مهمترین ظرفیتهای مغفولمانده گردشگری تهران کدامند و ستاد گردشگری شهرداری برای معرفی آنها چه برنامههایی دارد؟
تهران بیش از ۲۰۰۰ جاذبه گردشگری را در خود جای داده است، اما متأسفانه بهدلیل اینکه بیشتر بهعنوان پایتخت سیاسی کشور شناخته میشود، ظرفیت گردشگری آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این درحالیاست که تهران جاذبههای متنوعی در حوزههای تاریخی، فرهنگی، طبیعی و تفریحی دارد. موزهها، خانهموزهها، باغموزهها و کاخموزههای ارزشمند پایتخت، روایتگر تاریخ و هویت شهر تهران هستند. در کنار این ظرفیتها، جاذبههای طبیعی متعددی نیز وجود دارند؛ ازجمله بوستانهای بزرگ و چندصد هکتاری سرخهحصار و چیتگر و روستاهای اطراف تهران که از نظر گردشگری بسیار دیدنی و جذاب هستند.
برنامههای فرهنگی و تفریحی و شهربازیهای سرپوشیده و روباز نیز بخش دیگری از ظرفیتهای گردشگری پایتخت را تشکیل میدهند. در سالهای گذشته تلاش کردهایم مکانهایی را که کمترشناختهشدهاند، بیشتر به مردم معرفی کنیم. در فهرست جاذبههایی که به شهروندان معرفی میکنیم، علاوه بر موزهها و بناهای تاریخی، مکانهایی مانند بقاع متبرکه و مقبره شهدای گمنام نیز قرار دارند که با استقبال مردم مواجه شدهاند. تلاش ما این است که برای این جاذبهها محتوای مناسب تولید کنیم و زمینه آشنایی بیشتر شهروندان با آنها را فراهم آوریم. در همین راستا، ۳۰ مسیر گردشگری در تهران طراحی و معرفی شده است. این مسیرها با قرار گرفتن مجموعهای از جاذبههای گردشگری در کنار یکدیگر شکل گرفتهاند و در قالب نقشه، کتاب راهنمای گردشگری تهران و موشنگرافیک به شهروندان معرفی شدهاند. با توجه به اینکه امسال سازمان جهانی گردشگری بر موضوع دیجیتالسازی و هوشمصنوعی تأکید دارد، در حال تبدیل این ۳۰ مسیر به بسترهای دیجیتال و بهرهگیری از ظرفیت هوش مصنوعی برای معرفی بهتر آنها هستیم تا شهروندان با سهولت بیشتری به اطلاعات جاذبههای گردشگری تهران دسترسی داشته باشند. تجربه ما پس از دوران کرونا و جنگ تحمیلی دوم و سوم نیز نشان داده است که مردم استقبال خوبی از مراکز گردشگری تهران دارند و در مقاطع مختلف، بهویژه از مجموعههایی که در قالب پهنهها و دهکدههای گردشگری فعالیت میکنند، استفاده قابل توجهی داشتهاند.
