حملات یمن به فرودگاهها و تأسیسات نفتی عربستان، درباره توان ریاض برای حفاظت از زیرساختهای حیاتی پرسشهایی ایجاد کرده است؛ نگرانیهایی که برنامه هستهای این کشور را دربرگرفتهاند. براساس گزارش رویترز، سنای آمریکا اوایل هفته درباره قطعنامه رد توافق همکاری هستهای «توافق ۱۲۳» رأیگیری میکند. این توافق امکان غنیسازی اورانیوم و ساخت رآکتور با فناوری آمریکایی را برای عربستان فراهم میکند اما پروتکل الحاقی و بازرسیهای سرزده آژانس بینالمللی انرژی اتمی را در بر نمیگیرد. منتقدان هشدار میدهند فقدان امنیت قابل اتکا در شبهجزیره العرب، انتقال فناوری هستهای به منطقه را پرهزینه خواهد کرد.
معادله «نیروگاه در برابر نیروگاه»
جنگندههای ائتلاف مزدوران بهسرکردگی عربستان سعودی روز پنجشنبه، نیروگاههای برق در استان صعده و شهر المخا (موخا) را هدف قرار دادند. این حملات هوایی بخشی از سلسله عملیاتهای اخیر ائتلاف علیه زیرساختهای یمن گزارش شده و منابع محلی از وقوع انفجار و آسیب به تأسیسات برق خبر دادهاند. در پاسخ به جنایت فوق، یحیی سریع، در بیانیهای رسمی اعلام کرد که این حملات به محطتی صعده و المخا الکتریکی، نیروگاههای در عربستان را به هدف مشروع نیروهای یمنی انجام خواهد شد که شامگاه دیروز بهوقوع پیوست. او از کارکنان و کارگران این نیروگاه خواست فورا محل را تخلیه کنند و از شهروندان نیز خواست به آن مکان نزدیک نشوند.
نیروگاههای برق صعده و المخا از زیرساختهای حیاتی غیرنظامی یمن بهشمار میروند که تأمین برق مناطق شمالی و ساحلی غربی این کشور را برعهده دارند. نیروگاه صعده با توجه به موقعیت استان صعده بهعنوان پایگاه اصلی انصارالله و مرز مشترک با عربستان، نقش کلیدی در تأمین انرژی شهرها، بیمارستانها و خدمات اساسی ساکنان این منطقه کوهستانی ایفا میکند. نیروگاه المخا نیز بهدلیل قرارگیری در شهر بندری استراتژیک نزدیک تنگه بابالمندب، برای پشتیبانی از فعالیتهای بندری، زندگی ساکنان ساحلی و شبکههای محلی اهمیت دارد و هرگونه آسیب به آن میتواند بحران برق را در مناطق تحت کنترل تشدید کند. در شرایط جنگ طولانیمدت یمن، این تأسیسات بهعنوان شریانهای حیاتی زندگی روزمره و ثبات نسبی زیرساختها محسوب میشوند.
پیشتر، شبکه المسیره یمن بامداد پنجشنبه، از حمله هوایی ارتش سعودی به شهر صنعا خبر داد. کاربران یمنی نیز از آتشسوزی در منطقه الجرف واقع در شمال صنعا خبر میدهند. در ادامه شبکه المسیره گزارش داد که یک انبار تایر خودرو در منطقه الثوره واقع در شمال این شهر هدف قرار گرفته و ستونی از دود و آتش به هوا برخاسته است.
تبعات اقتصادی هدف قرار گرفتن بنادر جده و ینبع
سخنگوی نیروهای مسلح یمن، دیروز در واکنش به هشدارهای عربستان سعودی درباره بمباران بندر استراتژیک الحدیده، اعلام کرد که باتوجه به بمباران بندر الحدیده توسط ریاض، نیروهای مسلح یمن بندر جده و تمامی بنادر عربستان سعودی در ساحل دریای سرخ را هدف قرار خواهند داد.
