همان یک بازار دوره‌ زندیه در شیراز وجود دارد

بهمن فیزابی در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان این‌که ورود صنایع دستی خارجی، بخصوص از چین با توجه به قیمت و کیفیت نازل آن‌ها، بر صنایع دستی و کارگاه‌های این استان تأثیر موقت ایجاد کرد، ادامه داد:‌ این آثار خارجی روی منبت، خاتم و صنایع فلزی استان فارس تأثیراتی را ایجاد کرد؛ اما موقت بود و اکنون بازار فارس این تأثیر را پشت سر گذاشته است، چون صنایع دستی خارجی با توجه به کیفیت پایین آن، ماندگاری کمتری در بازار داشت.

به گفته‌ او، اکنون این حساسیت در میان مردم ایجاد شده است که وقتی نام چین را می‌شنوند، به‌دلیل کیفیت پایین محصولات آن به این آثار، اطمینانی ندارند که البته کارشناسان اقتصادی این جریان را پیش‌بینی کرده بودند.

معاون هنرهای سنتی و صنایع دستی استان فارس بیان کرد: سرای مشیر شیراز با قدمت بسیار، نخست از جریان ورود صنایع دستی خارجی متأثر شده بود و این آثار، تمام مغازه‌های سرای مشیر و حتا بازار میدان امام (ره) اصفهان را اشغال کرده بودند؛ اما صنایع دستی این کشورها ماندگار نبودند و اکنون فروشندگان برای عرضه‌ی این اجناس بی‌کیفیت، تمایلی ندارند.

به اعتقاد او، کیفیت آثار بیشترین تأثیر ماندگاری بلندمدت را در بازار دارد و بازارهای کوتاه‌مدت برای صنایع دستی ایران مفید نیستند.

عضو هیأت علمی دانشگاه فارس با بیان این‌که ذهنیت مردم جهان به صنایع دستی ایران مطلوب و مثبت است،‌ گفت:‌ این نوع ذهنیت، پیشرفت اقتصادی صنایع دستی ایران را موجب می‌شود و در صورت، با طراحی بازارهای فروش مناسب که با شرایط امروز جهان هماهنگ باشند، وضعیت خوبی را برای صنایع دستی کشور می‌توان ایجاد کرد.

وی تأکید کرد: صنایع دستی ایران باید ضابطه‌مند شود. مواد اولیه‌ی مطلوب در اختیار هنرمند قرار گیرد تا آثار کیفی پدید آورد. پیش از این، سازمان صنایع دستی وقت، مواد اولیه را در اختیار هنرمندان قرار می‌داد؛ اما اکنون معلوم نیست که این مواد، چگونه به‌دست هنرمند می‌رسند.

معاون هنرهای سنتی و صنایع دستی استان فارس افزود: بهتر است، وزارت بازرگانی مواد اولیه‌ی صنایع دستی را تهیه کند و زیر نظر معاونت هنرهای سنتی و صنایع دستی در اختیار هنرمندان قرار دهد که در این ‌صورت، به کیفیت مواد اولیه اطمینان پیدا می‌کنیم.

فیزابی ادامه داد: حدود 30 سال است که رشته‌های صنایع دستی در دانشگاه‌های کشور تدریس می‌شوند و زاویه‌ی دید زیباشناسی ایجاد شده و سواد بصری مردم بالا رفته است. بنابراین دیگر صنایع دستی را برگرفته از طرح‌های قدیمی نمی‌توان تولید کرد و تجدید نیازها در صنایع دستی ضرورت دارد. دولت باید بازارهای مناسب را برای عرضه‌ی این آثار ایجاد کند.

وی اظهار داشت: درحال حاضر آموزش صنایع دستی در سطح اقشار آسیب‌پذیر جامعه و زندان‌های کشور صورت می‌گیرد که این حرکت را نفی نمی‌کنیم؛ اما بهتر است، اقشار غنی جامعه نیز با این آثار آشنا شوند، چون وقتی بازارچه‌های صنایع دستی در مناطق کم‌توان جامعه باشند، قشر فرودست نیز از این جریان آسیب می‌بیند. باید بازارچه‌های صنایع دستی در بهترین مناطق شهرها باشند تا فروش، بیشتر شود.

معاون هنرهای سنتی و صنایع دستی استان فارس با اعتقاد به این‌که صنایع دستی هیچ‌یک از کشورها با صنایع دستی ایران نمی‌توانند رقابت کنند، بیان کرد:‌ مشکل صنایع دستی ایران، تقویت نشدن هنرمند برای تولید انبوه و به‌دست آوردن بازار است، درحالی‌که چینی‌ها با مکانیزم صادرات خود بازار جهانی را به‌دست آورده‌اند.

او گفت: با ورود صنایع دستی خارجی به کشور مخالف نیستم، بلکه به نسبت واردات، صنایع دستی ایران باید خارج شود، چون در این صورت، دیگر صنایع دستی نازل کشورهایی مانند چین که کیفیت و طراحی خاصی ندارند و قابل بازگشت به طبیعت نیستند، در بازار جهانی جایگاهی نخواهند داشت.

وی با بیان این‌که صنایع دستی ایران فضای مناسبی برای فروش ندارد، بیان کرد: در زمان زندیه یک بازارچه، به نسبت جمعیت آن دوره در شیراز وجود داشت؛ اما امروز این جمعیت چندبرابر شده است و همان یک بازار دوره‌ی زندیه وجود دارد و حتا بخش‌هایی از آن نیز به فروش دیگر اجناس اختصاص یافته است. مردم به صنایع دستی علاقه دارند، اما تعداد بازارها کم است. اگر در مراکز گردشگری بازارچه‌هایی ایجاد و آثار با قیمت خوب عرضه شوند، مشکلی نخواهد بود.

به گفته‌ او، برای بازار و تولید انبوه صنایع دستی در کشور ساز و کار خاصی نداریم که در واقع، ایجاد این ساز و کار دقیقا وظیفه‌ی تعاونی‌هاست؛ اما نبود تعاونی، فعالیت واسطه‌ها و در دسترس نبودن مواد اولیه‌ی مرغوب از جمله خلاء‌های این بخش به‌شمار می‌آیند.

معاون هنرهای سنتی و صنایع دستی استان فارس با اشاره به اهدای آثار هنری نازل به‌عنوان صنایع دستی ازسوی سازمان‌های دولتی به برخی افراد در هر مناسبتی، اضافه کرد: انتخاب این آثار باید با نظر کارشناسی باشد که معاونت صنایع دستی این ممیزی را می‌تواند انجام دهد؛ اما تاکنون مشاهده نشده است که سازمانی برای اهدای این آثار، از نظر کارشناسی این معاونت استفاده کند. بنابراین کالاهای نامرغوب را به مهمانان خود که گاهی خارجی هستند، اهدا می‌کنند.