نکات مهم درباره تغذیه صحیح و تناسب اندام

77 کیلوگرم وزن دارد و سال‌هاست با رعایت رژیم غذایی وزن ثابتی پیدا کرده است. ایشان با مراجعه به یک مرکز لاغری و با رژیم سخت و طاقت‌فرسا ظرف سه ماه به وزن 69 کیلوگرم می‌رسد. ولی آیا از نظر علمی او به تعادل و تناسب متابولیک رسیده است و آیا بیماری‌های قلبی - عروقی، دیابت، چربی خون و فشار خون از او دور شده‌اند؟
تعادل کالری یا تعادل متابولیسم چیست؟ در شبانه‌روز ما مقادیری غذا می‌خوریم و ساعاتی را فعالیت می‌کنیم. غذایی که می‌خوریم صرف سوخت و ساز اولیه و انرژی فعالیت هایمان می‌شود. وقتی مقدار غذا و مقدار مصرف انرژی مساوی باشد ما در تعادل هستیم. متاسفانه این تعادل در سال‌های اخیر به‌شدت به هم خورده است. غذا خیلی زیادتر از نیاز استفاده می‌شود و فعالیت بدنی به‌شدت کم شده است. زیادی غذا در قسمت‌هایی از بدن که به عنوان بافت چربی شناخته می‌شود ذخیره می‌شود. بافت چربی به صورت استاندارد در نقاط مختلفی (جلوی شکم، اطراف باسن و ران) جمع می‌شود. وقتی مقدار چربی از این هم زیادتر می‌شود، چربی به نقاط دیگری مهاجرت یا به عبارت بهتر حمله می‌کند و همه جا از چربی انباشته می‌شود.
برای رسیدن به تعادل متابولیک عامل دیگری هم لازم است: حجم مناسب عضلات. ماهیچه عضوی بسیار فعال از نظر متابولیک و در واقع تکیه‌گاه متابولیسم است. در مثال این هفته، خانم 40 ساله چاق با رژیم سخت به وزن مناسب نزدیک شد، ولی ضعف متابولیک او که نداشتن عضله به دلیل دوری از فعالیت‌های ورزشی است، کماکان وجود دارد و حتی شدیدتر شده است. او طی چند ماه به تغذیه بسیارکم روی آورده و به همین دلیل در کنار از بین رفتن حجم چربی، بخشی از پروتئین عضلات را نیز از دست داده است. از طرفی چون غذا کم می‌خورد حتی فعالیت‌های کمی که قبلا داشته را نیز کمتر کرده است.
کمبود عضله که در این فرد قبلا وجود داشته و اکنون با شروع و ادامه رژیم غذایی بدتر هم شده است، او را در معرض چند آسیب قرار می‌دهد که ان‌شاءا... هفته آینده توضیح خواهم داد.

دکتر رضا کریمی

فوق‌تخصص غدد و متابولیسم