دنیا امروز از علم برای تحت سلطه‌گری سایر کشور‌ها استفاده می‌کند

به گزارش جام‌جم‌آنلاین ازتسنیم، امیر سرتیپ عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح صبح امروز در مراسم گرامیداشت روز ملی فناوری فضایی که با حضور وزیر ارتباطات، رئیس سازمان فضایی و جمعی از نخبگان و متخصصان این حوزه برگزار شد، ضمن تبریک اعیاد شعبانیه و ایام‌الله دهه فجر، به تبیین ابعاد راهبردی و امنیتی فناوری فضایی پرداخت.

وزیر دفاع با اشاره به نقش فزاینده فضا در ابعاد مختلف زندگی بشر اظهار کرد: کسی نمی‌تواند منکر نقش حیاتی فضا در جوامع بشری شود و ما نیز نمی‌توانیم نسبت به این موضوع بی‌تفاوت باشیم. هرچند در گذشته در برخی حوزه‌ها کم‌توجهی‌هایی صورت گرفته و فاصله‌هایی ایجاد شده، اما امروز فضا به محیطی تبدیل شده که مستقیماً بر سیاست‌های حکمرانان تأثیرگذار است و در آینده نیز این تأثیر بیشتر خواهد شد.

وی با بیان اینکه اهمیت فضا باعث ورود بازیگران جدیدی به این عرصه شده است، افزود: پیشران اصلی این تغییرات «فناوری» است. فناوری عاملی است که قدرت یک طرف را افزایش می‌دهد و دستیابی یا عدم دستیابی به آن، مستقیماً در بحث حکمرانی اثرگذار است. اثرات این موضوع در تحولات اخیر و مسائل مهم سیاست بین‌الملل کاملاً مشهود است و آغاز شده است.

امیر نصیرزاده با اشاره به مصداق‌های عینی نفوذ بازیگران جدید در معادلات جهانی تصریح کرد: به طور مشخص مشاهده می‌کنید که نقش یک فرد سرمایه‌گذار از بخش خصوصی مانند «ایلان ماسک» چقدر در توسعه سیاست‌های آمریکا تأثیرگذار است. این واقعیت نشان می‌دهد کسانی که به این فناوری دست پیدا می‌کنند، آرام‌آرام جاه‌طلبی‌ها و قدرت‌طلبی‌هایشان آغاز می‌شود؛ زیرا طبیعتاً کسی که دستش پر است، میل به اعمال قدرت دارد.

وزیر دفاع با انتقاد از رویکرد دوگانه قدرت‌های جهانی نسبت به قوانین فضایی گفت: اگرچه قوانینی برای فضا وضع شده، اما این قوانین صرفاً برای «دیگران» است، نه برای کسانی که قدرت در دستشان است. این وضعیت دقیقاً مشابه سایر مفاهیم نظیر «حقوق بشر» و «دموکراسی» است؛ قوانین وضع می‌شود، اما قدرت‌ها هر جا لازم باشد آن را علیه دیگران اعمال می‌کنند و خودشان را کاملاً مبرا می‌دانند. متاسفانه فضا نیز در حال حرکت به سمت چنین شرایطی است.

وی در ادامه با نگاهی فراتر از دیدگاه‌های صرفاً دانشگاهی و تجاری، به ابعاد امنیتی فضا پرداخت و خاطرنشان کرد: بر حسب وظیفه‌ای که در حوزه دفاعی و امنیتی بر عهده داریم، باید از این زاویه نیز به موضوع نگاه کنیم که حاکمیت کشور‌ها از طریق فضا در حال نقض شدن است. فضا مانند سایر محیط‌ها اعم از دریا، خشکی و هوا، در حال تبدیل شدن به محیطی است که در آن رقابت، تقابل، تعامل و سلطه وجود دارد و سلطه و تحت سلطه قرار گرفتن از طریق آن اعمال می‌شود.

امیر نصیرزاده با هشدار درباره شکل‌گیری یک «فضای ژئوپلیتیکی جدید» گفت: در اسناد امنیت ملی برخی ابرقدرت‌ها که طی یکی دو ماه اخیر منتشر شده، صراحتاً قید شده است که «ما باید از راه دور اعمال قدرت کنیم و نیازی به حضور فیزیکی نیست». این اعمال قدرت تنها از طریق فضا امکان‌پذیر است. حتی امکان «قلمرو سازی» و «قلمرو افزایی» از طریق فضا وجود دارد و این عین واقعیتی است که در دنیای امروز مطرح است.

