3 برداشت از سخنان رئیس سازمان بهزیستی‌

 هر چند شنیدن ابراز نظری اینچنینی درباره بی‌اهمیتی آمارها، تازگی ندارد و پیش از این نیز برخی  سخنانی مشابه را در این باره، در اختیار خبرگزاری‌ها قرار داده‌‌اند، اما شنیدن این سخنان از زبان رئیس اصلی‌ترین سازمان متولی حمایت از آسیب‌دیدگان اجتماعی تا حدودی بعید به نظر می‌رسد.

برداشت اول از سخنان فقیه

از گفته‌های رئیس سازمان بهزیستی می‌توان دو برداشت جداگانه کرد که هر یک نیاز به بحث و بررسی دارد. شاید اولین برداشت از اظهار نظر وی چنین باشد که «در رسیدگی به آسیب‌های اجتماعی نیازی به آمار نداریم» که در این صورت غیرمنطقی بودن آن کاملا واضح است؛ چرا که همه مدیران کهنه‌کار بخوبی می‌دانند آمارها در تقسیم‌بندی بودجه اختصاص داده شده به آسیب‌های اجتماعی اهمیت دارند.

همچنین ارائه آمار دقیق و حرفه‌ای درباره آسیب‌های اجتماعی به سیاستگذاران و برنامه‌ریزان در حوزه‌های اجتماعی این امکان را می‌دهد که با توجه به سرعت رشد و میزان همه‌گیری آسیب‌ها، برنامه‌های خود را اولویت‌بندی کنند که در صورت نبود آمار، این امر امکان‌پذیر نخواهد بود.

برداشت دوم از سخنان فقیه

اما برداشت دومی نیز می‌توان از سخنان فقیه داشت که بر‌اساس آن می‌توان از جمله «در مسائل و آسیب‌های اجتماعی اعلام آمار اهمیت زیادی ندارد.» چنین نتیجه گرفت که منظور رئیس سازمان بهزیستی بی‌اهمیت بودن اعلام آمار است، نه خود آمار.

به این معنی که از دیدگاه وی لزومی ندارد مخاطبان عام، از آمار واقعی آسیب‌های اجتماعی باخبر شوند، که به‌این ترتیب مدیران نیز مجاب می‌شوند بنا بر روال کنونی از دادن اطلاعات به رسانه‌ها برای آگاه‌سازی مردم اجتناب ورزند که چنین دیدگاهی در تضادی آشکار با سخنان رهبر معظم انقلاب مبنی بر اصل پاسخگویی مسوولان،  باور اهالی رسانه به آزادی جریان اطلاعات و حق مسلم عموم مردم به‌آگاهی از وقایع پیرامونشان در جامعه‌ای دموکراتیک است.

برداشت سوم از سخنان فقیه

فقیه در ادامه سخنانش درباره آسیب‌های اجتماعی بار‌دیگر به مساله آمار‌ها رسید و درباره همایش اسلام و آسیب‌های اجتماعی گفت: در مسائل اجتماعی آمار اهمیت زیادی ندارد و به دلیل کرامت انسان، حتی نجات یک فرد نیز نجات جامعه است بنابراین نباید مسوولان زیاد برای آمار اهمیت قائل شوند و مثلا اگر آمار یک آسیب اجتماعی کم بود به آن کم‌توجهی کنند البته عده‌ای هم می‌خواهند با بزرگنمایی آمار سیاه‌نمایی کنند، ما تلاش کردیم به جای نظاره‌گری در مورد این مسائل مداخله‌گر باشیم، مداخلات اجتماعی به حل این مسائل منجر می‌شود.

برداشت سوم از سخنان فقیه می‌تواند این‌گونه باشد که از دیدگاه وی، با توجه به ناتوانی سازمان‌های دولتی در استفاده از جمعیت‌شناسان حرفه‌ای برای به‌دست آوردن آمار دقیق از آسیب‌های اجتماعی،  بهتر است مدیران سازمانی مانند بهزیستی به عنوان متولی امور آسیب‌دیدگان اجتماعی، از ارائه آمار چشم بپوشند و بدون داشتن دیدی مسلط بر چیستی و چگونگی آسیب‌ها، برای حل آنها تقلا کنند.

ما ابراز نظر نمی‌کنیم

باور کنید ما دنبال دردسر نمی‌گردیم و به هیچ وجه قصد نداریم نتیجه‌گیری کنیم که منظور ما از این یادداشت انتقاد از گفته‌های رئیس سازمان بهزیستی است یا قصد داریم بگوییم ناخوشایندی این گفته‌ها نشان می‌دهد مسوولان باید دقت بیشتری در تنظیم سخنرانی‌هایشان داشته باشند. این فقط یک دعوت دوستانه است از شما که به ما کمک کنید تا بفهمیم منظور دکتر فقیه کدام یک از این برداشت‌هاست و کدام یک از آنها به خیال شما منطقی‌تر است؟ همه یا هیچ‌کدام؟

مریم یوشی‌زاده‌