حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
غربی ها را به تفکر درباره کارایی تحریم ها فرامی خوانیم
فارس: معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه کشورمان یکی از اشتباهات مهم آمریکاییها را انکار «واقعیت ایران» خواند و گفت:با توجه به تجربیات 28 ساله، غربیها را به تفکر درباره کارایی تحریمها فرامیخوانیم. واقعیت این است که هر چه بیشتر فشار وارد کنند، قویتر میشویم.
سعید جلیلی، معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه در گفتوگویی دو ساعت و نیمه با گروه سیاست خارجی خبرگزاری فارس، به پرسشهای متعددی در زمینه روابط ایران و اروپا، برنامه هستهای، سیاست خارجی، روابط ایران و آمریکا و...پاسخ داد.
* غربیها به دنبال محروم سازی هستند نه شفاف سازی
سعید جلیلی در این گفتوگو درخصوص پرونده هستهای کشورمان، این پرونده را اصلا9 پیچیده ندانست و آن را فنی و حقوقی خواند و گفت: ما به عنوان عضو معاهده NPT و آژانس تمامی تکالیف پادمانی خود را انجام دادهایم و طرف حساب ما هم باید آژانس باشد.
جلیلی اعتمادسازی را جادهای دوطرفه بیان کرد و گفت: اقدامات اعتمادساز ما فراتر از تکالیف پادمانی ما بوده است.
معاون متکی با ذکر این نکته که ما از رفتارمان مطمئن هستیم، خاطرنشان کرد: گفتهایم که آمادهایم نشان دهیم رفتار ما در فعالیت هستهای، صلحآمیز است. جلیلی در ادامه با بیان این که ما اقدامات لازم را برای رفع نگرانی طرف مقابل انجام دادهایم، گفت: الان نوبت آنهاست که نگرانی ما را رفع و حق ایران را محترم بشمارند. وی منطق ایران در بحث هستهای را قابل دفاع دانست و با اشاره به گزارش اخیر «محمد البرادعی» مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران، افزود: ایران با شفاف سازی مشکل ندارد، بلکه با محروم سازی مشکل دارد. اگر با شفاف سازی مشکل داشتیم داوطلبانه به بازرسان آژانس اجازه نمیدادیم بیش از 2 هزار نفر- روز از تاسیسات هستهای ما بازرسی کنند.
معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه با تاکید بر این که ایران خارج از معاهده NPT عمل نکرده است، اضافه کرد: ما هیچ وقت میز مذاکره را ترک نکردیم، بلکه طرف مقابل ترک کرد. ایران بیشتر از حق خود بر طبق معاهده NPT نمیخواهد.
به گفته جلیلی، طرف مقابل با کارهایی که انجام میدهد، مشکل خود را زیاد میکند.
وی با اشاره به تاکیدات ایران مبنی بر غیر انسانی، غیر مشروع و ناکارآمد بودن سلاحهای کشتار جمعی، تصریح کرد: اصلا9 به دنبال این سلاحها نیستیم و به اعتقاد ما این سلاحها و از جمله سلاحهای هستهای امروز برای کشورها اقتدار به همراه نمیآورد.
معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه در پاسخ به این سئوال که آیا شما در این مدت به این مسئله رسیدهاید که هدف اروپا و آمریکا در قبال مسئله هستهای ایران یکی است؛ خاطرنشان کرد: شاید در اقدام مشترک باشند، ولی این را که نگاه همه آنها یکی باشد، شاهد نبودم.
جلیلی در این گفتوگو ارائه طرحی از سوی سوئیس مبنی بر «غنی سازی خشک» را رد کرد و گفت: سوئیسیها عنوان میکنند که به عنوان یک وسیله تسهیل کننده به دنبال نزدیک کردن نقاط اشتراک طرفین هستند.
* خانم رایس کشف خاصی نکرده
جلیلی در ادامه گفتوگو با خبرنگار سیاست خارجی خبرگزاری فارس یکی از اشتباهات مهم آمریکاییها را «انکار واقعیت ایران» عنوان کرد و گفت: امروز آمریکاییها فهمیدهاند که این نگرش جواب نداده است.
معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه، مشکلات کنونی ایران و آمریکا از حوزه اندیشه تا تاکتیک را مبتنی بر یک سابقه تاریخی دانست و افزود: نمیتوانید به این سابقه تاریخی توجه نکنید.
جلیلی با تاکید بر این که باید از رویکرد دشمنی با یک ملت پرهیز شود، اظهار داشت: نمیتوان با ملتی دشمنی کرد و این همه فشار بر آن تحمیل نمود و سپس ادعا کرد که من با ملت ایران مشکل ندارم! آیا قرار ندادن قطعات هواپیمای مسافربری در اختیار ملت ایران، دوستی با این ملت است؛ معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه گفت: کسانی که در این کشور کودتای نظامی انجام داده و سالها از رژیم دیکتاتور شاه حمایت کردند، باید اعتماد ملت ایران را جلب کنند.
