ضرورت های توسعه شبکه مدرن ریلی

چندی پیش رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی اعلام کرد تصادفات جاده ای روزانه 20 میلیارد تومان خسارت به کشور وارد می کند.

کد خبر: ۱۵۰۸۶۴

وی افزود: سالانه بین 28 تا 30 هزار نفر بر اثر رفتار غلط رانندگی کشته می شوند. به طور معمول 70درصد کشته های ناشی از تصادفات نان آور خانواده هستند، ضمن این که هر سال 10هزار نفر به تعداد زندانیانی که به دلیل عدم توان مالی قادر به پرداخت دیه ناشی از تصادفات نیستند، افزوده می شود که این رقم بسیار بالایی بوده و به لحاظ افزایش آسیب های اجتماعی و ناهنجاری های رفتاری در جامعه فاجعه بزرگی است . حال سوال این است افرادی که به علت ضعف شدید شبکه ریلی کشور، مجبور به استفاده از سیستم حمل و نقل جاده ای گردیده و در راه کشته یا مصدوم و دچار نقص عضو شوند - چه در تصادف ایجاد شده قاصر باشد یا مقصر - از دید کلان و عادلانه مقصر اصلی دولتهایی نیستند که در توسعه شبکه ریلی اهمال کردند؛ پایین بودن قیمت سوخت باعث شده وسیله ای که حداقل 6برابر لکوموتیو سوخت مصرف می کند، بتواند مقرون به صرفه تر به نظر آید. حال و روز حمل ونقل ریلی با توجه به تاکید سند چشم انداز و برنامه چهارم توسعه ، بهتر از گذشته نیست؛ حلقه مفقوده کجاست؛

ابر و باد و مه و خورشید و فلک وجود دارد. اما باران نیست. تا زمانی که تخصیص اعتبار کافی ومتناسب با نیازها و اهداف صورت نگیرد، اتفاق نظر به کار نمی آید. آنچه وجود دارد این است که سهم حمل ونقل ریلی چه در بخش زیربنایی و چه روبنایی ، به نسبت گذشته ، تغییر اساسی پیدا نکرده است . چرا این تغییر حاصل نشده است؛ وجود اراده جدی در زمان تخصیص و تقسیم بودجه ، شرط اصلی است . تخصیص بودجه به راه آهن به دلیل بلندمدت بودن سرمایه گذار و ماهیت بازگشت پذیری سرمایه ، همواره به نفع مسائل و موضوع های عینی تر و ملموس تر نادیده گرفته شده است . توجه ویژه به حمل ونقل عمومی شهری در قالب تبصره 13 بودجه امسال خارج از سازوکار معمولی نظام بودجه ریزی دیده شده ، اما این اتفاق هنوز در مورد حمل ونقل بین شهری به وقوع نپیوسته است . امیدواریم توجه به حمل ونقل عمومی بین شهری بویژه در بخش ریلی در بودجه سال آینده صورت پذیرد. تا زمانی که یارانه سوخت به صورت غیرهدفمند توزیع شود، نمی توان انتظار زیادی برای تحقق توسعه شبکه ریلی داشت . بی گمان توسعه حمل ونقل ریلی ارتباط معناداری با ایجاد محدودیت برای مصرف سوخت در بخش جاده ای دارد. حمل بیش از 90درصد بار از طریق جاده به طور کلی باعث خرابی و کوتاهی عمر روسازی راهها و افزایش حوادث جاده ای و در نتیجه هدر رفتن سرمایه های مادی و معنوی فراوان می شود که این خسارت حداقل برابر 16هزار و 200میلیارد ریال برآورد می شود.

