تشعشع خورشید از لای انگشتان دست‌

این کتیبه باستانی تخریب می‌شد یا نمی‌شد، در اصل ماجرا که  نشان ازحضور پررنگ ایرانیان باستان در تعاملات علمی، فرهنگی و هنری  آن زمان حوزه خلیج فارس دارد، هیچ تفاوتی نمی‌کرد. 

نکته مهمی که شاید پس از تخریب این کتیبه به فراموشی سپرده می‌شود، رمزگشایی بیشتر متن این کتیبه بوده است که به گفته معاون حفظ و احیای آثار تاریخی بوشهر حتی فرصت نشده است تا مولاژی از آن تهیه شود.

به متن ترجمه شده ابتدایی  این اثر بازهم دقت کنید:‌ (این) سرزمین خشک و بی‌آبی بود، شادی و آسایش را آوردم.

این متن که البته به صورت ابتدایی ترجمه شده، از چند نظر قابل بررسی است؛ نخست آن که مطالعات زبان‌شناسی روی ترجمه کتیبه آشکار می‌کند  که  فناوری تخصصی سازه‌های آبی درمناطق کم آب تنها به دست ایرانیان باستان ابداع شده و حضور ایرانیان در مناطق مختلف به دلیل  انتقال علم و دانش ایرانی و فرهنگ و تمدن کشورمان به جای جای جهان بوده است و نه کشورگشایی و تجاوز به حریم دیگران.

این موضوعی است که در کتیبه‌های پادشاهان دیگر کشورها هرگز به چشم نمی‌خورد، شرح فتوحات، کشته‌های دشمن، خونریزی‌ها و غارت‌ها تمام چیزی است که در بیشتر کتیبه‌های باستانی مردمان دیگر نقاط جهان به چشم می‌خورد. بنابراین وجود این کتیبه از این جهت در منطقه خلیج‌فارس حائز اهمیت به شمار می‌رود که نشان دهنده دانش ایرانی در این منطقه بوده است.

 دیگر موضوع پس از تخریب این اثر تاریخی شاید آن باشد که اگر این کتیبه از کشف، اثر  قابل اعتنایی از نظر باستان‌شناسی به شمار می‌رفت، چرا پس از گذشت چند ماه پس از کشف، حفاظت و حراست از آن، شایسته و بایسته صورت نگرفت. ایجاد تنها  حصاری توری به دور این اثر، قطعا ‌ساده‌ترین شیوه حفاظتی بوده که این شیوه چندین و چند قرن است که منسوخ شده است. جالب است بدانید بنا به هزار دلیل موجه و غیر موجه اکنون بسیاری از مناطق باستانی ایران به این شیوه منسوخ، حفاظت می‌شوند.

اما در پایان، از آنجا که هر علتی معلولی در پس خویش نهان دارد، شاید  پرسش  اساسی این نوشته که کماکان بی جواب مانده، دلیل  از بین بردن این کتیبه تنها چند ماه پس از کشف آن است.

راستی به چه دلیل شخصی بومی یا غیر بومی جزیره خارک باید با تیشه و چکش به جان یک اثر تاریخی بیفتد تا آن را از بین ببرد.مگر تاریخ از بین رفتنی است؟ تاریخ خورشید است، هرچند که چشمانمان را با دست بگیریم تا نورش به ما نتابد.