کاهش مهریه های سنگین به فرهنگ سازی نیاز دارد

قاضی شعبه 249دادگاه خانواده مساله ضمانت اجرایی در هر دو مورد عندالمطالبه و عندالاستطاعه بودن مهریه را به یک نحو می داند و می گوید: هیچ یک به دیگری ارجحیت ندارد.
محمدحسین نیکوکلام با تاکید بر این که طرح چنین قوانینی نمی تواند جلوی معضل مهریه را بگیرد، ادامه می دهد: حل معضل مهریه نیازمند فرهنگ سازی و اعتمادسازی است و باید از این طریق از تعیین مهریه های سنگین جلوگیری کرد.
بهناز اشتری ، وکیل دادگستری و پژوهشگر در حوزه زنان ، صدور این بخشنامه را برای کاهش آمار زندانیان مالی عنوان می کند و می گوید: تجربه کاری من نشان می دهد که در موارد زیادی ، هدف زنان دریافت مهریه نیست ، بلکه از مهریه به عنوان ابزار فشار برای گرفتن حق طلاق ، حق حضانت فرزند پس از 7سالگی و موارد مشابه استفاده می کنند.
این وکیل دادگستری ، راه حل اصلی مساله را به رسمیت شناختن حقوق برابر زنان در زمینه مسائل مربوط به حقوق خانواده از جمله طلاق و حضانت می داند و می گوید: راه حل های موقتی مانند صدور چنین بخشنامه هایی مشکلی را حل نمی کند و فقط به وضعیت دشوار مردانی که قادر به پرداخت مهریه نیستند توجه شده و از وضعیت زنانی که در عسر و حرج بوده و قادر به ادامه زندگی با زوج نیستند و نمی توانند طلاق بگیرند یا زمانی که خواهان حضانت فرزندان هستند و تنها ابزار آنها مهریه است ، غافل بوده اند.

مهریه سنگین ، علت صدور بخشنامه

هر چند که علت اصلی صدور این بخشنامه برای حل مشکل مهریه های سنگین مطرح شده ، اما کارشناسان متفق القول هستند که این بخشنامه نمی تواند وسیله ای برای جلوگیری از تعیین مهریه های سنگین و کم کردن آمار زندانیان مهریه در زندان ها باشد، چرا که پذیرش مهریه سنگین از سوی زوج از ابتدا اشتباه است و تعیین مهریه سنگین و از طرف دیگر عندالاستطاعه کردن آنها، راه حل محسوب نمی شود.
عباس شایسته مهر، وکیل دادگستری در این خصوص می گوید: باید ترتیب اجرای این بخشنامه به گونه ای باشد که زوجه هم با وقوف و آگاهی کامل حقوقی این شرط را امضا کند؛ چون معمولا در اوائل ازدواج ، مذاکرات اولیه طرفین به نحوی ماخوذ به حیاست.
یعنی این شرم حسن روابط اولیه ، فضای بسیار مسالمت آمیزی ایجاد می کند که موجب می شود زوج تعهدات گزاف و سنگینی به عهده گیرد و نیز زوجه هم بدون عاقبت اندیشی این را امضا کند.
لذا این شمشیر دولبه ای است که هم به زیان زوج است از جهت این که فضای رودربایستی اولیه حاکم بر اوائل گفتگوهای اولیه ازدواج باعث تعهدات گزاف او می شود و هم به زیان زوجه که باعث می شود بدون عاقبت اندیشی حقوقی ، چنین شرطی را امضا کند.