تصادفات جاده ای و خسارات جبران ناپذیر

ایران 180هزار کیلومتر از انواع راهها را دارد که 73هزار کیلومتر آن آزاد راه و 5600کیلومتر این مقدار بزرگراه است. حدود 20هزار کیلومتر راههای ترانزیتی در کشور وجود دارد که عمدتا بر مبنای شبکه بزرگراه های آسیایی کمیسیون اسکاپ سازمان ملل متحد قرار دارد؛ همچنین کل کالاهای حمل شده در کشور 437میلیون تن و میزان کل مسافر حمل شده در کشور 786میلیون نفر در سال گذشته بوده است . یکی از مشکلات مسافران هواپیما تاخیرهای کوتاه و بلند مدت ناشی از وضعیت آب و هوا است . در زمستان ها و مواقع ریزش برف و باران سیستم حمل و نقل جاده ای نیز با تاخیر و مشکل مواجه می شود، اما این گونه مشکلات برای سیستم حمل و نقل ریلی بندرت اتفاق می افتد. - هزینه نگهداری آسفالت 180هزار کیلومتر شبکه جاده ای کشور بسیار سنگین است . هزینه ساخت یک کیلومتر بزرگراه برابر هزینه احداث یک کیلومتر خط آهن است ، اما یک کیلومتر بزرگراه در طول مدت 30سال چندین بار نیاز به بازسازی و ده ها بار نیاز به لکه گیری دارد. هزینه نگهداری یک کیلومتر بزرگراه در مدت 30سال چندین برابر احداث یک کیلومتر خط آهن است. حدود نیمی از خط آهن کشور دارای عمر بیش از 30سال است . - هر خودرو به طور متوسط هر چند سال یکبار به تعویض لاستیک چرخها نیاز دارد. این موضوع علاوه بر هزینه بالا برای بخش قابل توجهی از مردم موجب انباشته شدن لاستیک های غیر قابل بازیافت و ضربه به محیط زیست می شود. - هزینه هایی هر روزه بابت وجود چاله و فرو رفتگی های شبکه جاده ای به بخش قابل توجهی از مردم وارد می شود که این هزینه ها هم مادی و هم روحی روانی است.- سیستم حمل و نقل جاده ای به دلیل گستردگی بسیار زیاد هزینه بسیار کلانی بابت تملک زمین به خزانه کشور تحمیل کرده و البته بر نقدینگی جامعه نیز اثر منفی داشته است.

تاثیر توسعه شبکه ریلی بر مصرف انرژی

توان و ظرفیت ساخت راه آهن در کشور هزار کیلومتر در سال است و اگر بتوانیم زمینه حمل بار با راه آهن را به جای جاده فراهم کنیم با حمل یک میلیون تن بار در مسیر 400کیلومتری 14 میلیارد تومان گازوئیل به قیمت واقعی مصرف می شود ، در حالی که قطار دیزلی برای جابه جایی این میزان بار در مسیر عنوان شده کمی بیش از 2میلیارد تومان گازوئیل مصرف می کند. چنانچه در سال بخواهیم 500میلیون تن بار را بااستفاده از کامیون در یک مسیر 400کیلومتری جابه جا کنیم بالغ بر 7هزار میلیارد تومان گازوئیل مصرف خواهد شد اما با جابه جایی 500میلیون تن بار در مسیر 400کیلومتری با قطار کمی بیش از هزار میلیارد تومان گازوئیل مصرف خواهد شد (با لحاظ کردن قیمت واقعی گازوئیل (در مسیرهای پرتردد ریلی ، مزیت در استفاده از قطارهای برقی است که در این صورت هزینه مصرف انرژی کاهش خواهد یافت و سرعت قطارهای برقی که ریل گذاری مسیرآنها استاندارد باشد می تواند بیش از 200کیلومتر در ساعت باشد. با برقی کردن قطارها علاوه بر این که در مصرف سوخت صرفه جویی می شود از انرژی پاکی که از طریق نیروگاه های برق آبی ، بادی ، هسته ای و خورشیدی به دست می آید استفاده بهینه به عمل خواهد آمد. ما باید قیمت سوخت بخصوص گازوئیل را اصلاح کنیم تا تقاضا از حمل ونقل جاده ای به سمت ریلی حرکت کند. در دنیا مهمترین مزیتی که برای راه آهن شمرده می شود جابه جایی انبوه بار با سوخت پایین است . یک قطار مسافری حداقل دو هزار نفر را در یک مسیر رفت و برگشت جابه جا می کند. اگر مسیر مسافرت را تهران مشهد فرض کنیم ، باتوجه به فاصله 950کیلومتری میان این دو کلانشهر و با توجه به این که خودروهای سواری ایرانی در هر یکصد کیلومتر به طور متوسط 10لیتر بنزین مصرف می کنند مشاهده خواهیم کرد که کشور باید هزینه هنگفتی را بابت حمل همین تعداد مسافر با وسایل دیگر متحمل شود.