تحقق حملات انصارالله علیه بندر جده و سایر بنادر عربستان در ساحل دریای سرخ، اقتصاد این کشور بهشدت آسیب میبیند، زیرا بندر جده اسلامی بیش از ۴۲ درصد واردات ارزشمحور پادشاهی را در ماههای اخیر مدیریت کرده و بیش از ۹۰ درصد ترافیک کانتینری عربستان از بنادر دریای سرخ عبور میکند. بندر ینبع نیز بهعنوان ترمینال اصلی صادرات نفت از طریق خط لوله شرق ــ غرب، اخیرا تا ۴/۴میلیون بشکه در روز نفت خام صادر کرده که بخش قابلتوجهی از درآمدهای نفتی عربستان را تأمین میکند. هرگونه اختلال در این بنادر میتواند واردات کالاهای اساسی، مواد غذایی و تجهیزات را مختل کرده و هزینههای لجستیکی داخلی را بهطور چشمگیری افزایش دهد. بنادر دریای سرخ عربستان بخشی از کریدور حیاتی هستند که حدود ۱۲ درصد تجارت دریایی جهان و حجم قابلتوجهی از نفت عبوری از بابالمندب را پوشش میدهد. حملات احتمالی میتواند شرکتهای کشتیرانی را به تغییر مسیر اجباری از طریق دماغه امید نیک مجبور کند که ۱۰ تا ۱۴روز به زمان سفر اضافه کرده و هزینههای حملونقل را صدها درصد افزایش میدهد. برآوردها نشان میدهد اختلالات فعلی دریای سرخ هفتهای حدود ۷۱۰ میلیون دلار به اقتصاد جهانی خسارت میزند و تشدید حملات میتواند این رقم را بیش از ۳۰۰ میلیون دلار در هفته افزایش دهد. این امر به افزایش نرخ بیمه، تورم در کالاهای وارداتی بهویژه در اروپا و آسیا، و اختلال در زنجیرههای تأمین جهانی خواهد منجر شد.
چنین حملاتی میتواند قیمت نفت را بهدلیل کاهش صادرات عربستان از مسیر غربی افزایش داده و بازارهای انرژی را ناپایدار کند، در حالی که تأخیر در تحویل کالاهای کانتینری تأثیر مستقیمی بر صنایع تولیدی چین، اروپا و سایر اقتصادهای وابسته خواهد داشت. عربستان ممکن است مجبور به اتکای بیشتر به مسیرهای جایگزین و ذخایر استراتژیک شود که هزینههای اضافی چند میلیارد دلاری در پی دارد. از سوی دیگر، افزایش طولانیمدت نرخ کرایه حمل دریایی میتواند رشد تجارت جهانی را ۵/۰ تا ۱ درصد کاهش دهد و فشار تورمی بیشتری ایجاد کند.
جزئیات ۴ عملیات کیفی انصارالله در عمق خاک عربستان
پیشاز آغاز عملیات تنبیهی شامگاه جمعه انصارالله، چهار عملیات نظامی کیفی در عمق خاک عربستان سعودی اجرا شد. عملیات نخست مرکز مالی شهر اقتصادی ملک عبدالله در ریاض را در سحرگاه و سپس عصر همان روز هدف قرار داد و به گفته آنها، اصابت موشکها موجب خسارات قابلتوجهی در این ساختمانها شد. عملیات دوم شرکت صدف پتروشیمی در منطقه جبل در استان شرقی هدف قرار گرفت و اصابت موشک به آن گزارش شد. عملیات سوم پایگاه هوایی خمیس مشیط در جنوب و عملیات چهارم فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض را هدف قرار دادند که هر دو به ادعای یمنیها با اصابت مستقیم و خسارات همراه بودند. این حملات در چارچوب پاسخ به آنچه نیروهای مسلح یمن «تجاوز سعودی و کشتار غیرنظامیان» مینامند، ازجمله هدف قرار گرفتن قایق غیرنظامیان در ساحل رأسالعاره، اعلام شد. بیانیهها تأکید داشتند که این مراکز تا زمانی که عربستان به هدفگیری غیرنظامیان و زیرساختهای یمن ادامه دهد، هدف مشروع باقی خواهند ماند.
عربستان از سوی خود خسارات مادی به برجی در مرکز مالی ریاض
(برج صندوق سرمایهگذاری عمومی) را تأیید کرد اما از تلفات انسانی سخن نگفت و مدعی رهگیری بخشی از موشکها و پهپادها شد. این مجموعه حملات بخشی از الگوی تشدید متقابل در هفتههای اخیر بوده که شامل هدفگیری فرودگاهها، تأسیسات نفتی و پایگاههای نظامی سعودی است.