با توجه به اجرای طرح احیای روددره فرحزاد، این پروژه چه جایگاهی در برنامه گردشگری تهران دارد و شهروندان از چه زمانی میتوانند از ظرفیتهای این محدوده استفاده کنند؟
روددره فرحزاد تا چند سال پیش یکی از نقاط آسیبپذیر شهر تهران از نظر اجتماعی بود و شهروندان امکان تردد و استفاده از ظرفیتهای طبیعی آن را نداشتند. این محدوده با وجود درختان زیبا، مسیر جریان آب و جاذبههای طبیعی قابل توجه، بهدلیل حضور معتادان و فروشندگان مواد مخدر، عملا از چرخه استفاده گردشگری خارج شده بود. از چند سال پیش، مجموعه شهرداری تهران با انجام مطالعات و اقدامات مختلف، احیای این محدوده را در دستورکار قرار داد و امروز دره فرحزاد به یکی از نقاط پرمخاطب گردشگری پایتخت تبدیل شده است. به جرأت میتوان گفت برای مشاهده طبیعتی با این ویژگیها، در بسیاری از موارد باید مسافت زیادی را تا شهرهای شمالی کشور طی کرد، درحالیکه چنین طبیعتی در شمالغرب تهران و در محدوده دره فرحزاد در دسترس شهروندان قرار دارد. در این محدوده برنامههای فرهنگی و گردشگری مختلفی اجرا میشود. با توجه به قرار گرفتن روددره فرحزاد در مرز مناطق ۲ و ۵، هر دو منطقه نیز برنامههایی را در این محدوده برگزار میکنند. البته شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران متولی این روددره است و مسئولیت نگهداری و حفاظت از آن را برعهده دارد. پیشتر نیز جشنواره فصلی مفصلی در این محدوده برگزار شد که با استقبال شهروندان همراه بود و بازدیدکنندگان توانستند از طبیعت، آبوهوا و امکانات این مجموعه استفاده کنند. درحالحاضر این محدوده در اختیار شهروندان قرار دارد و استفاده از آن رایگان است. شهروندان میتوانند در تمام روزهای سال از این مسیر بازدید کنند. برای دسترسی به روددره نیز مسیرهایی از انتهای بزرگراه اشرفی اصفهانی و همچنین محدوده ده فرحزاد در نظر گرفته شده است. بهویژه در روزهایی که بارندگی افزایش پیدا میکند، جریان آب رودخانه جلوه طبیعی زیبایی به این محدوده میدهد. نکته جالب توجه دیگر، حضور گونههای مختلف پرندگان در روددره فرحزاد است که این محدوده را به یکی از زیستگاههای آنها تبدیل کرده و میتواند برای گردشگران نیز جذاب باشد.
مسیر صد کیلومتری سرزندگی با چه هدفی طراحی شده و چه مناطقی از تهران را به یکدیگر متصل میکند؟ چه میزان از این طرح اجرا شده و چه زمانی به بهرهبرداری کامل میرسد؟
مسیر سرزندگی در مرحله نخست به طول ۴۷ کیلومتر طراحی شد و سال ۱۴۰۳ به بهرهبرداری رسید. از آن زمان تاکنون نیز توسعه این مسیر ادامه داشته و قرار است هر سال بخشهای جدیدی به آن اضافه شود. هدف اصلی از اجرای این طرح، ایجاد مسیری ایمن و مناسب برای پیادهروی و دوچرخهسواری در تهران است؛ شهری که بخش زیادی از معابر آن تحت تأثیر تردد خودروها و موتورسیکلتها قرار دارد. مسیر سرزندگی بهگونهای طراحی شده که هیچ تقاطعی با خیابانهای اصلی ندارد و محل عبور از معابر نیز با استفاده از پلهای روگذر یا زیرگذر پیشبینی شده است تا شهروندان بتوانند بدون مواجهه با ترافیک خودروها، در این مسیر تردد کنند. درحالحاضر شهروندان میتوانند از این مسیر استفاده کنند. امکاناتی مانند دوچرخههای استیجاری نیز در بخشهایی از آن فراهم و اقدامات مربوط به درختکاری و آمادهسازی فضای مسیر انجام شده است. این مسیر جاذبههای گردشگری متعددی را نیز در خود جای داده که شاخصترین آنها مجموعه برج میلاد تهران است؛ مجموعهای که از مهمترین جاذبههای گردشگری پایتخت بهشمار میرود. در کنار مسیر ۴۷ کیلومتری موجود، مناطق دیگر تهران نیز در حال آمادهسازی مسیرهای خود برای اتصال به این مجموعه هستند. برای مثال، در منطقه ۵ مسیری از بزرگراه اشرفی اصفهانی آغاز شده و با عبور از بوستانها و فضاهای مختلف، بخشهای متعددی از این منطقه را به یکدیگر متصل میکند. این مسیر از بزرگراه شهید حکیم نیز با استفاده از پل روگذر عبور میکند و در ادامه، محلات مختلف منطقه را به هم پیوند میدهد. با تکمیل و اتصال این مسیرها به مسیر سرزندگی، میتوان یک مجموعه پیوسته گردشگری و تفریحی در تهران ایجاد کرد که شهروندان از ظرفیتهای آن برای پیادهروی، دوچرخهسواری و گذران اوقات فراغت استفاده کنند.