نیاز امروز؛ همدلی ملی و عقلانیت اجتماعی

جامعه امروز ما، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند بازسازی و تقویت سرمایه اجتماعی است؛ سرمایه‌ای که در زبان دین از آن به اخوت، مواسات، همدلی، تعاون و مسئولیت متقابل یادشده است. جامعه‌ای که اعضای آن مشکلات و درد یکدیگر را می‌بینند، امید را به یکدیگر منتقل و در برابر مسائل عمومی احساس مسئولیت می‌کنند، نه‌تنها از بحران‌ها به سلامت می‌گذرند، بلکه از دل دشواری‌ها مسیر رشد و بالندگی نیز می‌سازند.

کد خبر: ۱۵۵۴۱۴۶

نویسنده دکتر سیده‌ زهره برقعی - مدیر جامعه‌الزهرا (س)

در چنین شرایطی، نقش مردم تعیین‌کننده است. هیچ جامعه‌ای صرفا با تصمیم‌های رسمی پیش نمی‌رود؛ ملت‌ها زمانی قدرتمند می‌شوند که مردم خود را بازیگر میدان بدانند، نه صرفا ناظر آن.

حضور مردم، مشارکت اجتماعی، همکاری‌های داوطلبانه، حمایت‌های خانوادگی، فعالیت‌های خیرخواهانه، امیدآفرینی و حتی مراقبت از سرمایه روانی جامعه، بخشی از همان کنشگری اجتماعی است که می‌تواند مسیر آینده را روشن‌تر کند.

در این میان، زنان و بانوان جامعه، جایگاهی ممتاز در شکل‌دهی به سرمایه اجتماعی دارند. زن، تنها مدیر یک خانه نیست، بلکه معمار فرهنگ، انتقال‌دهنده امید، تربیت‌کننده نسل و پیونددهنده شبکه‌های انسانی است. تجربه‌های تاریخی نشان داده که هرجا زنان توانسته‌اند نقش فعالانه‌تری در بازسازی سرمایه اجتماعی ایفا کنند، تاب‌آوری خانواده و جامعه نیز افزایش یافته است.

حوزه‌های علمیه خواهران سراسر کشور، به‌عنوان نهادی علمی ــ تربیتی و فرهنگی، خود را در قبال تقویت انسجام اجتماعی و ارتقای سرمایه اجتماعی مسئول می‌داند. بانوان فرهیخته و طلاب خواهر در نقش‌های متنوع خانوادگی و اجتماعی به‌ویژه در جایگاه تربیتی و فرهنگی می‌توانند سهم مؤثری در تقویت همدلی ایفا کنند.

هزاران بانوی طلبه، استاد، پژوهشگر، مبلغ و کنشگر فرهنگی که در سراسر کشور و حتی فراتر از مرز‌ها نقش‌آفرینی می‌کنند، شبکه‌ای ارزشمند از سرمایه انسانی و فرهنگی را شکل داده‌اند که می‌تواند در تبیین، امیدآفرینی، کاهش اضطراب اجتماعی، تقویت همدلی و جریان‌سازی فرهنگی مؤثر باشد.

به این ترتیب این روز‌ها بیش از همیشه باید به قدرت شبکه‌های مردمی و فرهنگی اعتماد کنیم. جامعه‌ای که در آن مردم برای یکدیگر تکیه‌گاه باشند، اختلاف‌نظر‌ها به گسست اجتماعی تبدیل نشود، گفت‌و‌گو جایگزین سوء‌تفاهم و امید اجتماعی تقویت شود، آینده‌ای مطمئن‌تر خواهد ساخت.

توجه به این نکته نیز ضروری است که در کنار «همدلی ملی» نیازمند «عقلانیت اجتماعی» نیز هستیم؛ عقلانیتی که همزمان با حفظ اصول و ارزش‌ها، گفت‌و‌گو و هم‌افزایی را جایگزین تقابل‌های فرساینده ساز‌د و انرژی جامعه را به سمت حل مسائل واقعی هدایت کند.

عبور موفق از تنگناها، محصول اراده مشترک، همگرایی مسئولانه و مشارکت مبتنی بر اعتماد است و این مهم، بدون مراقبت از سرمایه اجتماعی و تقویت همدلی، دست‌یافتنی نخواهد بود. امید است با اتکال به خدای متعال، پایبندی به ارزش‌های اخلاقی و دینی، و با همت ملی و همدلی فراگیر، مسیر تعالی کشور و کاهش رنج‌ها و دغدغه‌های مردم عزیزمان هموارتر شود.