از خرس برلین تا مجسمه اسکار

 سینمای ایران سال‌ها منتظر بود تا بازیگری چون تهرانی آمد و خیلی زود تبدیل به ستاره شد و خانم‌ها وقتی او را در نقش‌های مختلف دیدند، فهمیدند باید مثل او باشند تا زندگی را به چنگ بیاورند اما وقتی او نقش سیمین را در فیلم شوکران بازی کرد و در آخر فیلم خودکشی کرد همین خانم‌ها فهمیدند که نمی‌توان همیشه قهرمان بود و پیروز شد.

می‌توان با همین افکار در خیابان قدم زد و به صورت خیلی اتفاقی از کنار بساط یک فیلم فروش کنار خیابان رد شد و خیلی اتفاقی کنار بساط او ایستاد و باز هم خیلی اتفاقی در میان دی وی دی‌های روز دنیا چشمان به دی وی دی فیلم نیوه مانگ ساخته بهمن قبادی بیفتد. فیلمی که دو سال پیش قبادی در سنندج ساخت و در آن هدیه تهرانی و گلشیفته فراهانی بازی کردند. اما هنوز فیلم نیوه مانگ در سینماهای ایران اکران نشده است پس چرا سر از بساط فروشان درآورده و هیچکس هم اعتراض نکرده است. نمی‌توان ذهن را زیاد سرگرم این کرد که چرا این فیلم به صورت قاچاق به بازار آمده است. فقط می‌توان در ازای هزار تومان آن را خرید تا دید که قبادی در فیلم جدید خود که ترجمه فارسی آن نیمه ماه می‌شود از دیار کردستان و مردم آن  چه گفته است. جالب اینجاست که دوستان نزدیک قبادی هم از شنیدن خبر عرضه فیلم نیوه مانگ در سفره بساط فروشان کنار خیابان تعجب  و اظهار بی‌خبری می‌کنند. با همه اینها می‌توان این فیلم را خرید تا با دیدن هدیه تهرانی بار دیگر پی برد که او بازیگر توانایی است. نیوه مانگ درباره مرد کردی است که در خطه کردستان به مامو شهرت دارد. او پس از حمله آمریکا به عراق فرزندان خود را که همه اهل موسیقی هستند فرامی‌خواند تا با هم بروند و در کردستان عراق برنامه اجرا کنند. سفر پر رمز و راز آنها آغاز می‌شود و زمانی که ماه به نیمه می‌رسد به پایان می‌رسد. در این فیلم هدیه تهرانی در نقش یک زن کرد بازی‌و گلشیفته فراهانی نقش فرشته مرگ را بازی می‌کند که زبان کردی را عالی صحبت می‌کند.

بازیگر فرانسوی در فیلم ایرانی محجبه شد

ژولیت بینوش حق نان و نمکی را که در ایران خورده بود بجا آورد و نمکدان نشکست. هفته گذشته خبر نمایش فیلم شیرین ساخته عباس کیارستمی در جشنواره ونیز روی سایت‌های خبری آمد اما این خبر زمانی اهمیت پیدا کرد که گفته شد ژولیت بینوش در این فیلم روسری سر کرده است و بدون آرایش در فیلم شیرین ظاهر شده است.
وقتی خبرنگاران از او دلیل این کار را را پرسیده‌اند گفته است این کار را به خاطر احترام به تمامی کسانی انجام داده‌ام که روسری سر می‌کنند.

ژولیت بینوش، بازیگر معروف فرانسوی و بازیگر اصلی فیلم آبی سال گذشته به ایران سفر کرد و به شهرهای مختلف ایران رفت و با فرهنگ و مردم ایران از نزدیک آشنا شد. احتمالا این سفر روی بینوش تاثیر زیادی داشته است جشنواره ونیز جایزه افتخار فیلمساز را به کیارستمی اهدا کرد اما مخاطبان و منتقدان حاضر در جشنواره ونیز آنچنان‌که از اخبار برمی‌آید فیلم شیرین را نپسندیده‌اند و متحیر مانده‌اند که چرا بینوش در این فیلم 120 دقیقه‌ای یک کلام هم سخن نمی‌گوید.

 جنجال اسکار در ایران از سرگرفته شد

حالا دیگر عادت کرده‌ایم که هروقت به ماه شهریور برسیم دنبال یک خبر که سال‌هاست بر پیشانی سینمای ایران حک شده است بگردیم. امسال کدام فیلم ایرانی به اسکار فرستاده می‌شود؟ از سالی که مجید مجیدی برای فیلم بچه‌های آسمان نامزد دریافت جایزه از اسکار شد ایرانی‌ها این مراسم را جدی‌تر گرفتند و در آرزوی دریافت مجسمه طلایی اسکار سال‌ها را پشت سر گذاشتند و البته به این مجسمه دست نیافتند. بسیاری بر این باور هستند که انتخاب فیلم مناسب اسکار درست نیست. مثلا سال گذشته ایرانی‌ها احساساتی شدند و فیلم میم مثل مادر را به مراسم اسکار فرستادند. میم مثل مادر برای ما ایرانی‌ها فیلم ارزشمندی است چون با احساسات ما کاملا منطبق است اما میم مثل مادر فیلمی نیست که ذهن و احساسات آن طرفی‌ها با آن ارتباط برقرار کند.اما چون این فیلم را زنده یاد رسول ملاقلی‌پور ساخته بود که همه فیلمسازان و مردم او را دوست داشتند فیلم میم مثل مادر به اسکار فرستاده شد و پذیرفته نشد. اما امسال فیلم‌هایی که می‌توانند در اسکار شانس زیادی داشته باشند کم نداریم. یکی از آنها اتوبوس شب ساخته کیومرث پوراحمد است؛ فیلمی که اگر سال گذشته زودتر اکران شده بود می‌توانست از طرف ایران راهی اسکار شود اما اتوبوس شب اکران نشد و نوبتش به امسال رسید. داستان و ساختار اتوبوس شب را خارجی‌ها خواهند پسندید چون فضای این فیلم به سینمای مدرن دنیا نزدیک است اما این وسط یک اشکال کوچک وجود دارد که می‌تواند برای سینماگران آن طرف که مو را از ماست بیرون می‌کشند مهم باشد. اتوبوس شب با دوربین دیجیتالی تصویربرداری شده است و بعد برای نمایش در سینما روی نگاتیو چاپ شده است و چون این فیلم به تمامی در شب می‌گذرد تبدیل  در کیفیت آن تاثیر زیادی گذاشته است.

