سالی یک بار ‌دندان‌هایتان را جرم‌گیری کنید

در صورت عدم رعایت منظم بهداشت دندان در مدت زمان کوتاهی پس از مصرف مواد غذایی، لایه نازکی از مواد آلی روی دندان‌ها رسوب می‌کند، این لایه نازک پلاک میکروبی نامیده می‌شود، که یک لایه بی‌رنگ و چسبنده بوده و از تجمع میکروب‌های دهان بر روی زمینه و لایه چسبنده‌ای از بزاق تشکیل می‌شود که حاوی مقادیری از خرده‌های غذایی نیز می‌شود، این لایه به آسانی با مسواک زدن برطرف می‌شود، چنانچه پلاک میکروبی هر روز و یا در مراحل اولیه از سطح دندان تمیز نشود به تشکیل جرم بر روی دندان منجر می‌شود. جرم دندان با مسواک کردن پاک نمی‌شود، همچنین جرم‌ها باعث بوی بد دهان، کنار رفتن لثه و بدشکلی دندان‌ها می‌شوند؛ از این‌رو لازم  است جهت جرم‌گیری ومعاینات دوره‌ای به طور مرتب به دندانپزشک مراجعه شود.

 بزاق دهان به طور معمول دارای املاح زیادی است که قدرت رسوب کردن را دارند، این املاح به طور معمول در جاهایی که غذا و مسواک کمتر در تماس‌اند رسوب می‌کند، رسوب این املاح همراه است با ایجاد بستر مناسب برای جایگزینی، رشد و تکثیر میکروب‌هایی که به طور طبیعی در دهان وجود دارند. اضافه شدن پروتئین‌های موجود در غذا و بزاق و همچنین رشد سلول‌های مرده بافت‌های مختلف دهان در مجموع باعث افزایش حجم این رسوبات شده و به مرور جرم تشکیل می‌شود و در دهان قابل مشاهده است.

چرا باید جرم‌گیری کرد؟

چیزی که دارای اهمیت است این است که ما به طور معمول  مقدار کمی‌ از جرم تشکیل شده را می‌توانیم مشاهده کنیم و قسمت عمده این جرم که با چشم مشاهده نمی‌شود  در زیر لثه وجود دارد که موجب تخریب لثه می‌گردد و مهم‌تر از آن این‌که این جرم‌ها متشکل از میکروب‌های مختلف است و  باعث می‌شود بافت چسبنده لثه را که محکم به دندان‌ها چسبیده به مرور زمان تخریب کرده و در نهایت منجر به سست شدن پایه‌های دندان شود.

 تا آن هنگام که جرم‌گیری انجام نشده مرتب به حجم جرم‌ها افزوده خواهد شد و در نهایت قدرت بیماری‌زایی نیز زیادتر می‌شود، جرم دندان علاوه بر این‌که برای لثه و بافت‌های نگه‌دارنده دندان مضر است محلی نیز برای تجمع و تکثیر میکروب‌های پوسیدگی زاست.

دکتر مسعود بهرامی،‌ دندانپزشک می‌گوید: جرم‌گیری درد نداشته و به دندان‌ها آسیبی نمی‌رساند، امّا در بعضی از بیمارانی که دچار بیماری‌های لثه شده باشند پس از عمل جرم‌گیری کمی ‌احساس ناراحتی می‌کنند.

درمان جرم‌گیری یکی از ضروری‌ترین درمان‌های دندانپزشکی است، جرم‌گیری با استفاده از دستگاه مخصوصی که امواج مافوق صوت تولید می‌کند صورت می‌گیرد، در اثر برخورد امواج مافوق صوت با جرم دندان قطعاتی از آن به دلیل ارتعاشات ایجاد شده دستگاه سست گشته و جدا می‌شود، خونریزی در این حین فرآیندی است طبیعی و لازم و دلیل بر وارد آمدن آسیب به لثه نمی‌باشد، بنابراین باید این تصور غلط را که جرم‌گیری به دندان‌ها صدمه می‌زند از ذهن دور کرد.

 جدا کردن جرم از دندان‌ها برای حفظ سلامت و استحکام دندان‌ها ضروری است و لازم است همه افراد حداقل سالی یک بار جرم‌گیری را در برنامه بهداشتی خود قرار دهند، بعضی از اشخاص پس از جرم‌گیری احساس ناخوشایندی از سرما و گرما بر دندان‌های خود دارند در صورتی که همه این علائم طبیعی و نشان‌دهنده جرم‌گیری مناسب است.

 دکتر بهرامی ‌با اشاره به این‌که حساسیت دندان‌ها بعد از عمل جرم‌گیری کاملا طبیعی است، می‌گوید: به علت برداشته شدن لایه‌ای از سطح دندان در حین جرم‌گیری و ایجاد فاصله میان لثه و دندان و نفوذ هوا، آب سرد و گرم باعث ایجاد حساسیت در قسمت طوق دندان‌ها می‌شود که این حالت موقتی بوده و برطرف می‌شود.

فواید جرم‌گیری دندان‌

یکی از نتایج  جرم‌گیری این است که لثه را پایین نمی‌آورد و دندان‌ها را لق نکرده و اصولا آسیبی به دندان‌ها نمی‌زند و در حقیقت تضمینی است برای پایداری و استحکام  و سلامت هر چه بیشتر دندان. جرم‌گیری به طور معمول سالی یکبار توصیه می‌شود امّا با رعایت بهداشت دندان‌ها می‌توان آن را به مدّت طولانی  به تعویق انداخت.

 یک نمونه از تأثیر مثبت جرم‌گیری دندان‌ها این است که باعث می‌شود تا از تخریب لثه جلوگیری شود، این جرم‌ها به خوبی با جرم‌گیری از بین رفته چرا که همین جرم‌ها هستند که به لثه آسیب می‌رسانند و لق شدن دندان‌ها را در پی دارند، با عمل جرم‌گیری تعداد این میکروب‌های موجود در دهان به مراتب کمتر شده تا جایی که با برداشتن جرم، بیمار ممکن است با زبانش احساس کند که دندانش خالی است.

 این دندانپزشک معتقد است که دندان‌ها اگر سالم باشند پس از جرم‌گیری لق نمی‌شود، مسواک زدن صحیح راهی برای به حداقل رساندن مقدار جرم دندان‌ها است، امروزه  استفاده مداوم از دهان‌شویه‌ها درست نیست زیرا محیط طبیعی میکروبی دهان را تغییر می‌دهد، اما استفاده از آن پس از جرم‌گیری به مدت یک هفته مؤثر خواهد بود و در ضمن این‌که، پس از عمل جرم‌گیری استفاده از خمیر دندان‌های ضد جرم تا حدودی مفید است.

 وی افزود: جرم‌گیری عملی مفید و مؤثر است، وجود جرم در دندان‌ها و افزایش جرم در زیر لثه  باعث ایجاد پوسیدگی دندان و التهاب لثه و ایجاد بیماری پریودنتال می‌شود. اگر هر ساله جرم‌های تشکیل شده از کنار دندان‌ها جدا و کنده نشود به مرور زمان با زیاد شدن موجب سست شدن پایه‌های دندان خواهد شد.