به تازگی مصطفی آذرکیش معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش رسما اعلام کرده که برگزاری امتحانات نهایی سال جاری، مشروط به تایید مراجع ذیصلاح است و هر موقع که این مراجع مجوزهای لازم را برای برگزاری آزمونها بدهند حداقل ۱۵روز بعد از این اقدام امتحانات نهایی برگزار میشود. بدین ترتیب همچنان دانشآموزان باید منتظر عادی شدن شرایط به انضمام تاییدیه مراجع ذیصلاح باشند؛ دانشآموزانی که بهنوعی در بلاتکلیفی بهسر میبرند و باید این استرس ناشی از امتحان و نتایج آن را تا زمان برگزاری قطعی به دوش بکشند.
تعیین تکلیف امتحانات برخی پایهها
در شرایط فعلی که کشور در آتشبس بهسر میبرد و شرایط هنوز به روال عادی بازنگشته، برگزاری هر گونه آزمون اعم از امتحانات نهایی و سراسری فرآیندی پیچیده و چندلایه است که نیازمند هماهنگی دقیق بین مراکز مختلف و ایمنسازی فضاهای برگزاری آزمونهاست؛ شرایطی که تمامی زمانبندیهای پیشبینی شده را با چالشهای جدی مواجه کرده است. در این میان مصطفی آذرکیش معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، با یادآوری اینکه برنامههای امتحانات نهایی در اسفندماه ابلاغ و در دسترس عموم جامعه قرار گرفت، اظهارمیکند:«در فروردین ماه بخشنامه برگزاری امتحانات داخلی و نهایی، متناسب با شرایط حاکم مجددا بررسی شد. براساس تصمیمات اتخاذشده، ثبت نمرات ارزشیابی در مقطع ابتدایی و آغاز امتحانات داخلی برای دانشآموزان پایههای هفتم، هشتم، نهم و دهم از تاریخ ۹خردادماه آغاز خواهد شد.»
او در تشریح جزئیات فرآیند ارزشیابی میگوید: «براساس مصوبات جاری، سنجش پیشرفت تحصیلی و تربیتی دانشآموزان در چارچوب برنامه درسی ملی و تحت نظارت شورای مدرسه، برعهده معلمان است. در پایههای اول ابتدایی تا دهم (به استثنای برخی دروس هماهنگ استانی در پایه نهم)، معلمان که بهطور کامل از کیفیت، میزان و شرایط آموزش آگاهی دارند، نمرات پایانی را تعیین میکنند و ارزشیابی صورت میگیرد. وزارت آموزش و پرورش نیز با تمام توان، اقدامات لازم را برای ایجاد آرامش در میان دانشآموزان و خانوادهها به کار بسته است.» معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با اشاره به آنکه این تأخیرها درراستای تحقق خواست مردم، معلمان و دانشآموزان صورت گرفته است، میافزاید: «معتقدیم تداوم و استمرار یادگیری، یکی از ارکان اصلی پایداری ملی است. وزارت آموزش و پرورش در کنار سایر برنامههای دولت، برنامهریزیهای منسجمی را انجام داده و تمامی سناریوهای محتمل را پیشبینی نموده است تا از ۹خردادماه، فرآیند برگزاری امتحانات و ثبت نمرات با نظم و آرامش بیشتری دنبال شود.»
برگزاری امتحانات نهایی در انتظار مجوز
سال تحصیلی جاری که برای دانشآموزان با امید و برنامهریزی آغاز شد، این روزها رأی آنها با سردرگمی و اضطراب همراه شده است. امتحانات نهایی_ که همواره نقطه عطف مسیر تحصیلی و کنکور محسوب میشود_ اکنون در وضعیتی بهسر میبرد که گرههای آن تنها با گشوده شدن شرایط باز میشود. آذرکیش با اطمینانبخشی به جامعه آموزشی مبنی بر عدم وجود هرگونه نگرانی تصریح میکند: «در شوراهایعالی انقلاب فرهنگی و آموزش و پرورش، بههمراه وزارت آموزش و پرورش، تمهیدات لازم و مقدمات اصلی برنامهریزیها تدوین شده است.» او با تاکید بر ماهیت تعاملی این فرآیند میگوید: «برخی از تصمیمگیریها فراتر از اختیارات وزارت آموزش و پرورش بوده و نیازمند اخذ مجوزهای لازم از مراجع ذیصلاح است. ما در تعامل کامل با نهادهای امنیتی، برنامهها را پیگیری میکنیم و هدف اصلی وزارت آموزش و پرورش، تضمین آرامش و سلامت روانی دانشآموزان در تمامی برنامههاست.»
آنطور که آذرکیش درخصوص زمانبندی امتحانات نهایی توضیح میدهد؛ سناریوهای پیشبینیشده در بخشنامه فروردینماه برای ارزشیابی مشخص است. طبق این دستورالعمل، به محض صدور مجوزهای لازم از سوی مراجع ذیصلاح، امتحانات نهایی حداقل ۱۵روز پس از آن برگزار خواهد شد. هرگونه تغییر در زمانبندیها، با هماهنگی نهادهای تصمیمگیرنده اصلی انجام میشود. ما با وزارت علوم نیز در زمینه آزمون کنکور در حال همکاری و پیگیری مستمر هستیم تا تداخلهای احتمالی به حداقل برسد.
