وابستگی وارداتی ، عامل افزایش قیمت روغن

وابستگی 80 درصدی تولید روغن کشور به واردات دانه های روغنی باعث شده تا با افزایش قیمت های جهانی ، قیمت روغن تولیدی داخل کشور نیز دستخوش تغییرات شود

کد خبر: ۱۵۳۲۸۹

؛ به طوری که بهای انواع روغن از ابتدای امسال تاکنون حدود 50 درصد افزایش داشته است.
به گزارش خبرنگار ما، هرچند با تلاش های صورت گرفته وابستگی 90 درصدی به واردات دانه های روغنی در سال های گذشته به 80 درصد کاهش یافته ؛ اما حرکت کند در تامین نیاز کشور از محصولات داخلی و بالا بودن این وابستگی ، پیامدهایی را به دنبال داشته است که می توان به بالا رفتن قیمت محصول نهایی با توجه به افزایش هزینه تولید برای مصرف کننده داخلی اشاره کرد؛ اما برخی بر این باورند که این اتفاق برای کشاورزان تا حدودی مثبت بوده ؛ چراکه افزایش قیمت جهانی دانه های روغنی نسبت به قیمت محصولات داخلی باعث شده تا گرایش خرید کارخانه های روغن کشی برای خرید دانه های روغنی از کشاورزان داخلی با قیمت توافقی افزایش یابد و این رویداد، انگیزه ای برای روی آوری کشاورزان به کشت این گونه محصولات باشد.
حال آن که تثبیت قیمت تضمینی دانه های روغنی در 2 سال گذشته نارضایتی کشاورزان را به دنبال داشت.
ابراهیم معتمدی ، مدیرعامل شرکت تعاونی کشاورزی تولیدکنندگان دانه های روغنی استان فارس می گوید: براساس قانون ، دولت موظف است قیمت تضمینی محصولات اساسی کشاورزی (از جمله دانه های روغنی) را در شهریور هر سال به گونه ای تعیین کند که میزان افزایش آن هیچ گاه از نرخ تورم اعلام شده از سوی بانک مرکزی در همان سال کمتر نباشد و دولت موظف است ضرر و زیان احتمالی موضوع این قانون را از منابع مالی خود تامین کند.
این در حالی است که قیمت هر کیلو کلزا در اواخر سال 85 از سوی دولت 370 تومان تعیین شد و قیمت تضمینی سال قبل (84 - 85) نیز 370 تومان تعیین شده بود. بنابراین به نظر می رسد هزینه های تولید و تورم بانک مرکزی در قیمت ها لحاظ نشده است.
اما از سوی دیگر، مسوولان وزارت جهاد کشاورزی بر این مساله اشاره دارند که افزایش قیمت های جهانی باعث شده تا خرید محصول از کشاورزان داخلی به سمت خرید توافقی سوق یابد که این امر به نفع کشاورزان بوده است.
شکاری ، معاون اداره کل پنبه و دانه های روغنی وزارت جهاد کشاورزی در این باره به خبرنگار ما می گوید: تا سال 86 قیمت های جهانی پایین تر از قیمت های تضمینی دانه های روغنی کشت داخل بود، در نتیجه کارخانه های روغن کشی تمایل بیشتری به خرید محصول از خارج داشتند؛ ولی امسال با افزایش قیمت های جهانی و پایین بودن قیمت های تضمینی دانه های داخلی ، کارخانه های روغن کشی برای خرید محصول از کشاورزان داخلی به رقابت پرداختند و قیمت هایی که به کشاورزان پیشنهاد شد، به صورت توافقی بود.
در نتیجه قیمت دانه های روغنی پایین تر از قیمت های جهانی و بالاتر از قیمت های تضمینی ، بین کشاورزان و کارخانه داران مبادله شده است.
وی با اشاره به این که 80 درصد نیاز تولید روغن کشور از خارج تامین می شود، گفت: هر گونه افزایشی در قیمت های جهانی روی قیمت روغن در داخل تاثیر دارد و از طرفی نیز فرصتی برای کشاورزان است تا برای افزایش درآمدشان به کشت دانه های روغنی بپردازند.
وی بیشترین حجم واردات را مربوط به محصول سویا و کنجاله سویا دانست و گفت: تا سال گذشته فقط 4استان گلستان ، مازندران ، لرستان و اردبیل اقدام به کشت سویا می کردند که با بررسی های انجام شده دولت به منظور توسعه کشت سویا از سال گذشته 10 استان جدید به عنوان مناطق سویاکاری در نظر گرفته و حمایت هایی را از لحاظ تسهیلات بانکی ، مسائل علمی و فنی از کشاورزان آغاز کردیم.
