جام جهانی یا ایست بازرسی؟!

مهم‌ترین و جنجالی‌ترین اتفاق روزهای اخیر به عمر عبدالقدیر آرتان، داور سرشناس سومالیایی، مربوط می‌شود. آرتان که از سوی فیفا برای قضاوت در جام جهانی انتخاب شده و سال ۲۰۲۵ عنوان بهترین داور مرد آفریقا را کسب کرده بود، هنگام ورود به فرودگاه میامی از سوی مأموران مرزی آمریکا متوقف و از ورود به خاک این کشور منع شد. مقام‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند که این تصمیم به دلیل «نگرانی‌های مرتبط با فرایند راستی‌آزمایی و بررسی‌های امنیتی» اتخاذ شده است، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرده‌اند. این در حالی است که وی دارای ویزای معتبر آمریکا بود و قرار بود نخستین داور سومالیایی تاریخ جام جهانی باشد. فیفا نیز تأیید کرده که آرتان به دلیل این تصمیم قادر به حضور در مسابقات نخواهد بود.
این اتفاق بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت و بسیاری آن را ضربه‌ای به شعارهای فیفا درباره جهانی بودن فوتبال دانستند. منتقدان معتقدند زمانی که حتی یک داور منتخب فیفا با ویزای معتبر امکان ورود به کشور میزبان را پیدا نمی‌کند، نگرانی درباره وضعیت سایر شرکت‌کنندگان کاملا طبیعی است.
در کنار این ماجرا، کاروان ایران نیز همچنان با مشکلات ویزایی دست‌وپنجه نرم می‌کند. اگرچه بازیکنان تیم ملی موفق به دریافت مجوز ورود شده‌اند، اما ویزای ۱۲ همراه تیم که صادر نشده بود، بر اساس آنچه اعلام شده، همچنان در دست بررسی است.
البته این تنها ایران نیست که با چنین چالش‌هایی مواجه شده است. در روزهای اخیر گزارش‌هایی درباره سخت‌گیری‌های ورود برای برخی نمایندگان کشورهای آفریقایی و آسیایی نیز منتشر شده است. در یک نمونه انتشار تصاویر و گزارش‌ها از لحظه ورود اعضای تیم ملی فوتبال سنگال به خاک آمریکا و برخورد نامناسب و تحقیرآمیز مقامات آمریکایی با آنان، موجی از واکنش‌ها و انتقادات را به همراه داشته است.
این واکنش‌ها در مورد ازبکستان هم وجود داشت؛ زمانی که اعضای تیم ملی فوتبال این کشور در بدو ورود به آمریکا برای مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ با سگ‌های موادیاب و دستگاه‌های مختلف مورد بازرسی بدنی قرار گرفتند!
هرچند همه این موارد به بحران یا ممنوعیت ورود منجر نشده‌اند، اما تکرار چنین اخبار و روایت‌هایی تصویری از یک فرآیند ورود پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی را ترسیم می‌کند؛ موضوعی که برای تورنمنتی با حضور ده‌ها تیم، هزاران خبرنگار، مقام رسمی و میلیون‌ها هوادار، می‌تواند دردسرساز باشد.
در شرایطی که جام جهانی قرار است نماد ارتباط ملت‌ها و تسهیل رفت‌وآمد ورزشی باشد، انتشار مداوم خبرهای مرتبط با بازجویی‌های طولانی، تأخیرهای ویزایی و مشکلات ورود، حالا نگرانی‌ها را به یقین تبدیل کرده که مسائل سیاسی و امنیتی بر فضای ورزشی مسابقات سایه انداخته است.
آمریکا، کانادا و مکزیک به‌طور مشترک میزبان جام جهانی ۲۰۲۶ هستند، اما بخش عمده مسابقات در خاک آمریکا برگزار خواهد شد. به همین دلیل، عملکرد نهادهای مهاجرتی و مرزی این کشور مستقیما بر کیفیت برگزاری مسابقات اثر می‌گذارد. اگرچه مقام‌های آمریکایی تأکید می‌کنند که همه تصمیم‌ها بر اساس قوانین امنیتی و مهاجرتی اتخاذ می‌شود، اما منتقدان معتقدند تداوم چنین اتفاقاتی اعتبار میزبانی را زیر سؤال برده و به یکی از مهم‌ترین حاشیه‌های جام جهانی پیش از آغاز مسابقات تبدیل شود. اتفاق‌های تلخی که ممکن است جام جهانی ۲۰۲۶ را پیش از آنکه با گل‌ها و نتایجش به یاد آورند، با حاشیه‌های مهاجرتی و ویزایی‌اش در تاریخ ثبت کند.

انتقاد ممدانی از رفتارهای ترامپ
دولت آمریکا همچنان به رفتارهای غیرورزشی خود با فوتبال ادامه می‌دهد. این خصومت‌ها حتی صدای شهردار نیویورک را درآورده است. به طور مثال به تیم ملی ایران فقط ویزای یک روزه می‌دهند تا برای برگزاری مسابقه وارد آمریکا شود و سپس سریعا کشور را ترک کند. ممدانی با اشاره به این موضوع گفت: «رد شدن ویزای خبرنگاران برخی کشورها، عدم صدور ویزا برای مربیان بعضی تیم‌ها و همچنین صدور ویزاهای یک‌روزه برای برخی تیم‌های ملی، کاملاً در تضاد با روح جام جهانی است.»