جشنواره تولیدات مراکز صدا و سیما در یک نگاه‌

الف -  اهداف‌

مهم‌ترین اهداف جشنواره را می‌توان در موارد زیر خلاصه نمود:

1‌ - ایجاد زمینه‌های لازم برای رقابت سازنده بین مراکز استان‌ها به منظور ارتقاء سطح کیفی برنامه‌سازی، منطبق با سیاست‌های سازمان در راستای افق رسانه و بخشنامه تولید سال.

2 - تقویت انگیزه‌های ابتکار و خلاقیت در عوامل برنامه‌ساز برای تولید برنامه‌هایی با ویژگی‌های منطقه‌ای برخوردار از فرهنگ، هنر و شعار اسلامی.

3 - فراهم آوردن بستری مناسب برای ارائه توانمندی‌ها وکشف استعدادها و همچنین رشد و تعالی همکاران در مراکز صدا و سیما.

4 - ایجاد فرصت مناسب برای تبادل افکار و انتقال تجارب مدیران و همکاران برنامه‌ساز.

5 - تقویت تولید برنامه‌هایی با کیفیت مطلوب برای پخش از شبکه‌های سراسری و عرضه در بازارهای بین‌المللی.

ب -‌ دستورالعمل اجرایی‌

هر یک از بخش‌های پنجگانه جشنواره دستورالعمل‌های اجرایی خاص خود را دارد اما به طور کلی نحوه راهیابی آثار به هیات‌های انتخاب آثار به دو قسمت عمده تقسیم می‌شود. قسمت اول تولیدات روتین مراکز را شامل می‌شود که در طول سال کمیته‌های ارزیابی واحدهای ستادی آنان را ارزیابی و حدنصاب نمره را جهت ورود به هیات‌های انتخاب آثار را کسب کرده‌اند. قسمت دوم هم مربوط به بخش‌های ویژه و جنبی است که هر مرکز متناسب با آن می‌تواند اقدام به تولید و ارسال اثر نماید.

همچنین مرکز برتر در هر یک از بخش‌هایی پنجگاه جشنواره با شاخص های کیفی که از سوی واحد ستادی تعیین شده، نسجیده و تعیین می‌گردند.

ج -‌ معیارهای گزینش آثار

در مراحل انتخاب و داوری آثار 50 درصد امتیازات داده شده به یک اثر برمبنای شاخص‌های محتوایی و 50 درصد براساس معیارهای فنی و هنری است. مهم‌ترین معیاهای محتوایی انتخاب و داوری عبارتند از:

1 - توجه به اهداف، سیاست‌ها و افق رسانه‌

2 - مطلوب بودن ایده و طرح‌

3 - توجه به اولویت‌ها، محورها و موضوعات مصوب طرح‌

4 - رعایت ضوابط محتوایی پخش برنامه‌

5  - اعتمادسازی و کسب رضایت مخاطبان‌

6 - بهره‌گیری از منابع پژوهشی و تحقیق‌

7 - توجه به منابع محلی و منطقه‌ای‌

معیارهای فنی و هنری هر بخش نیز به اقتضاء محورهای تخصصی آن بخش مورد بررسی قرار می‌گیرد.

د ‌- مزیت‌های نسبی جشنواره مراکز

مهم‌ترین ویژگی‌هایی که جشنواره تولیدات مراکز استان‌ها را از دیگر جشنواره‌ای درون‌ سازمان صدا و سیما متمایز کرده عبارتند از:

1 - 15 بهار از عمر جشنواره‌ای می‌گذرد که اگر چه به سن نوجوانی رسیده اما قدیمی‌ترین و اولین جشنواره درون سازمانی است. لذا تجربه گرانسنگ برگزاری این جشنواره زمینه برگزاری جشنواره‌های دیگر سازمان بوده است.

2 - اغلبت شرکت‌کنندگان جشنواره‌های سازمان در یک بخش یا موضوع می‌بایست با هم به رقابت بپردازند ولی جشنواره مراکز عرصه رقابت را در پنج بخش صدا، سیما، خبر، موسیقی و پژوهش برای شرکت‌کنندگانش فراهم ساخته است.

