امروز؛ مذاکره‌ در فضایی تازه‌

جلیلی ادامه داد: بیشتر از آن که چه افرادی در این مذاکرات حضور می‌یابند، نوع رویکرد در مذاکرات اهمیت دارد. متکی، وزیر امورخارجه کشورمان نیز که هنگام اعلام خبر حضور برنز در مذاکرات جلیلی و سولانا در سوریه بوده است در کنفرانس خبری مشترک با همتای سوری خود تنها به این جمله بسنده کرد که حضور برنز می‌تواند به آمریکا کمک کند تا به طور مستقیم از دیدگاه ایران مطلع شود.

واکنش سرد مقامات ایرانی به حضور نماینده آمریکا در مذاکرات ژنو، مقامات آمریکایی را نیز مجبور کرد موضعی خنثی در این‌ باره اتخاذ کنند. دانا پرینو، سخنگوی رئیس جمهور آمریکا به خبرنگاران گفت: باوجود حضور برنز در مذاکرات، راه و هدف آمریکا تغییر نکرده است.

 وی در عین‌ حال ادامه داد: پیام حضور ویلیام برنز در نشست ژنو این است که واشنگتن به ادامه راه دیپلماسی در قبال ایران پایبند است. وی پس از این‌که بر تغییر نکردن راهبرد آمریکا در قبال ایران اصرار کرد با سوال خبرنگاری مواجه شد که پرسید چگونه می‌گویید که هیچ چیزی تغییر نکرده است در حالی که برنز، معاون وزیر را به ژنو می‌فرستید؟ سخنگوی بوش جواب داد: راهکار متفاوت شده، اما محتوا همان است.

پرینو گفت: شرط ما تغییری نکرده است و تا زمانی که غنی‌سازی را تعلیق نکنند، مذاکره نمی‌کنیم. کاندولیزا رایس، وزیر خارجه آمریکا نیز در راه سفر به سنگاپور برای شرکت در نشست وزیران امورخارجه کشورهای جنوب شرقی آسیا و پس از آن به کشورهای حاشیه خلیج فارس گفت: ما راهی را برای تعامل حقیقی با جامعه بین‌الملل به ایرانی‌ها پیشنهاد می‌کنیم، اما همچنین تاکید داریم که آنها باید برای ورود به مذاکرات، برنامه‌شان را به صورت قابل راستی‌ آزمایی تعلیق کنند.

نگرانی گروه‌های لابی صهیونیست‌

اعلام رسمی شرکت معاون سیاسی وزارت خارجه آمریکا در نشستی با حضور دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در ژنو، خشم گروه لابی قدرتمند اسرائیل در آمریکا معروف به ایپک را برانگیخته است. مایک پنس که با کمک‌های مستقیم مالی و سیاسی ایپک به مجلس نمایندگان آمریکا راه یافته است، با اشاره به شرکت ویلیام برنز در نشست معاونان وزرای خارجه کشورهای 1+5 و نماینده ایران گفت: هم‌اکنون وقت این نیست که از ایجاد فشارهای دیپلماتیک روی برگردانیم.

پنس که امید دارد در انتخابات آبان‌ماه نیز برای حفظ کرسی نمایندگی ایالت ایندیانا همچنان کمک‌های سیاسی و مالی ایپک را همراه داشته باشد، گفت: بیایید پیامی شکست‌دهنده به مذاکره‌کنندگان ایرانی بدهیم و بگوییم برای انزوای دیپلماتیک و اقتصادی کشور آنها تا زمانی که دست از بلندپروازی‌های هسته‌ای خود برندارند، ایستاده‌ایم. ایپک سالانه 400 میلیون دلار به شماری از نامزدهای مجالس آمریکا کمک می‌کند. این کمک‌ها یا مستقیم در اختیار این افراد گزینش شده قرار می‌گیرد یا این‌که صرف تبلیغات علیه نامزدهای مخالف آنان می‌شود.

معمولا این نمایندگان نیز بلافاصله پس از ورود به مجلس، در اولین اقدام یک کمک بلاعوض 2 میلیارد دلاری در اختیار اسرائیل قرار می‌دهند. این کمک‌ها با مصوبه مجالس آمریکا، هر ساله و آشکارا و بدون توقف در اختیار اسرائیل قرار می‌گیرد.

واکنش‌های رسانه‌ای به حضور آمریکا در نشست ژنو

تصمیم پرسروصدای مقام‌های آمریکایی برای اعزام نماینده‌ای به مذاکرات ژنو، با واکنش‌ها و تحلیل‌های مختلف در سطح محافل و رسانه‌های بین‌المللی روبه‌رو شد. برخی تحلیلگران، حضور نماینده آمریکا را در مذاکرات نشانه آب شدن یخ روابط  تهران و واشنگتن ارزیابی کرده و برخی دیدگاه‌ها نیز از آن به عنوان  «تغییر سیاست در دوره ریاست‌جمهوری بوش بر کاخ سفید» یاد کردند. شکل‌گیری مذاکرات بدون پیش‌شرط میان ایران و آمریکا، نگاه دیگری به این رویداد است که از آن به نوعی عقب‌نشینی واشنگتن از سیاست‌های قبلی تعبیر شده است.