تاثیر توسعه شبکه ریلی بر محیط زیست

وسایط نقلیه موتوری در بخش حمل و نقل زمینی به طور متوسط حدود 80دسی بل آلودگی صوتی ایجاد می کنند. در صورت توسعه حمل و نقل ریلی در هر بار تردد به اندازه 200کامیون و اتوبوس جابه جایی صورت می گیرد و از این بابت آلودگی صوتی کاهش خواهد یافت . هر نوع سوخت یک سری گاز و مواد معلق در هوا متصاعد می کند که میزان تاثیرگذاری هر یک بر محیطزیست بر حسب هزینه ، مشخص و متفاوت است . برهمین اساس آلاینده های NOX ، SOX و CO2 به ترتیب حدود 33 و 4.5 و 0.12 میلیون ریال به ازای هر تن آلاینده هزینه خارجی اعمال می کنند. در مسیرهای طولانی با خودرو و هواپیما بسیاری از مسافران از ناراحتی دیسک کمر رنج می برند همچنین یکی از ناراحتی های مسافران تلف شدن وقت آنها پشت فرمان خودرو یا درمسافرت های زمینی و هوایی طولانی مدت است . در قطارهای پیشرفته امروزی مسافران می توانند با آرامش مطالعه کنند یا دراز بکشند و استراحت و از وقت خود استفاده بهینه کنند. یکی دیگر از مزایای مهم شبکه مدرن ریلی انتقال سریع و انبوه آب و غذا به مناطق بحران زده است ، مثلا چند سال پیش که آب آشامیدنی آبادان و اهواز دچار آلودگی شدید شد و قابل شرب نبود از مناطق شمالی استان با قطار آب شرب بهداشتی به منطقه حمل می شد و بحران به آسانی کنترل شد. در بحران های ناشی از سیل یا زلزله یا بسته شدن مسیرهای تردد به شهرها یا روستاهای مناطق سرد سیر قطار می تواند درمدت کوتاه حجم انبوه مواد غذایی به مناطق بحران زده منتقل کند.

توسعه شبکه ریلی و افزایش چشمگیر ترانزیت

این مساله ، ایجاد اشتغال و فعال شدن سیستم های خدماتی حمل و نقل در طول مسیر از بنادر جنوبی تا بنادر شمالی و مرزهای ترانزیتی خشکی را در پی دارد؛ به طور مثال اگر سالانه 10درصد کل مبادلات آسیا و اروپا از این مسیر انجام شود ارزش آن 200میلیارد دلار می شود که ایران سالانه می تواند 20الی 30میلیارد دلار درآمد ارزی ناشی از خدمات ترانزیت کسب کند. با فعال شدن خط ترانزیتی از بنادر جنوبی به سمت آسیای میانه و شرق اروپا سالانه ده ها میلیون تن کالا و بار از طریق ایران جابه جا خواهد شد. درطول مسیرهای ریلی به فاصله 200 تا 300 کیلومتری ایستگاه های تخلیه و بارگیری لازم است تا قطارها در آن مکانها با سرعت مناسب بارگیری یا بار حمل شده را در مقصدهای مختلف تخلیه کنند. دراین مکانها ماشین های سبک و سنگین به صورت چشمگیر فعال خواهند شد و امر انتقال بار در مسیرهای تا 100 یا 200 کیلومتری را انجام می دهند که این فعالیت اشتغالزایی قابل توجهی به دنبال دارد. حمل بار در مسیرهای طولانی با قطار و در مسیرهای کوتاه و متوسط با خودرو انجام می گیرد.

