حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
نگاهی به آسمان شب این نیروی جاذبه شگفت
«آسمان شب»برنامهای با موضوع اخترشناسی که از شبکه 4 سیما پخش میشود، یک ادیسه فضایی تلویزیونی است. سفری پرماجرا به کهکشانها و ستارگان نورانی آسمان زیبای شب که قبل از هر چیز، دکور صحنه این تصور را به وجود میآورد. فضا تاریک است و مجری و میهمان انگار در فضا و سیارهای دیگر ساکنند، چراکه کره زمین را پشت سرشان میبینیم.
آسمان هم مثل زمین جاذبه دارد، اما جاذبه آسمان و بخصوص آسمان پرستاره شب، زمینی نیست. نیروی گرانشی ستارگان در اتمسفر زمین هم آنقدر قوی است که انسان را از آب و خاک خود میکند و به سوی خود میکشاند و آنها را هم که نرفتهاند، در حیطه هنر و ادب به توصیف شاعرانه واداشته است که در حوزه دانش نیز برای شناخت آن کوشیدهاند؛ تلاشی که به رصد و ساخت تجهیزات نجومی و پدیداری نظریههای تاریخی کپرنیک، گالیله و کپلر در گذشته و عکسهای فضایی ماهوارهای و فضاپیماهای غولآسا و شگفتانگیز امروزی منجر شده است.
انیمیشنها و فیلمهای سینمایی با محوریت موضوع آسمان شب و سیارات هم مهمترین و پربینندهترین ژانر علمی تخیلی را به خود اختصاص دادهاند. هنوز که هنوز است مجموعه فیلمهای «جنگ ستارگان»از پرفروشترینهای تاریخ سینما هستند و «ئیتی» از محبوبترین فیلمهای تخیلی کودک و نوجوان و «2001 یک ادیسه فضایی» کوبریک، از علمیترین و تاثیرگذارترین ساختههای سینمایی دنیا به شمار میرود.
آسمان شب، برنامهای علمی در 2 بخش است که یکی به اخبار روز نجومی دنیا اختصاص دارد و دیگری به اطلاعات و اکتشافات علمی و تاریخی درباره اخترشناسی مربوط میشود. برنامه، ساختار سادهای دارد؛ یک مجری و یک میهمان، با فضای صحنهای کوچک که هر جا هم لازم شد عکسهایی به تناسب اطلاعات ارائه شده، به نمایش درمیآید، اما با این حال و با وجود مدت زمان نهچندان کوتاه برنامه، آسمان شب جذاب است و با کشش لازمی که دارد، مخاطب را با خود همراه میکند. علوم زمینی به توضیح پدیدههایی دیدنی میپردازد و آگاهی از چند و چون علمی وجودیشان عمدتا برای مخاطب عام ثمرهای عملی نخواهد داشت، اما علوم آسمانی از ناشناختهها میگوید؛ پدیدههایی که فقط در عکسها، گفتهها، فیلمها و داستانهای علمی تخیلی دیده و شنیدهایم، پس تعجبی ندارد اگر مجری و کارشناس برنامه، اطلاعات فراوانی را با لحن عادی و تیتروار و با قرائت از السیدی لپتاپ تحویل مخاطب میدهند و برنامه هم به هیچوجه خستهکننده نمیشود.
انتخاب کارشناسان زبده و متخصص هم از دیگر نقاط قوت برنامه است. به عنوان مثال بابک امین تفرشی جوان پرتلاشی است که شهرت خوبی در میان اخترشناسان ایرانی دارد و حتی چند سال پیش یکی از قسمتهای همین برنامه آسمان شب به شرح و تفصیل سفر اکتشافی او به قطب جنوب به قصد رصد کسوف در آنجا اختصاص داشت و حالا شنیدن از زبان خود این کاوشگر موفق به عنوان کارشناس برنامه، لذت دریافت آگاهیهای نجومی را برای بیننده دوچندان میکند.
«آسمان شب» برنامهای موفق است که ماندگاریاش در طول چند سال پخش از سیما به تنهایی گواه خوبی بر این مدعاست. پیشرفت امکانات فناورانه سینمایی و تلویزیونی در ایران و توجه بسزا به این موضوع همراه با تحقیقات بیشتر و افزایش مهارت هنری در این خصوص، این امکان را فراهم خواهد کرد که در آینده نه فقط در این شبکه که در دیگر شبکههای سیما هم شاهد ساختههای بهتر و همه پسندتر در این عرصه مهم و همیشه تازه و جذاب علمی و هنری باشیم. البته به شرط آن که جاذبه منحصر به فرد آسمان و عوالم ناشناخته سماوی را باور کنیم.
آزاد جعفری
گفت و گو