آواز گنجشک‌ها را هم امسال داریم که قرار است عید فطر در سینماهای ایران و چندین کشور دنیا از جمله نروژ، بلژیک، یونان، پرتغال، آفریقای جنوبی، کره جنوبی، تایلند، کلمبیا، مکزیک، سنگاپور، آمریکا و آلمان اکران شود. آواز گنجشک‌ها علاوه بر امضای مجید مجیدی بازیگری چون رضا ناجی را نیز به همراه دارد که جایزه بهترین بازیگری را از جشنواره برلین برای بازی در فیلم آواز گنجشک‌ها دریافت کرده است. آواز گنجشک‌ها همه شاخص‌ها را برای حضور در مراسم اسکار دارد. مجیدی روی اکران بین‌المللی این فیلم کار کرده است و مدیران و برگزار کنندگان اسکار با نام مجیدی آشنا هستند اما فقط یک اما وجود دارد و آن این‌که آواز گنجشک‌ها نمادهایی دارد که فقط ایرانیان از آن سردر می‌آورند. آب انبار به عنوان نماد اصلی فیلم آواز گنجشک‌ها شاید داوران و هیات انتخاب اسکار را سردرگم کند بخصوص این‌که ایران در چند سال گذشته روی شناساندن نشانه‌های بومی و فرهنگی خود در دنیا کار زیادی انجام نداده است.

فیلم‌های فرزند خاک و به همین سادگی هم می‌توانند به اسکار فرستاده شوند. فرزند خاک به موضوعی کاملا نو در جنگ می‌پردازد؛ موضوعی که تا کنون در سینمای جنگی دنیا به آن پرداخته نشده است. این موضوع تازه می‌تواند جذابیت لازم را برای هیات انتخاب اسکار داشته باشد البته به این موضوع باید بازی خوب مهتاب نصیرپور در نقش گوانا را نیز افزود. اما درباره موفقیت به همین سادگی می‌توان تردید داشت. موضوع به همین سادگی سال‌هاست که در سینمای دنیا به روش‌های مختلف تجربه می‌شود. تنهایی و دلزدگی یک زن خانه دار. البته فیلم بر مبنای استخاره پیش می‌رود که برای جهانیان موضوعی کاملا مبهم و گنگ است و هیات انتخاب اسکار چون از تم مهم فیلم سر در نخواهد آورد، نمی‌تواند آن را در انتخاب نهایی خود قرار دهد.

اما همانطور که گفته شد مهمتر از فیلم‌ها نوع برخورد هیات انتخاب ایرانی برای ارسال فیلم به اسکار است. تجربه نشان داده است که اگر این هیات به دور از احساسات و منطقی عمل کنند ما امسال می‌توانیم شانس بیشتری در اسکار و دریافت جایزه بهترین فیلم خارجی داشته باشیم.

رونمایی از فیلم‌هایی که دیدنشان غنیمت است‌

هفته گذشته هفته خوبی برای کسانی بود که توانستند به سالن نمایش فیلم‌های جشن سینما راه پیدا کنند و در کنار داوران جشن سینما فیلم‌های خاک آشنا، دعوت و سه زن را ببینند. حالا آنهایی که این فیلم‌ها را دیده‌اند می‌نشینند و برای آنهایی که ندیده‌اند تعریف می‌کنند که مثلا خاک آشنا چگونه فیلمی است و چه نقاط قوت و ضعفی دارد. فیلم دعوت ساخته ابراهیم حاتمی‌کیا  چند هفته دیگر در سینماها اکران می‌شود و حاتمی‌کیا و پیرهادی تهیه‌کننده دعوت دوست ندارند که پیش از اکران عمومی دعوت حداقل منتقدان و روزنامه‌نگاران  آن را ببینند چون می‌دانند که آنها خیلی زود موضع خود را در قبال فیلم مشخص می‌کنند و این موضع‌گیری روی ذهن مخاطب عام اثر می‌گذارد. در این میان فقط منیژه حکمت است که با اولین نمایش فیلم سه زن برای سینماگران نفس راحتی می‌کشد و می‌فهمد که خطر از بیخ گوش سه زن گذشته است و این فیلم هم بزودی اکران می‌شود.
البته خانه سینما با نمایش فیلم خاک آشنا برای هیات داوران جشن سینما نشان داد که مقرراتش با قوانین حاکم بر جشنواره فیلم فجر کاملا فرق دارد و صنفی بودن خود را حفظ می‌کند و هنوز هم آنقدر قدرت دارد که فیلمی را که در جشنواره فیلم فجر سال گذشته پذیرفته نشد، داوری و ارزیابی کند وظاهرا همین موضوع اعتراض شمقدری  مشاور رئیس جمهور را بر انگیخت .

سارا بختیاری‌