درخواست تعویق امتحانات
در روزهایی که همه دانشآموزان در کلاسهای مجازی و برخط بهسر میبرند، اخیرا احسان عظیمیراد، سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس از کیفیت این مدل از آموزش ابراز نگرانی کرده و گفته که به وزیر آموزشوپرورش پیشنهاد شده که بهتر است آزمونها و کنکور را کلا دو ماه به تعویق بیندازند، چراکه وضعیت کلاسهای مجازی گاهیاوقات خوب برگزار نمیشود. بااینحال وزیر آموزشوپرورش درباره وضعیت فعالیت مدارس گفته است: «در شرایط فعلی و تا اطلاع ثانوی، هیچ برنامهای برای بازگشایی مدارس و آموزش حضوری وجود ندارد و این فرآیند بهطور کامل بهصورت مجازی ادامه خواهد یافت. هرگونه تصمیم برای بازگشایی، منوط به هماهنگی با نهادهای ذیربط و با تاکید بر جلب اطمینان از امنیت، آرامش خاطر و سلامت دانشآموزان، معلمان و خانوادهها اتخاذ خواهد شد.»
البته مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه، با تاکید بر این موضوع بیان میکند:«فراتر از شرایط حاکم بر نظام آموزشی، حفظ سلامت جسمی و روانی دانشآموزان و معلمان بهعنوان یک اصل بنیادین در اولویت نخست قرار دارد. در شرایط کنونی که آموزش ازطریق روشهای مختلف درجریان است، ماازپیشبینیهای صورتگرفته و براساس بخشنامههای ابلاغی در قالب سه وضعیت سفید، زرد و قرمز استفاده میکنیم.» به گفته او، وضعیت سفید یعنی وضعیت عادی، پایدار و در امنیت کامل است. وضعیت زرد یعنی وضعیت نیمهبحرانی، در جاهایی که امکان آموزش کامل حضوری نیست و بهصورت ترکیبی انجام میشود. وضعیت قرمز نیز وضعیتی است که اصلا امکان حضور بچهها در مدارس وجود نداشت.
راهکار جایگزین برای کنکوریها
مدارس و کلاسهای درس، که همواره نماد ثبات و تداوم زندگی عادی بودهاند، اکنون در سایهای از ابهام و احتیاط در شرایط جنگی و حملات اخیر دشمن آمریکایی ــ صهیونی قرار گرفتهاند. برگزاری آزمونها ازجمله امتحانات نهایی هم در چنین شرایطی فراتر از یک رویداد آموزشی، به یک معضل مدیریتی تبدیل شده است. حال سؤال اینجاست که اگر کلا نتوان امتحانات نهایی را برگزار کرد آنوقت تکلیف کنکوریها با توجه به تاثیر قطعی آن بر کنکورشان چیست؟ علیرضا کاظمی بر این باور است درصورتیکه جنگ طولانیمدت شود و برگزاری امتحانات نهایی میسر نگردد، وزارت آموزشوپرورش مجوز خواهد گرفت تا دانشآموزان پایه دوازدهم را صرفا براساس آزمونهای داخلی مجازی فارغالتحصیل کند. این رویکرد امکان پذیرش این دانشآموزان در دانشگاههایی که صرفا با تکیه بر سوابق تحصیلی دانشجو میپذیرند را فراهم میسازد. وزیر آموزشوپرورش توضیح داده است: «برای پذیرش در دانشگاههایی که از طریق آزمون سراسری (کنکور) دانشجو میپذیرند، دانشآموزان همچنان باید منتظر برگزاری امتحانات نهایی بمانند. شایان ذکر است که اجرای پیشنهاد اول، نیازمند تصویب در شورای عالی انقلاب فرهنگی و ابلاغ توسط ریاستجمهوری است.» او درباره سرنوشت آزمونهای ورودی مدارس استعدادهای درخشان (سمپاد) و نمونه دولتی نیز خاطرنشان کرد: «برای این آزمونها سه سناریو در نظر گرفته شده است: برگزاری آزمون در زمان مقرر، تعویق زمان آزمون و پذیرش دانشآموزان براساس سوابق تحصیلی و فرمهای هزار امتیازی. تصمیمگیری نهایی درباره اجرای هریک از این سناریوها نیز مستقیما به شرایط حاکم بر کشور بستگی خواهد داشت.»
درس جنگ، در کتابهای فردا
علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش از تشکیل کارگروهی ویژه برای بازتاب روایات جنگ تحمیلی سوم در کتب درسی خبر داد و اظهار کرد: «ما تلاش خواهیم کرد تا یاد و نام شهدا و اقتدار نظام جمهوری اسلامی ایران در این جنگ، به شکلی شایسته و زیبا در کتب درسی منعکس شود.» وی با اشاره به مرحله چاپ کتب درسی توضیح داد: «اگرچه بخش بزرگی از کتب درسی چاپ شده و آماده توزیع هستند اما کارگروههای ویژهای در حال انجام اقدامات تکمیلی هستند تا روایات ارزشمندی از مدرسه شجره طیبه میناب، وقایع مرتبط با جنگ تحمیلی سوم و همچنین شهادت مقام معظم رهبری را به صفحات درسی اضافه کنند.» وزیر آموزش و پرورش تاکید کرد: «ما با بهرهگیری از تمام ظرفیتهای موجود، این تاریخ پرافتخار را به زیبایی تصویرسازی کرده و آن را به نسل جدید منتقل خواهیم کرد.»