همکاری بیمار و خانواده برای کنترل دیابت

حتی همکاری پزشکانی با تخصص‌های دیگر مثل متخصصان کلیه، چشم، تغذیه، اعصاب و... نیز برای کنترل این بیماری طولانی و جلوگیری از پیشرفت آن لازم است. تقریبا همه دیابت‌شناسان معتقدند که نقش خود بیمار و اطرافیانش از همه مهم‌تر است. همکاری صحیح بیمار نیازمند شرایط خاصی است که شناخت صحیح او از بیماری دیابت و دانستن علل افزایش و کاهش قند خون از مهم‌ترین آنهاست.
چند راه برای موثر کردن نقش بیماران در کنترل بهتر دیابت به این شرح است:
آموزش مداوم بیماران: یکی از راه‌های همکاری صحیح بیماران در مسیر درمان دیابت، آگاهی هر چه بیشتر آنان از بیماری دیابت و عوارض آن و راه‌های مبارزه با آنهاست. وظیفه تیم پزشکی این است که در هر ویزیت این آموزش‌ها را انجام دهند و با روش‌های دیگر آموزشی شامل نوشتار، فیلم، تصویر و.. مرتب این آموزش‌ها را تکرار کنند.
استفاده از دستگاه‌های کنترل قند خون: یکی از بهترین راه‌های که موجب آگاهی بیماران از شرایط سلامتی آنان است، اندازه‌گیری مرتب قند خون در منزل و محل کارشان است. با استفاده از یک دستگاه خوب و دقیق می‌توان با اطمینان قند را به طور مستمر کنترل کرد. نکات مهمی وجود دارد که با رعایت آنها می‌توان قند خون را به درستی چک کرد. به عنوان مثال شستن و خشک کردن دست‌ها قبل از تست ضروری است. علاوه بر اینها حتما باید تاریخ مصرف نوار را نگاه کنیم. بهتر است به جای وسط انگشت، سوزن را به کناره‌ها وارد کرد.
از دیگر آموزش‌های لازم برای دیابتی‌ها آموزش تغذیه سالم است. باید دانست که با خوردن غذاهای نشاسته‌ای قند خون بیشتر بالا می‌رود درحالی که غذاهای پروتئینی کمتر قند را بالا می‌برد. خوردن غذاهای فیبردار نیز به دلیل کند کردن جریان حرکت غذا در روده‌ها باعث کم شدن قند خون می‌شود.
آموزش دلایل بالا و پایین آمدن قند خون هم اهمیت دارد: مثلا بیمار باید بداند هر گونه فعالیت ورزشی قند خون را پایین می‌آورد و استرس‌های مختلف قند خون را افزایش می‌دهد.

دکتر رضا کریمی

فوق‌تخصص غدد و متابولیسم