برداشت 55 میلیارد بشکه نفت طی نیم قرن در ایران

طی حدود نیم قرن گذشته قریب 55 میلیارد بشکه نفت از ذخایر نفتی ایران برداشت شده است که بیش از 40 درصد کل ذخایر نفتی کنونی کشور (137 میلیارد بشکه) را شامل می شود.

کد خبر: ۱۵۶۱۶۹

سال 1901 میلادی (1280 هجری شمسی) بود که ویلیام ناکس دارسی تبعه دولت بریتانیا، موفق شد امتیاز اکتشاف، استخراج، حمل و نقل و فروش نفت ایران در سراسر کشور به استثنای پنج ایالت شمالی که زیر نفوذ روسیه تزاری بود را به چنگ آورد.
دارسی پس از کسب این امتیاز، عده ای مهندس و حفار به فرماندهی جرج برنارد رینولدز را به منطقه چاه سرخ در شمال قصر شیرین فرستاد تا به کار حفاری بپردازند. دو سال بعد در سال 1903 اولین چاه به نفت رسید و اولین شرکت بهره برداری با سرمایه 600 هزار لیره تأسیس شد.
در سال 1904 با تشویق دریا سالار لرد فیشر فرمانده نیروی دریایی انگلستان، کمیته بررسی منابع نفت جهت سوخت ناوگان نظامی بریتانیا با دارسی تماس گرفت تا او را به واگذاری امتیاز نفت ایران راضی کند.
پس از مذاکراتی سرانجام توافق کردند شرکت جدیدی به نام سندیکای امتیازات تشکیل دهند. صاحبان شرکت جدید عبارت بودند از: دارسی، لرد استراتکونا و شرکت نفت برمه.
شرکت سندیکای امتیازات، کاوش نفت در ایران را از منطقه چاه سرخ به میدان نفتون منتقل کرد و پس از سه سال تلاش و پیگیری و حفاری و عملیات بالاخره در تاریخ 26 مه 1908 ( 5 خرداد ماه 1287 هجری شمسی ) نفت از چاه حفاری شده در مسجد سلیمان فوران کرد.
52 سال بعد یعنی در سال 1960، سازمان کشورهای صادر کننده نفت «اوپک» با حضور 5 کشور ایران، عراق، کویت، عربستان سعودی و ونزوئلا تشکیل شد تا دنیا شاهد تشکیل نخستین نهاد رسمی بینالمللی در این زمینه باشد.
از آن سال به بعد مسیر تزریق نفت ایران به بازارهای جهانی تغییر کرد و از طریق اوپک راهی بازارهای جهانی شد.
از زمان تاسیس اوپک تا کنون بیش از 48 سال میگذرد؛ نگاهی به آنچه در این مدت صادر کردهایم خالی از لطف نیست.

48 سال صادرات نفت خام

در سال 1960 میلادی یا همان 1339 هجری شمسی متوسط تولید روزانه نفت خام کشور 672 هزار بشکه بود که در سال به 245 میلیون و 608 هزار و 500 بشکه میرسید.
کل صادرات نفت خام کشور در دهه 60 میلادی 5 میلیارد و 681 میلیون و 991 هزار بشکه بود. این رقم در دهه هفتاد به 16 میلیارد و 74 میلیون و 198 هزار و 500 بشکه افزایش یافت.
در دهه 80 صادرات نفت خام کشور با کاهش مواجه شد و به 5 میلیارد و 447 میلیون و 4 هزار و 500 بشکه رسید. صادرات طلای سیاه کشور در دهه 90 میلادی بار دیگر اوج گرفت و خود را به 9 میلیارد و 146 میلیون و 535 هزار بشکه رساند.
از ابتدای سال 2000 میلادی تاکنون نیز حدود 5 میلیارد و 201 میلیون و 406 هزار و 950 بشکه نفت خام صادر کردهایم.

رکورد صادرات روزانه
5.3 میلیون بشکه نفت در سال 1353

اوج تولید و صادرات نفت خام کشور متعلق به سال 1353هجری شمسی است که در آن سال بطور متوسط روزانه 5 میلیون و 369 هزار و 200 بشکه نفت خام از کشور صادر شد.
جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در سال 1359 معادل 1980 میلادی آغاز شد. حمله به تاسیسات نفتی کشور در آن سالها باعث شد تولید روزانه نفت خام کشور از 2 میلیون و 407 هزار بشکه سال 58 به روزانه 796 هزار و 700 بشکه کاهش یابد.
با این وجود با همت غیور مردان صنعت نفت، صادرات این محصول کشور هیچگاه قطع نشد حتی طی 8 سال دفاع مقدس بیش از 4.6 میلیارد بشکه نفت از کشور صادر گردید.

صادرات بیش از 41.5 میلیارد بشکه نفت خام طی 48 سال

طی 48 سال گذشته از ابتدای سال 1339 تا پایان سال 1386 در مجموع حدود 41 میلیارد و 551 میلیون و 136 هزار و 450 بشکه نفت خام کشور به بازارهای جهانی صادر شده است.
صادرات نفت خام رقیب اصلی ما در اوپک یعنی عربستان سعودی از سال 1339 تا پایان سال 1384 بیش از 84 میلیارد و 121 میلیون و 623 هزار بشکه برآورد میشود.
11 کشور عضو اوپک شامل الجزایر، اندونزی، ایران، عراق، کویت ، لیبی ، نیجریه ، قطر ، عربستان سعودی ، امارات و ونزوئلا از آن زمان تا پایان سال 2005 میلادی یعنی طی 46 سال بیش از 295 میلیارد و 940 میلیون و 467 هزار بشکه نفت را به بازارهای جهانی سرازیر کردند.

مصرف 13.11 میلیارد بشکه نفت خام از سال 1965

از سال 1965 تا پایان سال 2006 میلادی بیش از 13 میلیارد و 117 میلیون و 394 هزار و 650 بشکه نفت خام در کشور به مصرف رسید.
صادرات نفت خام کشور نیز در این مدت حدود 39 میلیارد و 798 میلیون و 702 هزار و 100 بشکه گزارش میشود. بر این اساس طی 42 سال گذشته از 1965 تا 2006 حدود 52 میلیارد و 916 میلیون و 96 هزار و 750 بشکه نفت خام در کشور مصرف و صادر شده که نشاندهنده تقریبی تولید نفت خام کشور در این مدت میباشد.

137 میلیارد بشکه مجموع ذخایر نفتی کنونی کشور

سهم ذخیره نفت ایران از کل ذخایر نفتی جهان حدود 11 درصد است. 720 میلیارد بشکه از نفت دنیا در 5 کشور عربستان با 264 میلیارد بشکه، ایران با 137 میلیارد بشکه، عراق با 115، کویت با 101 و امارات با 98 میلیارد بشکه قرار گرفته است.
60 درصد ذخایر نفتی جهان در حوزه خلیج فارس قرار دارد و میزان ذخایر گازی ایران حدود 17 درصد ذخایر جهان برآورد شده است.
مجموع ذخایر گاز خاورمیانه معادل 40.1 درصد ذخایر جهان است که 26 درصد آن در ایران و 25 درصد آن در قطر قرار دارد.