امیرعبداللهیان، دیپلماتی در تراز انقلاب

این شهید بزرگوار از منظر علمی و تجربه دیپلماتیک، فردی فرهیخته و ورزیده بود؛ در عین‌حال از منظر روحی و نیز اعتقاد او به قوت و قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران، دیپلماتی باصلابت، مقتدر و دارای اعتماد‌به‌نفس بود. ایشان محکم گفت‌و‌گو و مذاکره می‌کرد، متدین، انقلابی و شجاع بود و از بیان و ایستادگی محکم بر اصول و مواضع نظام در مقابل طرفین گفت‌و‌گو به‌ویژه طرف‌های غربی باکی نداشت. باهوش و نکته‌سنج بود، چهارچوب ذهنی منسجم و منطق محکمی داشت. به‌رغم پایبندی به اصول و صلابت در تعاملات دیپلماتیک، اما اصول حرفه‌ای را در کنار اخلاق و جذابیت‌های رفتاری و گفتاری و زبان بدن، به‌گونه‌ای رعایت می‌کرد که طرف‌های مقابل را علاقه‌مند به تداوم تعامل و ارتباط و گفت‌و‌گو می‌کرد. 

رابطه نزدیک و ویژه‌ای بین شهید امیرعبداللهیان و شهید رئیسی وجود داشت و هرچه در مسیر کار و همکاری در دولت جلوتر رفتند، این رابطه نزدیک‌تر و ویژه‌تر شد. این دو شهید مکمل هم بودند و بی‌شک امیرعبداللهیان نقطه‌قوت برجسته‌ای در کابینه شهید رئیسی بود. امیرعبداللهیان در پیشبرد سیاست خارجی همسایه‌محور شهید رئیسی و ارتقای مناسبات منطقه‌ای و تحرکات بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران که مورد اهتمام شهید رئیسی بود، نقش محوری ایفا کرد.

این‌که وزارت امور خارجه در کسب جایگاه وزارتخانه ممتاز از نظر عملکرد، دستاورد‌ها و بهره‌وری در دو نوبت مورد تشویق و تقدیر قرار گرفت، گویای نقش مدیریتی قوی امیرعبداللهیان در مجموعه دولت بود. آقای امیرعبداللهیان نیز از اهتمام ویژه شهید رئیسی به وزارت امور خارجه و موضوعات سیاست خارجی بسیار راضی و قدردان بود. نگارنده این سطور چند بار از او شنیدم که «اگر کاری پیش بیاید که نیازمند مشورت با رئیس‌جمهور باشم در کوتاه‌ترین زمان امکان دیدار یا گفت‌وگوی تلفنی با ایشان را پیدا می‌کنم.» یا این‌که می‌گفت: «در تنظیم برنامه‌های سفر و دیدار مقامات عالی‌رتبه خارجی به تهران و دیدار با رئیس‌جمهور، ایشان بهترین همراهی را دارند و این‌که بیشترین حمایت‌ها را از برنامه‌های وزارت امور خارجه به‌عمل می‌آورند.»

همچنین روابط امیرعبداللهیان و جناب سیدحسن نصرالله روابطی روحی، قلبی، فکری، اعتقادی و ایمانی بود. دیدار‌ها و گفت‌و‌گو‌های آنها از جنس دیدار‌ها و مشورت‌های دو شخصیتی بود که نگاه و درک کاملا منطبق و مشترکی نسبت به موضوعات مورد بحث داشتند. سیدحسن نصرالله، امیرعبداللهیان را از جنس مقاومت و نقطه‌قوت دیپلماسی و میدان می‌دانست. لبنانی‌ها نیز به امیرعبداللهیان به‌عنوان دیپلماتی حرفه‌ای و مؤثر و شخصیتی محوری نگاه می‌کردند. ارتباطات او با لبنان مقاومت و لبنان دولت، چه در دوره معاونت عربی و آفریقایی و چه در دوره وزارت، ارتباطی وثیق، مستمر و دارای علایق دوطرفه و توام با احترام عمیق بود. 

 امیرعبداللهیان برای محور مقاومت هم اصالت قائل بود و هم حقانیت؛ آنها را برخاسته از متن مردم و واکنشی طبیعی به اشغال و اشغالگری آمریکا و رژیم‌صهیونیستی می‌دانست و براساس همین نگاه، خود را نسبت به دفاع از مقاومت و حمایت از ملت‌های حوزه مقاومت خاصه فلسطین، لبنان، سوریه، یمن و عراق، هم از منظر اعتقادی، ایمانی و اخلاقی و هم از منظر وظیفه حرفه‌ای منطبق با سیاست خارجی و ارزش‌های انقلاب اسلامی و اندیشه‌های امامین انقلاب، مسئول و متعهد می‌دانست؛ بنابراین در دفاع از جریان‌های مقاومت قوی، مقتدر، باصلابت و خستگی‌ناپذیر عمل می‌کرد. او بحق زبان گویای جریان‌های مقاومت و ملت‌های حوزه مقاومت به‌ویژه فلسطین در مجامع سیاسی و بین‌المللی بود؛ به همین دلیل رهبران مقاومت ازجمله شهید هنیه او را علاوه بر وزیر امور خارجه ایران، وزیر امور خارجه مقاومت هم توصیف می‌کردند. او در حمایت از مقاومت و منطق مقاومت دچار تردید و لکنت زبان نمی‌شد، بلکه مستدل و منطقی از آنها حمایت می‌کرد. او برای دفاع از ملت فلسطین و اهالی غزه واقعا رنج سفر‌ها و تلاش‌های زیادی را به جان خرید و با ابتکارات و دیدار‌های مستمر و بیان مواضع و دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران در مجامع بین‌المللی ازجمله در شورای امنیت سازمان ملل، عرصه را بر صهیونیست‌ها تنگ کرده بود. 

 روش و سلوک امیرعبداللهیان در دیدار‌ها و مذاکرات با مقامات عالی‌رتبه خارجی، آمیزه‌ای از نجابت و صلابت ایرانی بود. هوش سرشاری داشت، شنونده‌ای بسیار خوب و پاسخ‌دهنده‌ای قوی و دارای ذهنی منسجم، کلامی شیوا و چیدمانی هدفمند در مطالب و اظهارات خود بود. از ویژگی‌های شاخ

ص او این بود که اگر حرف بی‌ربط و نسنجیده‌ای از طرف خود می‌شنید ــ به‌ویژه اگر تعمدا مطرح می‌شد ــ بدون پاسخ محکم و پشیمان‌کننده از آن عبور نمی‌کرد، اما در عین‌حال مردی نجیب و خلاق بود که اغلب مذاکره‌کنندگان را به تحسین وامی‌داشت و علاقه‌مندشان می‌کرد که مجددا او را ببینند و گفت‌و‌گو کنند. او همواره نظر مدیران و کارشناسان و تیم مربوط را قبل از انجام مذاکره می‌شنید و از گزارش‌ها و نظرات کارشناسی و حرفه‌ای آنها بهره‌برداری می‌کرد و می‌توان در مجموع گفت که او دیپلماتی در تراز انقلاب اسلامی بود.