وزیر دفاع با تأکید بر لزوم حفظ استقلال و جلوگیری از خدشه به حکمرانی ملی افزود: اگر می‌خواهیم حکمرانی کشور دچار مشکل نشود و وابسته نشویم، باید با قدرت حرکت کنیم و عقب‌ماندگی‌ها را با سرعت جبران کنیم. کار‌های مهمی که توسط مسئولان سازمان فضایی و بخش خصوصی تشریح شد و آنچه در نمایشگاه‌ها می‌بینیم ارزشمند است، اما این اقدامات هنوز کافی نیست.

وی وضعیت فعلی رقابت فضایی را به مسابقه با یک دونده قدرتمند تشبیه کرد و گفت: وضعیت ما مانند مسابقه دادن با رقیبی است که کیلومتر‌ها از ما جلو افتاده است. این فاصله وجود دارد و اگر ما آهسته‌تر از او حرکت کنیم، فاصله بیشتر خواهد شد. اگر می‌خواهیم به او نزدیک شویم، باید سرعتمان را بسیار بیشتر کنیم و همه باید برای این هدف تلاش کنیم.

امیر نصیرزاده با استفاده از مثالی تخصصی از حوزه هوایی برای لزوم شتاب‌دهی به صنعت فضایی خاطرنشان کرد: در بحث موتور‌های جت، بخشی خارج از موتور اصلی (پس‌سوز) وجود دارد که وقتی خلبان می‌خواهد کار سریعی انجام دهد، سرعت هواپیما را ناگهانی بالا ببرد یا مانور خاصی در برابر دشمن انجام دهد، از آن استفاده می‌کند. ما نیز در صنعت فضایی برای جبران فاصله‌ها نیازمند چنین شتاب و جهشی هستیم.

لزوم دستیابی به فناوری «پرتابگر هواپایه» و حضور در مدار ژئو

وزیر دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح در ادامه سخنان خود در مراسم روز ملی فناوری فضایی، با استفاده از تمثیل‌های تخصصی هوانوردی، بر لزوم تغییر سرعت پیشرفت فضایی کشور تأکید کرد و دستورکار‌های جدیدی را برای نیرو‌های مسلح، دانشگاهیان و بخش خصوصی ترسیم کرد.

فعالیت در وضعیت «زون ۵»؛ تمثیل سرعت و قدرت

نصیرزاده با تشریح مفهوم فنی «پس‌سوز» (Afterburner) در موتور‌های جت گفت: در هوانوردی وقتی خلبان نیاز به حداکثر قدرت و سرعت لحظه‌ای دارد، از سیستم پس‌سوز استفاده می‌کند که خود دارای درجات مختلفی از یک تا پنج است. ما امروز در عرصه فضایی واقعاً باید در وضعیت «زون ۵» (Zone ۵) حرکت کنیم؛ چراکه حرکت با قدرت موتور عادی برای جبران عقب‌ماندگی‌ها کافی نیست.

وی با ذکر خاطره‌ای از دوران خدمت خود برای تقریب ذهن افزود: در گذشته همکاری داشتیم که سرعت عمل بسیار بالایی داشت و هر کاری را با سرعتی باورنکردنی انجام می‌داد؛ ما به شوخی می‌گفتیم او همیشه روی «پس‌سوز» است. امروز خطاب من به همکارانم در صاایران، وزارت دفاع، پژوهشگران و دانشجویان این است که باید با چنین روحیه‌ای کار کنیم. وضعیت عادی پاسخگو نیست و باید با تلاشی مضاعف فاصله‌ها را کم کنیم تا وابستگی‌های گذشته تکرار نشود.

هشدار درباره از دست رفتن فرصت حکمرانی فضایی

وزیر دفاع با تأکید بر اینکه فضا اکنون فرصتی است که نباید آن را از دست داد، تصریح کرد: دنیا امروز از علم برای تحت سلطه قرار دادن سایر کشور‌ها استفاده می‌کند. ما نباید اجازه دهیم حکمرانی ملی ما زیر سوال برود. خاکریز اول دفاع از حاکمیت اکنون در فضا تعریف می‌شود و نباید اجازه دهیم بیگانگان در این حوزه بر ما مسلط شوند.

اولویت‌های راهبردی: از مدار ژئو تا پرتابگر هواپایه

امیر نصیرزاده در ادامه به صورت تیتروار به اولویت‌های فنی و حیاتی صنعت فضایی کشور اشاره کرد و گفت: ضرورت حیاتی حضور در مدار ژئو (GEO)؛ تثبیت سکو‌ها و پرتابگرها؛ تغییر ریل به سمت «پرتابگر‌های هواپایه» (Air-Launch)؛ منظومه‌های ماهواره‌ای.

وی با اشاره به سختی‌های حفظ نقاط مداری گفت: ما قطعاً باید در مدار ژئو حضور پیدا کنیم. قوانین بین‌المللی در حال تغییر است و حفظ نقاط مداری بسیار دشوار شده است. سال گذشته شاهد بودیم که دکتر سالاریه و همکارانشان چه زحماتی برای حفظ یک نقطه مداری متحمل شدند. با ورود پرقدرت بخش خصوصی جهانی به فضا، در آینده گرفتن و حفظ این مدار‌ها بسیار سخت‌تر و حتی ناممکن خواهد شد، بنابراین باید عجله کنیم.

