جمال اسکویی مستند «شهرهای پنهان ایران» را می‌سازد

به گزارش روابط عمومی شبکه مستند سیما، اسکویی درباره ساخت این مستند گفت: «شهرهای پنهان ایران» مجموعه‌ای است که به معرفی «نوش‌آباد در کاشان»، «دژمنده در زنجان»، «ارزانفود در همدان»، «سامن در همدان»، «کردعلیا در اصفهان» و «رباط آغاج در خمین» پرداخته و می‌کوشد شرایط جغرافیایی و تاریخی و مردم‌شناسی این آثار را بررسی کند.
وی افزود: هزاران سال قبل، تمدن‌های قدیمی به دلایلی که برخی از آنها برای محققان
و تاریخ شناسان کنونی مجهول است تصمیم گرفتند از زندگی بر روی سطح زمین به پایین رفته و در اعماق آن به دنبال پناهگاه‌هایی برای خود بگردند. آنها در این تلاش توانستند به‌طور خارق‌العاده، دست‌کندهایی زیرزمینی ایجاد کنند که دارای تعداد زیادی اتاق، مکان‌هایی برای عبادت، محل‌هایی برای جمع‌آوری محصولات کشاورزی و دیگر موارد بوده و پناهگاه‌هایی امن به‌شمار می‌آمدند.
اسکویی ادامه داد: این دست کندهای زیرزمینی با ظرافت خاصی ساخته‌شده و با وجود قرار داشتن در زیر زمین، از معماری فوق‌العاده‌ای برخوردارند. یکی از مشکلات اصلی این دست‌کندها، ورود فاضلاب خانه‌های بالادست به این فضاهاست؛ بسیاری از آنها به‌ مرور زمان به دست فراموشی سپرده‌شده و کاملاً از یاد رفته‌اند.
این کارگردان گفت: پس از گذشت سال‌های متمادی و ساخت‌وساز خانه‌ها و بناهای مختلف بر روی آنها، متأسفانه بخشی از چاه‌های فاضلاب خانگی، به این سازه‌ها ورود پیداکرده و باعث تخریب هر چه بیشتر این آثار تاریخی می‌شود و نیاز است که هرچه سریع‌تر اقدامی برای پاک‌سازی و جداسازی فاضلاب از این مناطق انجام گیرد.
اسکویی افزود: آنچه تا به امروز کشف‌شده و در معرض دید مردم قرارگرفته است، فقط بخش کوچکی از این مجموعه بی‌نظیر و منحصربه‌فرد است و قسمت‌های کشف‌نشده نیاز به حفاری و لایروبی و همچنین احداث سیستم روشنایی دارد تا در آینده‌ای نه‌چندان دور شاهد بازدید از تمامی معماری و فضای دست‌کندهای پنهان این سرزمین باشیم .
به گفته اسکویی، این دست‌کند‌های تاریخی در جغرافیای متفاوت و در مناطق کوهستانی و سردسیر و یا در مناطق کویری و گرمسیر واقع‌شده‌اند و کارشناسان و باستان‌شناسان، علت‌های گوناگونی را برای احداث این پناهگاه‌های زیرزمینی عنوان کرده‌اند که در طول قرن‌های متمادی، کاربری این سازه‌ها تغییر کرده است . این کارگردان گفت: تولید این مجموعه در شبکه مستند آغازشده است؛ ایرج میلانی، نویسنده این مجموعه است و از دیگر عوامل آن می‌توان به تصویربردار: مجید قربانی‌فر، گروه تصویربرداری: وحید حسین‌زاده و سعید باقری، صدابردار: جواد عبدا...زاده و هماهنگی تولید: فاطمه حیدری اشاره کرد.