راهکارهای توسعه شبکه حمل و نقل

اختصاص حداقل 2000میلیارد تومان در سال به منظور توسعه شبکه ریلی و تصویب هر چه سریع تر لایحه حمایت از حمل و نقل عمومی با اولویت حمل و نقل ریلی.
این مبلغ در امور زیر هزینه می شود : تملک زمینهای مسیر، پرداخت به پیمانکاران ساخت زیر بناهاو ایستگاه های مسیر، تامین لکوموتیو مورد نیاز از داخل و خارج ، خرید ریل ، خرید علایم ، ارائه مشوق های لازم برای جذب سرمایه گذاری یا مشارکت بخش خصوصی در توسعه شبکه ، وام کم بهره با 3 سال تنفس در بازپرداخت ، معافیت مالیاتی تا 5 سال ، حق بهره برداری تا 15سال ، نزدیک کردن قیمت گازوئیل و بنزین به قیمتهای واقعی و اقدام سریع برای 2 خطه کردن خطوط موجود.
چگونگی برگشت سرمایه : مثلا برای یک مسیر 500کیلومتری می توان پس از به بهره برداری رسیدن ، هر 150 یا 200کیلومتر از مسیر بهره برداری از آن را به شرکتهای خصوصی مسافربری و حمل و نقل بار سپرد و 60درصد هزینه بالاسری از آنها را برای بهره برداری دریافت کرد به این ترتیب با احداث هزار کیلومتر شبکه ریلی در چند نقطه کشور در ادامه شبکه موجود می توان در مدت کوتاه بهره برداری از هزینه انجام شده را آغاز کرد. فرضا در طول سال 150کیلومتر از راه آهن اصفهان شیراز، 150کیلومتر از راه آهن بم زاهدان ، 200کیلومتر از راه آهن تهران انزلی ، 200کیلومتر از راه آهن زاهدان چابهار، 150کیلومتر از راه آهن اصفهان لرستان به بهره برداری برسد در این صورت سپردن این مسیرها به بهره بردار بخش خصوصی می تواند درآمد مناسبی را برای وزارت راه درپی داشته باشد.
صرفه جویی های حاصل ازموارد ذیل : صرفه جویی ناشی از مصرف سوخت ، کاهش هزینه ساخت جاده اتوبان و بزرگراه ، کاهش چشمگیر تصادفات جاده ای و صرفه جویی بسیار کلان ناشی از آن ، جلوگیری از خسارت عظیم به محیط زیست ، درآمدهای بسیار گسترده ناشی از ترانزیت بار و کالا و درآمدهای توریستی حاصله.
درآمدزایی ناشی از تعریف برخی امور اقتصادی و فرهنگی بر پایه توسعه شبکه ریلی : انجام سفرهای سیاحتی و زیارتی با بهره گیری از شبکه مدرن ریلی ، اقتصادی شدن فعالیت در زمینه بسیاری از صنایع و بهره برداری از معادن مختلف و متروکه پس از احداث شبکه ریلی ، همچنین امکان واردات مواد خام از قبیل سنگ آهن ، مس و روی از افغانستان و عراق و آسیای میانه و دیگر کشورها و تبدیل این مواد خام به محصولات با ارزش بالا به منظور استفاده در داخل کشور یا صادرات به دیگر کشورهای جهان.

کنترل کالاهای ترانزیت در مسیر ریلی راه آهن بسیار کم هزینه و مطمئن تر از کنترل جاده ای است و از هزینه های اضافی جلوگیری می کند. یکی از معضلات بزرگ اقتصادی کشور ورود بی رویه کالاهای قاچاق توسط سیستم حمل و نقل جاده است و چون حجم انبوه بار از گمرکات با خودرو به داخل کشور حمل می شود کنترل این حجم بالای تردد جاده ای مشکل است اما با توسعه شبکه مدرن ریلی بخش قابل توجهی از حمل بار توسط قطار انجام خواهد شد وکنترل خودروها در نقاط مرزی مقدور می شود. با کنترل قاچاق ، هم درآمد مالیاتی دولت افزایش قابل توجهی خواهد یافت و هم این که ورود بی رویه اجناس دارای کیفیت پایین خارجی ، تولید ملی را با رکود شدید یا ورشکستگی مواجه نمی کند. در زمانی که به دلیل تحرکات اشرار یا مشکلات مرزی ، لازم باشد تعداد زیادی نیروی نظامی به همراه تجهیزات سبک و سنگین به هر نقطه از کشور حرکت کنند انجام این مهم توسط سیستم حمل و نقل جاده ای زمان بر است ، موجب ایجاد جو روانی در جامعه می شود، هزینه بسیار دارد، موجب خستگی نیروها خواهد شد ودشمن پی به جزییات تحرکات نیروهای نظامی خواهد برد اما با قطار این معایب گریبانگیر عملیات نخواهد بود و داشتن شبکه ریلی مدرن خود عامل بازدارنده تحرک دشمنان و اشرار خواهد بود.