3 - سهم زیادی از آثار شرکت یافته در این جشنواره برگرفته از تولیدات پخش شده در طول سال مراکز است بدین ترتیب امکان توفیق و تشویق مرکزی که در طول سال نسبت به تعهد اصلی خود در برابر مخاطب عملکرد ضعیفی دارد و تنها یکی دو  اثر اصطلاحا جشنواره‌ای ارائه می‌دهد، به حداقل می‌رسد. چنین رویکردی در میان جشنواره‌های فعلی اگر بی‌نظیر نباشد، قطعا کم نظیر است.

4 - تلاش مراکز صدا و سیما به عنوان واحدهای حقوقی و برنامه‌سازان به عنوان شخصیتی حقیقی فضای رقابتی جشنواره را مضاعف و بسیار هیجان‌انگیز نموده است.

5 - وجود ویژگی‌های متنوع فرهنگی در کشور پتانسیل تولید برنامه‌های گوناگون و جذابی را فراهم نموده است که تجمیع آن در جشنواره فضای جذابی را برای مخاطبان، برنامه‌سازان و دست‌اندرکاران رسانه فراهم می‌آورد.

6 -‌ به لحاظ اجرایی اجتماع بیش از هزار نفر هنرمند، برنامه‌ساز و مدیران رسانه در استان میزبان، حرکت عظیم فرهنگی را موجب می‌گردد که مشابه آن در فضای فرهنگی کشور بی‌نظیر است.

ه ‌- آسیب‌ها

هر کار فرهنگی بزرگ قطعا دچار مشکلات و آسیب‌هایی در حوزه اجرا و... است.

اما به نظر بنده تعدادی از مهم‌ترین مشکلات جشنواره مراکز عبارتند از:

1‌ - اگر چه یکی از اهداف بزرگ جشنواره شناسایی استعدادها و برنامه‌سازان نخبه مراکز می‌باشد ولی بخاطر آن که مراکز صدا و سیما به دلایل عدیده توان نگه داشت و ارتقای آنان را ندارند موجب سرخوردگی و مهاجرت این هنرمندان به تهران می‌شود.

2 - کسب توفیق و جایزه در جشنواره چون موجب افتخار یک مرکز می‌گردد می‌بایست توجه و مراقبت جدی شود. که باید از طریق برنامه‌ریزی برنامه‌سازان و هنرمندان بومی استان صورت پذیرد تا روش‌های غیرحرفه‌ای دیگر.

3 - اگر به روند توفیقات مراکز در طول برگزاری جشنواره توجه شود، مشخص می‌گردد روند حرکتی اغلب مراکز بشکل سینوس بوده است. این مهم می‌بایست مورد توجه مسوولان جشنواره و میدان مراکز قرار گیرد که پس از برگزاری هر دوره مشکلات و آسیب‌هایی که مانع رشد آنها شده به دقت شناسایی و درصدد رفع و جبران آن برآیند.

4 - اگر ارتقای ‌کیفی محصولات رسانه ملی در استان‌ها دغدغه جشنواره می‌باشد، می‌بایست سهم برنامه‌سازان مدعی این جشنواره هم نسبت به افرادی که بیشتر حضور تشریفاتی دارند، بیشتر گردد.

5 ‌- در اولویت قرار گرفتن برنامه‌سازان منتخب هر دوره از جشنواره جهت شرکت در دوره‌های آموزشی داخل و خارج کشور، اعزام به ماموریت‌های خارج از کشور، ارتقای رتبه شغلی و امتیازاتی از این جمله می‌تواند در کنار تشویق‌ مادی آنان مثمرثمر باشد.

در انتها موکدا می‌بایستی اذعان نمود آنچه که باعث مانایی و جذاب بودن جشنواره تولیدات صدا و سیمای مراکز شده است پیوند عمیق آن با باورها، خرده فرهنگ‌ها،‌ آداب و سنن این مرزوبوم قدیمی و متمدن است.

جواد رضایی‌