وی در واکنش به اظهارات اخیر «کاندولیزا رایس» وزیر خارجه آمریکا مبنی بر اشتباهات 27 سال گذشته آمریکا در قبال ایران، خاطرنشان کرد: در این که آمریکاییها اشتباه کردند، هیچ کس در دنیا شک ندارد. باید دید که چگونه میخواهند اصلاح کنند و دوباره دچار اشتباه دیگری نشوند.
جلیلی با بیان این که «خانم رایس کشف خاصی نکرده» و همه آنها میدانند اشتباه کردهاند، اظهار داشت: مهم این است که نخواهند اشتباه را با اشتباه دیگر شکل دهند. معاون وزیر خارجه در پاسخ به این سئوال که آیا شما نسبت به تصحیح رفتار آمریکا امیدوار هستید؛ گفت: مردم آمریکا در انتخابات اخیر نشان دادند که از این رویکرد راضی نیستند و در واقع این انتخابات یک «نه» بزرگ به آقای بوش بود، ولی باید دید آقای بوش چقدر درس گرفته است؛
* دنیا، دنیای کشورهای مستقل و آزاد است
وی درخصوص حضور ایران در حیاط خلوت آمریکا (آمریکای لاتین)، با بیان این که دنیای امروز دنیای این حرفها نیست که عدهای منطقهای را حیاط خلوت خود بدانند، اضافه کرد: دنیا، دنیای کشورهای مستقل و آزاد است و کشورها در حوزه منافع خود با دیگران تعامل میکنند.
جلیلی همکاریهای جنوب - جنوب را یکی از رویکردهای دولت نهم برشمرد و گفت: تجمیع فرصتها و ظرفیتهای جنوب و همکاریهای کشورهای جنوب - جنوب میتواند در جهت رفاه ملتها فرصت بزرگتری را فراهم کند.
وی روابط اقتصادی ایران با برخی از این کشورها (آمریکای لاتین) را تقریبا9 کم نظیر خواند و افزود: شاید در پیشینه روابط اقتصادی ما با کشورهای مختلف، سابقه نداشته که با کشوری بیش از یک میلیارد دلار فقط صادرات و خدمات فنی و مهندسی داشته باشیم.
* اهرم قدرت جمهوری اسلامی «نرم افزار» آن است
معاون متکی در بخش دیگری از این گفتوگو نقش ایران در صلح منطقه، عراق و افغانستان را نقشی ثبات بخش و آرامش بخش خواند و گفت: همه بر این موضوع تصدیق دارند که ایران در جهت پیشبرد صلح جهانی و تحقق آرامش برای همه جهان حرکت کرده است.
جلیلی، صلح و آرامش برای همه جهان را مبتنی بر دو پایه «عدالت» و «معنویت» خواند که گفتمان مهم سیاست خارجی دولت نهم است و افزود: اگر عدالت نباشد صلح پایدار در پی آن حاصل نمیشود.
معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه با اشاره به موضوع هستهای ایران، خاطرنشان کرد: شاید بتوانم ادعا کنم از لحاظ منطق بینالملل و طبق قوانین بینالمللی نقشی که ما در بحث هستهای ایفا کردیم، هیچ کشوری مثل ایران این گونه نقش مثبت و سازندهای ایفا نکرده است.
جلیلی با طرح این پرسش که دلیل قدرت ایران چیست؛ به 28 سال تحریم و اعمال فشار علیه ایران اشاره کرد و افزود: اروپاییها باید این معادله معکوس را پاسخ دهند که چطور علیرغم اعمال فشار به یک کشور نه تنها قدرت آن تحلیل نرفته بلکه این قدرت بیشتر شده است. این همان چیزی است که اروپاییها را به فکر کردن در مورد آن فرا میخوانیم. معاون متکی ادامه داد: ما به آنها میگوییم شما امروز در ایران با یک دولت دموکراتیک و مردمی روبرو هستید که اقتدارش را از پشتوانه ملی خود به دست میآورد؛ هر چه بیشتر فشار وارد کنید قویتر میشود.
جلیلی در بخش دیگری از این گفتوگو اهرم قدرت جمهوری اسلامی را «نرم افزاری» دانست و گفت: این نرم افزار امروز در جهان طرفدار دارد و تاثیر خود را بر جای گذاشته است ولی آنها نمیخواهند این موضوع را بپذیرند و با موضوعات دیگر فرافکنی میکنند.
وی ادامه داد: بارها این سئوالات را از اروپاییها میپرسم که چرا بحران فلسطین با گذشت حدود 60 سال حل نمیشود؛ عمر جمهوری اسلامی که 28 سال است، چرا قبل از آن حل نشد؛ چرا امروز شما ایران را عنصر تاثیرگذار در این موضوع عنوان میکنید؛ در حالی که کشورهای زیادی با قدرتهای سخت افزاری وجود دارند؛
* غربیها چگونه میتوانند مدعی آزادی بیان باشند
معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه درخصوص طرح دو سئوال درباره هولوکاست از سوی رئیس جمهور کشورمان گفت: زمانی آنها (غربیها) به رئیس جمهور یک ملت که منتخب مردم است اجازه طرح یک سئوال نمیدهند، پس چگونه میتوانند مدعی آزادی بیان باشند.