در این میان، رادیو لندن، آن را گشایشی در گره هسته‌ای و ابراز علاقه واشنگتن  تهران به مذاکرات مستقیم ارزیابی کرده است.

روزنامه گاردین، چاپ لندن نیز آن را نوعی نرمش واشنگتن و نشانه تغییر سیاست آمریکا در قبال ایران تفسیر کرد.
رادیو آمریکا نیز که منعکس‌کننده مواضع رسمی دولت این کشور است، در گزارش‌ها و گفتگو با کارشناسان خود، تحلیل‌هایی را که نفس حضور یک نماینده از آمریکا در این دوره از مذاکرات را یک تحول و تعدیل از مواضع اولیه طرفین ارزیابی می‌کنند، بازتاب داد.لس‌آنجلس تایمز نیز این اقدام را پایانی بر سیاست‌های قبلی کاخ سفید در قبال ایران توصیف کرده است. روزنامه ایندیپندنت چاپ لندن نیز در شماره دیروز خود در اینترنت نوشت، مطمئن‌ترین دلیل برای باور کردن این که آمریکا واقعا سیاستش را در قبال تهران به سوی مذاکرات رودررو و تاسیس دفتر  حافظ منافع آمریکا در تهران تغییر داده، خشم تندروها در واشنگتن از این تحولات است.

این روزنامه نوشت؛ به گفته جان بولتون  که موضع جنگ‌طلبانه‌ای در قبال ایران دارد  این کار خیانت و صرف‌نظر کردن  از سیاست وادار ساختن ایران به توقف برنامه هسته‌‌ای‌اش از طریق تهدید‌های نظامی و تحریم‌های تجاری است.

روزنامه ایندیپندنت می‌نویسد: البته تغییر رویکرد واشنگتن در قبال ایران حرکتی منطقی از جنگ به سوی مذاکره در زمانی است که گفتگوها بین ایران و اعضای اروپایی سازمان ملل بر سر طرح‌های هسته‌ای تهران ظاهرا در حال پیشرفت است. درست است که کاخ سفید تاکنون همواره گفته است از مذاکره با ایران تا قبل از توقف برنامه غنی‌سازی آن خودداری می‌کند. همچنین درست است که نمایندگان کاخ سفید تاکنون معتقد بودند فقط تهدید به اقدام نظامی ایران را برای توقف برنامه هسته‌ای‌اش تحت فشار قرار خواهد داد؛ اما جو جهانی برای این گونه لفاظی‌ها تغییر کرده است. به گزارش این روزنامه، امروز ثابت شده است تهدید به جنگ عمدتا نتیجه منفی دارد؛ چون با توان بالای دفاعی ایران هرچه بیشتر درباره این گزینه بحث شده است، مشکلات عملی انجام حمله‌ای موثر که بدون به راه انداختن حریقی بزرگ تاسیسات ایران را از کار بیندازد، بزرگ‌تر به نظر می‌آید،‌ همان طور که ژنرال‌های آمریکایی علنا ابراز کرده‌اند.

تغییر موضع واشنگتن و پیروزی عملگراها

همچنین خبرگزاری فرانسه در تحلیلی نوشت: دولت جورج بوش که موافقت خود را با حضور در مذاکرات هسته‌ای با ایران اعلام کرده است، به نظر می‌رسد بسیار عملگرایانه‌تر شده و به این حقیقت که گزینه ایران برای محور شرارت نامی ناآشناست، نزدیک می‌شود.

فرانس‌پرس می‌نویسد: سرانجام دولت بوش در مواجهه با مخالفت‌های ایران برای صرف‌نظر کردن از یک حق ملی در زمینه داشتن انرژی هسته‌ای تصمیم گرفت از بلندی‌های جاه‌طلبی پایین آید و بر سر مذاکره با دولت تهران بنشیند.

در این تحلیل آمده است: از آغاز دوران ریاست جمهوری بوش، وجود یک مبارزه میان عملگرایان که خواستار مذاکره با کره شمالی و ایران بودند ،با مخالفان که همواره بر سرنگونی این دو نظام تاکید داشته‌اند، نمایان بود؛ اما سرانجام عملگراها در هر دو جبهه پیروز شدند و موضع آنان در آمریکا از وجهه بهتری برخوردار است.

خبرگزاری فرانسه نوشت: این تغییر موضع آمریکا نسبت به ایران یک مرحله دیپلماتیک بسیار مهم به شمار می‌رود و نشست برنز در برابر جلیلی در یک میز می‌تواند پیشرفتی چشمگیر باشد.