دارد که همه این تاثیرات داخلی و خارجی باید همراه با مقبولیت مردمی و توان رای آوری باشد در غیر این صورت همان سرنوشت در انتظارش خواهد بود که هاشمی رفسنجانی با همه توانایی‌ها و وجهه‌ای که در عرصه داخلی و خارجی داشت، با آن مواجه شد.

از سویی به عقیده صاحب‌نظران سیاسی اجماع گروه‌های‌ اصلاح طلب و اصولگرا بر حسن روحانی با توجه به این‌که هر یک از این دو جریان نامزدهای مشخصی را تبلیغ می‌کنند دور از واقعیت به نظر می‌رسد.

جریان اصلاح‌طلب که در شرایط فعلی سیدمحمد خاتمی را در صدر برنامه‌های خود برای معرفی به عنوان نامزد انتخابات دوره دهم دارد، به طور قطع از این جهت کار خود را روی وی آغاز کرده که خاتمی چهره‌ای سرشناس در بین افکار عمومی است و احتمال رای آوری وی نیز وجود دارد و قطعا در این بین حسن روحانی را بر خاتمی ترجیح نخواهد داد.

از طرفی با توجه به تفاوت دیدگاه‌های موجود بین حسن روحانی و جریان‌های اصولگرا بعید است که وی به عنوان یکی از گزینه‌های جریان اصولگرا در انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری مطرح شود.

از نظرات گروه‌های مختلف این‌گونه بر می‌آید که تشکل‌های سیاسی تنها در حد استقبال، موافق حضور روحانی در عرصه انتخابات هستند و تاکنون تشکلی حمایت خود را از کاندیداتوری روحانی اعلام نکرده است.

یاسر هاشمی رفسنجانی، فرزند کوچک رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام از جمله کسانی است که اعلام کرده حسن روحانی تصمیم دارد در عرصه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری حضور یابد اما در مقابل، عمویش محمد هاشمی در گفتگو با خبرنگار جام‌جم بدون تایید یا تکذیب حضور وی در انتخابات تنها به این سخن بسنده کرد که اگر رقابت ملموس وجود داشته باشد قطعا مردم انگیزه بیشتری برای حضور در انتخابات خواهند داشت. این‌که مردم ببینند همه نامزدها از یک طیف و جریان سیاسی هستند، انگیزه خود را از دست داده و می‌گویند به هرحال یکی از این افراد قرار است انتخاب شود.

محمد هاشمی تاکید کرد اگر هدف پرشور شدن فضای انتخابات و جلب مشارکت حداکثری مردم است، به هر میزان رقابت بیشتر باشد و افراد با تفکرات و سلایق مختلف اعلام آمادگی کنند، این هدف بیشتر دست یافتنی خواهد بود.

وی در عین حال در پاسخ به این سوال که امکان دارد جریان اصلاح‌طلب با چند نامزد در انتخابات حضور یابد و احتمال این‌که حسن روحانی یکی از نامزدهای جریان اصلاح‌طلب باشد، گفت: این موضوع بستگی به تفکر جناح‌ها و سیاست‌های انتخاباتی آنان دارد.

هاشمی تاکید کرد: اگر هدف یک جریان پیروزی در انتخابات و رسیدن به قدرت باشد قطعا با یک نامزد واحد به این هدف دست خواهند یافت؛ زیرا هیچ جریانی در انتخابات به دنبال آن نیست که آرای خود را تقسیم شده ببیند.

در هر حال حسن روحانی که اکنون ریاست مرکز مطالعات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام را نیز به عهده دارد، در تلاش است تا شناخت دقیقی نسبت به فضای سیاسی موجود برای حضور در انتخابات به دست آورد و خود را برای ورود به این عرصه آماده می‌کند.

دیدار اخیر وی با 100 تن از نمایندگان مجلس را نیز می‌توان در راستای ارزیابی وی از فضای موجود ذکر کرد.

روحانی در این دیدار با بیان این که با حفظ اصول و ارزش‌ها می‌توان هزینه‌ها را برای دستیابی به اهداف ملی کاهش داد، چرا که همه این هزینه‌ها از جیب مردم پرداخت می‌شود، گفت: اشکالات و اختلافاتی که در کشور گاهی مشاهده می‌کنیم، گاهی اختلاف نظر و گاهی اختلاف سلیقه است، اما برخی اوقات واقعا اختلاف در راهبرد و استراتژی محسوب می‌شود.

اظهارات اخیر روحانی نشان می‌دهد وی فعالیت‌های خود را با دست گذاشتن روی نقاط ضعف دولت نهم که برخی از آنان قابل کتمان نیست، آغاز کرده است اما برای این‌که بتوان نظری قطعی درباره احتمال حضور وی در انتخابات داد در شرایط فعلی چنین اظهارنظری دشوار است و باید منتظر بود تا فضای انتخاباتی بیش از این شفاف شود و افراد به طور رسمی حضور خود در انتخابات را اعلام کنند.

داریوش غفاری‌