خاتمی: اصلاحات تعریف می‌شود

او سه سال پس از پایان دو دوره ریاست جمهوری 8 ساله اش، در جمع دبیر و اعضای شورای مرکزی انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران گفت:«یکی از کارهایی که باید بشود و بحمدالله بدون سر و صدا شده، این است که بیائیم اصلاحات را تعریف کنیم. یک سلسله بحث‌های تئوریک و فلسفی می‌شود که اشکالی ندارد، اما علی‌القاعده باید به عنوان اصول موضوعه، اموری را مشخص کنیم و مبنا قرار دهیم».

وی افزود:«وقتی از مسوولیت‌های انجمن اسلامی صحبت می‌کنیم، باید پرداختن به این امور مدنظر باشد؛ یکی مساله روشنفکری دینی و دیگری مساله اصلاحات».

به گزارش بنیاد باران که خاتمی اکنون ریاست آن را بر عهده دارد، وی تصریح کرد:«ورود اصطلاحات و «ترم‌های» دنیای جدید در متن ذهن و زندگی ما آشوبی ایجاد کرد که هنوز هم حل نشده است. آشوب از آن جهت که ما یک هویت فکری، ذهنی و اعتقادی داشته‌ایم، اما این ترم‌ها با آن سازگار نبود و آشفتگی فکری در کار ما حاصل شد».

وی یادآوری کرد که وقتی در غرب تحول پیدا می‌شود شکل و محتوای زندگی را در همه دنیا عوض می‌کند، زیرا همراه این پدیده ترم‌هایی وجود دارد که نشان دهنده یک سلسله اصول و ارزش‌ها هستند.

خاتمی، «روشنفکری» را از جمله این تعابیر و «ترمها» دانست و اظهارداشت:«یکی از کارهایی که باید بشود این است که معنی و جایگاه روشنفکری بخصوص وقتی با دین توام می‌شود معین شود؛ مثلاً در مورد روشنفکری، کسانی‌که پایبندی‌های سخت به معیارهای دینی دارند تا کسانی‌که اصلاً از دین تعبیرهایی می‌کنند که از دین چیزی نمی‌ماند، وجود دارند».

وی افزود:«این که دین را چگونه می‌پذیریم، حقوق بشر را چگونه می‌پذیریم، آزادی، مردم‌سالاری را چگونه می‌پذیریم، نسبت میان آن‌ها را چگونه برقرار می‌کنیم که توضیح هم باید داشته باشد، این‌ها باید مشخص شود که فکر می‌کنم مشخص است. ممکن است در آینده اعلام شود هر کسی این را قبول دارد، بیاید و شروع کنیم بر مبنای آن دانش خودمان و پشتوانه‌های تئوریک براساس اصول موضوعه را بالا ببریم».

خاتمی با تاکید بر اینکه «خیلی دل‌مان می‌خواهد موضع کسی که می خواهد دین داشته باشد در عین حال در امروز هم زندگی کند و در جامعه حضور داشته باشد لرزان نباشد» ، افزود:«الان از هر کسی بپرسند نسبت دین و روشنفکری، نسبت دین و آزادی، دین و مردم سالاری چه می‌شود توجیهی می‌شود ولی به یک گفتمان جمعی نرسیده‌ایم که به شدت بتوانیم از آن دفاع و ترویج کنیم».

وی ، تعریف انقلاب اسلامی ایران را با غرب در مورد دموکراسی متفاوت دانست و اظهارداشت: «تفاوتی که ما با دنیای مدرن داریم این است که دنیا می‌گوید دموکراسی یک مصداق دارد و آن لیبرال دموکراسی است که در غرب تحقق یافته ولی ما می‌گوئیم دموکراسی یک روش است؛ می‌توان هم مسلمان بود هم دموکرات؛ دموکراسی باید با معیارهای دینی ما بسازد. واقعاً اگر بخواهیم میزان رای مردم باشد و جمهوری اسلامی داشته باشیم باید دین را هم به گونه‌ای بفهیمیم که تعارضی با آن نداشته باشد».

بنا بر این گزارش، پیش از سخنان خاتمی، دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران و اعضای شورای مرکزی آن، توضیحات مفصلی درباره فعالیت‌های این انجمن و وضعیت دانشگاه‌ها و انتظارات‌شان بیان کردند.