نگاهی به تبعات جیره بندی و افزایش بهای بنزین

کسانی که تنها راه درمان مشکلات اقتصادی کشور را در افزایش قیمتها جستجو می کنند، امسال نیز ظاهرا کمر همت بسته اند تا قیمت سوخت را بیش از 10درصد مصوب که در ابتدای هر سال افزوده می شود، اضافه کنند. آنها که گویا حوصله پیدا کردن هیچ راه حل دیگری را ندارند به تکاپو افتاده اند تا آنچه را که نتوانسته اند در جریان برنامه توسعه به دست آورند از طریق لایحه بودجه و گران کردن اساسی ترین کالا یعنی بنزین به دست بیاورند و در این میان تنها برهمان قشری که زیر چرخهای گرانی له شده اند فشار مضاعفی وارد می شود. مبانی استدلال برخی از این افراد، گاه به طنز و شوخی شباهت دارد تا نظرات محکم و عمیق و کارشناسی مبتنی بر نگرش همه جانبه بر پیامدهای مثبت یا منفی این تصمیم گیری . برخی از موافقان گران کردن بنزین بیش از 10درصد، بر این باورند که قیمت بنزین باید به قیمت واقعی و جهانی خود برسد؛ اما از این گروه باید پرسید آیا سرانه درآمد خانوار ایرانی مطابق با قیمتهای جهانی است که قیمت سوختشان جهانی باشد؛ در عین حال گروه دیگری این گونه استدلال می کنند که با توجه به مصرف بالای بنزین و قاچاق بخشی از آن برای کاهش مصرف و جلوگیری از قاچاق باید قیمت بنزین افزایش یابد و عمده دیگری از اقتصاددانان معتقدند، اگر قیمت بنزین و سایر مواد سوختی در کشور تا سطح قیمت های جهانی افزایش پیدا کند؛ مشکل آلودگی هوای تهران به کل برطرف خواهد شد، معضل ترافیک تهران و سایر شهرهای کشور به کلی برطرف می شود، درآمد دولت برای سرمایه گذاری در بخش اشتغال چند برابر خواهد شد، مصرف بنزین و سایر مواد سوختی در کشور بشدت کاهش خواهد یافت و سرانجام هزینه توسعه ناوگان حمل ونقل درون شهری تامین می شود. در حالی که واقعیت چیز دیگری است و مردم عادی که مثل این نظریه پردازان اقتصادی تریبونی برای طرح نظرات خود ندارند، سالیان درازی است که نتایج زیانبار اندیشه های این حضرات را با گوشت و پوست خود احساس می کنند.
10درصد افزایش 100درصد گرانی

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان ، همین افزایش 10درصدی قیمت سوخت در ابتدای هر سال نیز مشکلات سختی را برای مردم ایجاد کرده است . به گونه ای که هر ساله با افزایش قیمت بنزین ، قیمت سایر کالا و خدمات به نحو چشمگیری بالا می رود و این نشان می دهد که افزایش قیمت این کالای اساسی و پایه چگونه اثر شدیدی بر تورم دارد. مردم بخوبی به یاد دارند که طی 15سال گذشته ، قیمت بنزین و سایر فرآورده های نفتی تا 150برابر افزایش پیدا کرده است و با این وصف تاکنون هیچیک از معجزاتی که طرفداران افزایش قیمتها به آن معتقدند نه تنها بوقوع نپیوسته ، بلکه بر مشکلات نیز افزوده است . فشار گرانی و تورم بیش از هر چیز بر قشری وارد می شود که همیشه و در همه حال ، چه قیمت بنزین افزوده شود و چه نشود، باید چوب سیاست های غلط و نادرست را بخورند. مسلما با افزایش قیمت سوخت ، کسانی که همیشه در رفاه زندگی کرده اند و عادت به ریخت و پاش و حیف و میل کردن سرمایه دارند ککشان هم نخواهد گزید و باز هم مثل همیشه این قشر مستضعف است که در لابه لای چرخهای گرانی و تورم دیگر نه اثری از گوشتش باقی می ماند و نه اثری از استخوانش . آنها دیگر تاب و تحمل هزینه های سنگین زندگی را ندارند و در این شرایط سخت چشم امید به کسانی دوخته اند که آن بالا نشسته اند و برایشان تصمیم می گیرند.
افزایش قیمت و مسائل جانبی آن

یک کارشناس دراین باره معتقد است : گران کردن بنزین در حد یک مسکن است که برای کوتاه مدت پول را برای برنامه های دیگر که عملکرد و نتیجه آن هرگز منتشر نمی شود، جمع می کند. همین کارشناس می گوید: کاهش آلودگی هوا و حفظ محیط زیست یکی از اهداف افزایش قیمت سوخت است ؛ اما پرسش این است که آیا با گران کردن 20درصدی بنزین ، مردم مصرف را کاهش می دهند؛ آیا مردم تهران ماشین کمتری سوار می شوند؛ و آیا چون بنزین گران شده مردم کمتر به شهرهای بزرگ مهاجرت می کنند؛ یک آمار غیررسمی می گوید: 85درصد مصرف بنزین از سوی خودروهایی صورت می گیرد که با مصرف بالا در حمل ونقل کشور فعال هستند. کسانی که از این خودروها استفاده می کنند، در واقع به این وسیله امرار معاش می کنند و افزایش بنزین نمی تواند آنها را وادار به کنار گذاردن خودروهای خود کند. افزایش قیمت بنزین نه تنها نمی تواند موجب کاهش مصرف شود؛ بلکه به دلیل تاثیر روانی منجر به نرخ بالای تورم خواهد شد.
جیره بندی در قیمت تاثیر ندارد

رمضان وحیدی ، عضو کمیسیون انرژی مجلس ، می گوید: افزایش نرخ بنزین طبق قانون در ابتدای هر سال 10درصد است . اگر بخواهند بیش از این نرخ را بالا ببرند باید یارانه ها را به مردم پرداخت کنند؛ ولی از آنجایی که این کار شروع نشده است ، اگر نرخ بیش از این بالا برود به مردم فشار می آید. وی درخصوص جیره بندی بنزین خاطرنشان می سازد: قطعا جیره بندی در قیمت تاثیر نخواهد داشت . وی همچنین منطقه ای کردن قیمت بنزین را در حد حرف می داند و می افزاید: مجلس در این خصوص هنوز هیچ تصمیمی نگرفته است . دکتر آرمان درخصوص جیره بندی بنزین می گوید: جیره بندی ربطی به افزایش قیمت ندارد، فقط مصرف هر کس مشخص است و اگر مصرف بالا رود، قیمت بیشتری باید پرداخت شود. وی پرداخت سوبسید را به مانند یک چادر اکسیژن می داند که اگر به یکباره این چادر اکسیژن برداشته شود، بیمار خواهد مرد.

بنزین خودروها سال 82 جیره بندی می شود
مجلس با وجود مخالفت دولت موافقت خود را اعلام کرد
تعیین 20درصد عوارض برای بنزین
شوک 20درصدی به قیمتها
رئیس کمیسیون انرژی مجلس :
چاره ای جز جیره بندی بنزین نداریم
مخالفت کارشناسان با جیره بندی و افزایش قیمت بنزین
3قیمت پیشنهادی دولت برای بنزین
حسین آفریده : کمیسیون انرژی مجلس با جیره بندی بنزین موافق است
زنگنه : رقم قطعی افزایش
بهای بنزین هنوز مشخص نشده است