تاثیر شبکه گسترده و مدرن
ریلی بر جذب گردشگر

ورود هر گردشگر به هر کشوری به طور متوسط حدود 10هزاردلار درآمدبرای کشور به همراه دارد. این رقم در ترکیه 26میلیارد دلار ، اسپانیا 30میلیارد دلار، در انگلستان و فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی هم بین 40تا 50میلیارد دلار است اما سهم ایران به یک میلیارد دلار هم نمی رسد. تعداد گردشگران خارجی مالزی نیز به بیش از 17میلیون نفر رسیده است . به ازای هر 6 نفر گردشگر خارجی که وارد کشور شود یک شغل و به ازای هر 25 گردشگر داخلی نیز یک شغل ایجاد می شود. ایران از نظر جاذبه های گردشگردی جزو 10 کشور برتر جهان است . چنانچه ایران بتواند با بهره گیری از ظرفیت های بالای خود 10میلیون گردشگر خارجی جذب نماید دهها هزار شغل از این طریق ایجاد خواهد شد.توسعه شبکه مدرن ریلی با سرعت بالا و اتصال خط آهن ایران به خط آهن کشورهای همسایه موجب ایجاد بستر مناسب برای جذب گردشگران خارجی به ایران خواهد شد همچنین گردشگرانی که قصد سفر به هر یک از 15 کشور همسایه را دارند می توانند با بهره گیری از خطآهن پر سرعت ایران سفر کنند که قاعدتا در بین راه توقفاتی در ایران نیز خواهند داشت . با قطارهای پرسرعت می توان مسیرهای 1500تا 2000 کیلومتری را در مدت یک روز طی کرد. - در مجموع با جذب هر 6 توریست خارجی یک شغل ایجاد می شود.- با ترانزیت 100میلیارد تن کیلومتر بار از طریق ایران صدها هزار شغل ایجاد می شود.- با صرفه جویی در مصرف انرژی ناشی از توسعه شبکه ریلی می توان بیش از یک میلیون شغل ثابت ایجاد کرد. - دهها هزار نفر در ساخت و نگهداری و تعمیر شبکه ریلی و واگن و لکوموتیو مشغول به کار خواهند شد. - با توسعه شبکه ریلی کشور روح تازه ای در بنادر دمیده خواهد شد و از این بابت با ایجاد صنایع متنوع دریایی و کشتی سازی ، اشتغالزایی چند ده هزار نفری در بنادر کلید خواهد خورد.