وزیر دفاع با ابراز خرسندی از روند تثبیت فناوری‌ها افزود: خوشبختانه در بحث سکو‌ها به مرحله تثبیت نزدیک شده‌ایم و سکوی «طلوع ۳» که در وزارت دفاع و سایر بخش‌ها روی آن کار شده، نماد این پیشرفت است. در حوزه پرتابگر نیز هم در وزارت دفاع و هم در نیروی هوافضا کار‌های خوبی انجام شده، اما باید هرچه سریع‌تر به تثبیت کامل برسیم.

امیر نصیرزاده با ترسیم آینده صنعت پرتابگر‌ها خاطرنشان کرد: اگر می‌خواهیم متناسب با آینده پیش برویم، دانشگاه‌ها باید روی «پرتابگر هواپایه» تمرکز کنند. روند جهانی نشان می‌دهد که ماهواره‌ها مانند گوشی‌های موبایل در حال کوچک شدن هستند و به سمت نانو و میکرو ماهواره‌ها می‌روند. برای پرتاب این کلاس از ماهواره‌ها، هواپیما‌های موجود در کشور قابلیت تبدیل شدن به سکوی پرتاب را دارند.

وی افزود: پیش‌تر کار‌های نصفه‌ونیمه‌ای در نیروی هوایی و دانشگاه‌ها شروع شد، اما به نتیجه نهایی نرسید. کشور‌هایی مانند کره جنوبی این کار را انجام داده‌اند. من از دانشگاهیان می‌خواهم که روی این موضوع تحقیق کنند، چراکه آینده متعلق به پرتابگر‌های هواپایه است.

وزیر دفاع با اشاره به وابستگی کشور در حوزه اینترنت ماهواره‌ای گفت: ما در بحث منظومه‌ها برای ارتباطات اینترنتی هنوز وابسته هستیم و باید بسیار بیشتر از وضعیت فعلی کار کنیم تا این وابستگی قطع شود.

کنترل بومی ماهواره‌ها و کیفیت خیره‌کننده تصاویر «پایا»

امیر نصیرزاده یکی از نقاط قوت ایران را «کنترل بومی» ماهواره‌ها دانست و اظهار کرد: کمتر کشوری در دنیا و منطقه وجود دارد که مانند ایران، صفر تا صد کنترل ماهواره دست خودش باشد. بسیاری از همسایگان ما ماهواره دارند، اما کنترل آن در اختیار سازندگان خارجی است.

وی با اشاره به تصاویر دریافت شده از ماهواره جدید «پایا» گفت: روز گذشته تصاویری را که از ماهواره «پایا» دریافت شده بود به من نشان دادند. کیفیت این تصاویر به قدری بالا بود که سال‌ها آرزوی داشتن چنین تصاویری را داشتیم و این دستاورد به کوری چشم دشمنان محقق شده است.

وزیر دفاع در بخش پایانی سخنان خود بر لزوم تغییر مدل همکاری‌ها تأکید کرد و گفت: الان زمان آن نیست که علم و فناوری را در انحصار بخش خاصی نگه داریم. تفکر اینکه «فضا فقط کار دولتی‌هاست» اشتباه است. باید تمام ظرفیت‌های کشور شامل دولتی، دانشگاهی و خصوصی با هم کار کنند.

وی افزود: اگر در حوزه‌ای به بلوغ و تثبیت رسیدیم، باید اجازه دهیم بخش خصوصی وارد شود. پیشنهاد من این است که هیچ‌کس را محدود نکنیم. حاکمیت و دولت بودجه‌های محدودی دارند، اما اگر سرمایه‌گذاری در کشور وجود دارد، باید از او بخواهیم در این حوزه سرمایه‌گذاری کند و بعداً خدماتش را به دولت بفروشد. دولت به تنهایی نمی‌تواند بار توسعه پرشتاب فضایی را به دوش بکشد.

امیر نصیرزاده در پایان با اعلام آمادگی وزارت دفاع برای اشتراک‌گذاری زیرساخت‌ها گفت: ما در وزارت دفاع به بلوغ خوبی رسیده‌ایم، اما همچنان نیاز به شتاب داریم. ما آماده‌ایم زیرساخت‌های تحقیقاتی و آزمایشگاهی خود را در اختیار محققان، دانشگاهیان و بخش خصوصی قرار دهیم و با محوریت و هماهنگی وزارت ارتباطات، هم‌افزایی ملی ایجاد کنیم تا ان‌شاءالله به جایگاه شایسته در فضا دست یابیم.