وی در خصوص پیش بینی وضعیت آینده قیمت دانه های روغنی در بازارهای جهانی گفت: با توجه به افزایش قیمت نفت و بالا رفتن هزینه تولید دانه های روغنی ، پیش بینی می شود در آینده ای نزدیک ، قیمت دانه های روغنی کاهش نیابد.
وی افزود: بالا رفتن قیمت نفت و افزایش تقاضا برای روغن نباتی جهت تهیه سوخت (بیودیزل) و همچنین خشکسالی هایی که در مناطق تولید دانه های روغنی رخ داده است ، باعث شده تا قیمت دانه های روغنی در جهان افزایش یابد. به عنوان نمونه ، قیمت هر تن روغن سویا، آبان ماه گذشته از 361 دلار (تحویل در بنادر ایران) به 1010 دلار در آبان ماه امسال رسیده است . همچنین قیمت هر تن روغن کلزا تحویل در بندر هامبورگ آلمان ، از 856 دلار در آبان سال گذشته به 1196 دلار رسیده است ، بنابراین با چنین روندی قیمت ها بالا خواهد بود.
شکاری در ارتباط با برنامه توسعه کشت دانه های روغنی گفت : سال 78 که طرح کشت کلزا آغاز شد، خودکفایی ما 7 درصد بود که در این چند سال ، با اقداماتی که برای کشت کلزا انجام شد، با وجود افزایش مصرف ، درصد خودکفایی ما با رشد روبه رو بود و توانستیم درصد وابستگی به واردات دانه های روغنی را تا 80 درصد کاهش دهیم.
وی تحقق اهداف طرح کشت دانه های روغنی را نیازمند فراهم آمدن برخی الزامات دانست و گفت: این الزامات شامل سیاست های حمایتی از کشاورزان ، تامین اعتبارات مورد نیاز برای اجرای پروژه ها و فراهم کردن امکانات و ابزارهای مورد نیازی است که باید در دسترس کشاورزان ذی نفع قرار گیرد.
ابوالحسن خلیلی ، دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی کشور نیز به خبرنگار ما می گوید: در 12 ماه گذشته قیمت های جهانی دانه های روغنی ، روغن نباتی و همچنین روغن حیوانی روند افزایشی داشته است و قیمت روغن خام سویا در آبان امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته در بازارهای جهانی 45 درصد، روغن آفتابگردان 55 درصد، روغن دانه سویا 45 درصد، روغن کنجاله سویا 35 درصد و روغن پالم 80 درصد افزایش یافته که همین مساله موجب شد تا هر حلب روغن 5 کیلویی در بازار داخلی 42 درصد و حلب 16 کیلویی 52 درصد افزایش قیمت داشته باشد.
وی درخصوص دلایل افزایش قیمت جهانی دانه های روغنی گفت: کاهش 14 میلیون تنی تولید جهانی دانه های روغنی ، کاهش حجم ذخایر دانه های روغنی به سقف 18 میلیون تن ، اختصاص سطح وسیعی از سطح زیرکشت سویا به کشت ذرت برای تولید اتانول جهت تهیه سوخت و روی آوری بخش وسیعی از اروپا و کانادا به کشت گندم به جای کشت دانه های روغنی ، موجب کاهش تولید شده است و از طرف دیگر افزایش تقاضا برای واردات روغن از برخی کشورها و افزایش تعرفه های صادراتی از سوی کشورهای صادرکننده روغن و دانه های روغنی ، خود به خود افزایش قیمت ها را موجب شده است.
وی گفت: افزایش قیمت های جهانی باعث شد تا کشاورزان بتوانند به جای فروش محصول خود با قیمت تضمینی با نرخ های بالاتری با کارخانه داران برای فروش محصول به توافق برسند.
وی گفت: امروز خرید دانه سویا از کشاورزان هر کیلو 5000 ریال صورت می گیرد، این در حالی است که قیمت تضمینی آن 3400 ریال تعیین شده بود.
وی مصرف داخلی روغن را 1.5 میلیون تن ذکر کرد و گفت: با توجه به تولید 160 تا 180 هزار تن روغن خام از محصولات داخلی ، باقی نیاز کشور از طریق واردات تامین می شود.
وی درخصوص تامین روغن کالابرگی گفت: دولت 500 هزار تن روغن نباتی را در قالب تعهدات کالابرگی از مرحله تامین روغن خام ، تولید و توزیع نظارت می کند که در این بخش افزایش قیمتی نداشتیم و روغن این بخش بموقع تامین شده و در اختیار مردم قرار گرفته است.
وی افزود: در حال حاضر، روغن خام مورد نیاز تعهدات دولتی برای سال 86 و همچنین سال 87 از سوی دولت خریداری ، حمل و در مخازن کشور نگهداری می شود.