جلیلی دو سئوال مطرح شده از سوی احمدی نژاد در این باره را کاملا9 مبتنی بر گفتمان حقوق بشر دانست و افزود: در این سئوالات چه چیزی هست که در جهانی که آزادی بیان و حقوق بشر وجود دارد گفته میشود نباید سئوال هم مطرح شود.
معاون متکی طرح پرسش درباره «هولوکاست» و ارسال نامهها به سران برخی کشورها را از ابتکارات احمدی نژاد خواند و گفت: رئیس جمهور درباره سیاست خارجی حرف و گفتمان دارد و آن را تبیین و مطرح میکند و وزارت خارجه نیز این مباحث را به اجرا میگذارد.
* در عرصه سیاست خارجی مدعی هستیم؛ نه متهم
جلیلی در این گفتوگو همچنین نگاه خود به سیاست خارجی را «پارادایمی» عنوان کرد و گفت: من سیاست خارجی هر کشور را به مثابه یک پاردایم میدانم.
وی در این باره افزود: اگر پاردایم را به معنای یک مجموعه به هم پیوسته که اجزاء آن در ارتباط با هم هستند در نظر بگیرید، یک چارچوب به هم پیوسته است که اجزاء آن در ارتباط با هم، معنا پیدا میکنند.
به گفته معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه، سیاست خارجی هر کشور از مولفههای خاص خود یعنی اهداف، اصول، تعریف مفاهیم، راهبردها و تاکتیکهای موجود تشکیل شده و جزء اصلی که بر تمام این مولفهها موثر است، «اندیشه» آن سیاست خارجی است.
وی ساحت سیاست را ساحت اندیشه دانست و گفت: سیاست خارجی هم از این ساحت مستثنی نیست. شما نمیتوانید بگویید ما سیاست خارجی بدون اندیشه داریم.
جلیلی در ادامه خاطرنشان کرد: زمانی که بحث «اندیشه زدایی» و «ایدئولوژی زدایی» از سیاست خارجی مطرح میشد، این موضوع را نمیفهمیدم. ممکن است عدهای عنوان کنند یک ایدئولوژی خاص باید از سیاست خارجی حذف شود، ولی مطلق اندیشه را نمیتوان از سیاست خارجی حذف کرد. نه ما، بلکه در هیچ جای دنیا چنین نمیکنند.
معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه یادآور شد: البته عرصه سیاست خارجی عرصهای صرفا9 نظری و عرصه مفاهیم انتزاعی نیست که شما عنوان کنید میتوان با قلم برای هر کشور چنین مواردی را ترسیم کرد. حتما9 تحولات محیطی تاثیر بسزایی بر روی این پارادیم، اهداف، اصول و تعاریف دارد. به باور جلیلی، همه جنبههای تحولات محیطی یعنی تحولات بینالمللی، منطقهای و داخلی هر کشور میتواند بر سیاست خارجی آن کشور تاثیرگذار باشد.
وی با بیان این که در عرصه سیاست خارجی با طیفی از کشورها روبرو هستیم، این کشورها را شامل کشورهایی دانست که در حد زیادی از تقابل و یا بالعکس در حد زیادی از تعامل هستند و اظهار داشت: هنر سیاست خارجی باید این باشد که با هر کشوری نقاط تعامل را پیدا کند که از آنها فرصت ایجاد شود و حداکثر استفاده را ببرد و نقاط تقابل و تهدیدات ناشی از آن را متوجه باشد و به حداقل برساند.
معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه «فرصت زایی» و «تهدید زدایی» را دو نکته مهم در سیاست خارجی برشمرد و گفت: این یک سیاست اصولی است که باید همیشه وجود داشته باشد.
وی منطق سیاست خارجی ایران در مورد موضوعاتی که به عنوان چالش مطرح میشود منطق «قابل دفاعی» بیان کرد و افزود: ما در این عرصه نه تنها متهم نیستیم؛ بلکه مدعی هستیم. ما در بحث حقوق بشر، مبارزه با سلاحهای کشتار جمعی و مبارزه با تروریسم مدعی میباشیم.
جلیلی در این زمینه گفت: ما در بحثهای حقوق بشری حرف داریم، مدعی هستیم و حاضریم حرف بقیه را هم بشنویم.
معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه یادآور شد: در مباحثی که به ناحق جمهوری اسلامی را متهم و به ناحق آن را در گوشه «رینگ» قرار داده بودند، نه تنها ایران متهم نیست، بلکه باید مدعی باشد.
به گفته وی، رویکرد دولت جدید این است که ملت ایران حق دارد در این موضوعات مدعی باشد نه متهم، زیرا رفتار ایران کاملا9 منطقی، قابل قبول و دفاع است.
جلیلی در پاسخ به برخی منتقدین که عنوان میکنند سیاست خارجی دولت نهم هزینهزاست، اظهار داشت:امروز خود غربیها عنوان میکنند ایران از همه دورانها قدرتمندتر است. آنها پاسخ دهند افزایش قدرت، افزایش فایده است یا هزینه؛
گفت و گو