تاثیر توسعه شبکه ریلی بر قیمت مسکن

برنامه احداث قطار برقی پر سرعت تهران به اصفهان که زمان طی این مسیر را به کمی بیش از 2ساعت می رساند در دست پیگیری است و قرار است تا 3سال آینده به بهره برداری برسد. با راه اندازی این قطار که در جنوب تهران به ایستگاه مترو ختم خواهد شد ساکنان قم در مدت حدود یک ساعت به مرکز تهران خواهند رسید. در حال حاضر ساکنان در مناطقی چون ازگل ، تهرانپارس ، افسریه و جنت آباد جهت رسیدن به مرکز شهر اغلب حدود یک ساعت وقت صرف می کنند این درحالی است که این عزیزان مجبورند عوارض زندگی در تهران از قبیل آلودگی شدید هوا، آلودگی های صوتی ، گرانی ، اجاره بالای مسکن ، کمبود مناطق تفریحی و... را بپذیرند اما با راه اندازی قطارهای پر سرعت اصفهان تهران ، تهران قزوین ، تهران ورامین و تهران دماوند، ساکنان در مناطق دور دست خوش آب و هوا از عوارض جانکاه ترافیک و آلودگی های مختلف تهران و هزینه بالای زندگی و خطرات زندگی روی گسل بزرگ زلزله در امان خواهند بود و می توانند در مدت بسیار کوتاهی با آرامش برای کسب و کار به تهران سفر کنند. با گسترش حمل و نقل ریلی و فرهنگ صحیح استفاده از آن می توان بسیاری از مصالح ساختمانی را با هزینه کم به شهرها منتقل کرد. مثلا انتقال حجم عظیم تیرآهن ، نبشی ، میل گرد، سیمان ، گچ و آجر توسط قطارهای باری بزرگ با هزینه مناسب امکان پذیر خواهد شد و چنین مزیتی در کاهش هزینه مسکن اثر مثبت دارد. راه اندازی قطارهای برقی پر سرعت یاد شده مواهب بیشماری دارد که بیان آنها در این نوشته نمی گنجد. یکی از دلایل تمرکز واحدهای صنعتی و تجاری در تهران دسترسی به بازار بزرگ 13میلیون نفری است اما هزینه های احداث واحدصنعتی ، حقوق کارگر، عوارض شهرداری و بسیاری از هزینه های دیگر در پایتخت بالاتر از شهرستان هاست . با راه افتادن قطارهای پر سرعت انگیزه جهت احداث واحد صنعتی در اطراف تهران کاهش خواهد یافت چرا که تولید کننده می تواند واحد خود را در یکی از شهرستان های استان های همجوار احداث کند و به آسانی و سرعت با پایتخت ارتباط داشته باشد. حتی پرسنل فنی مستقر در تهران نیز بدون نیاز به انتقال منزل به شهرستان ها می توانند در مدت کوتاه مسیر منزل تا محل کار را طی کنند. گفته می شود جمعیت شهر لندن در طول روز بیش از 2برابر شب است یعنی بیشتر کسانی که در لندن کسب و کار و تجارت می کنند در شهرهای دیگر زندگی می کنند. توکیو نیز چنین وضعیتی دارد. وجود قطارهای شهری مدرن تمایل به زندگی در این شهرهای گران را کاهش داده است . این مساله می تواند بستر مناسبی برای کاهش هزینه آلودگی هوا، کاهش بیکاری و توسعه متوازن اقتصاد باشد. از دلایل دیگر جذابیت پایتخت ، جلسات مختلف و مذاکرات صنعتی وتجاری با مدیران داخلی و خارجی و پیگیری امور اداری است ؛ چنین امتیازی با راه اندازی قطارهای پر سرعت بین شهری ، کمرنگ خواهد شد لذا جذابیت استقرار در تهران اولویت اصلی نخواهد بود. چرا که در تهران عوامل بازدارنده ای از قبیل آلودگی هوا، ترافیک شدید، ضعف مراکز تفریحی وهزینه های دفتری بالا وجود دارد که دیگر جذابیت ها را تحت الشعاع خود قرار می دهد. با منفی شدن روند مهاجرت به تهران و عدم تمرکز واحدهای صنعتی و تجاری و اداری در این شهر، قیمت مسکن نمی تواند همچون گذشته لجام گسیخته افزایش یابد، چنانچه قیمت مسکن در کلان شهری چون تهران کنترل شود، کما فی سابق بر دیگر شهرها اثرگذار خواهد بود و چنین اتفاقی می تواند هجوم سرمایه گذاری برای ساخت و ساز در کلان شهرها را به سمت امور مولد سوق دهد (این یکی از عوامل موثر بر کنترل تورم است ، افزایش قیمت مسکن به دلایل پیچیده و متعدد دیگری نیز بستگی دارد).

تاثیر توسعه شبکه ریلی بر توسعه بهداشت

در شرایط کنونی 15 استان کشور به طور کلی فاقد شبکه ریلی هستند. متاسفانه 70درصد جمعیت کشور محروم از دسترسی به شبکه ریلی است . براساس برنامه چهارم توسعه تا سال پایانی این برنامه ، تمامی مراکز استان های کشور می بایست متصل به شبکه ریلی باشند. طبیعی است که برای محقق کردن این اهداف ، سازوکار لازم بویژه در حوزه تخصیص منابع صورت می پذیرد. وجود قطارهای مدرن و پرسرعت موجب می شود پزشکان مجرب بتوانند در مدت کوتاهی مسیر مرکز تا هر یک از شهرستان های استان ها را در مدت کوتاهی طی کنند مثلا ساعت 7 صبح حرکت و ساعت 8 در شهرستان ها باشند و شب نیز یک ساعت بعد از حرکت با امنیت و آسایش و آرامش به مرکز استان مراجعه کنند. اما شرایط موجود به گونه ای است که وزیر بهداشت اعلام کردپزشکان عمومی حتی با پرداخت حقوق یک میلیون و هفتصد هزار تومان نیز حاضر به رفتن به مناطق محروم نیستند. با قطارهای سریع السیر می توان در صورت لزوم بیماران رادر مدت کوتاه به مراکز استان ها منتقل کرد. برای توسعه علمی متوازن در اقصا نقاط کشور و استفاده از اساتید مجرب در دانشگاه های آزاد و پیام نور و شبانه در مناطق دور افتاده قطارهای سریع السیر بسیار موثرند. استفاده از مراکز پژوهشی و آزمایشگاه های پیشرفته در مراکز استان ها و برگزاری بازدیدهای متعدد از کارخانه ها و مراکز علمی از دیگر امتیازاتی است که قطارهای پر سرعت به دنبال دارد.