سلامت و ایمنی غذا

تراژدی مسمومیت با قارچ‌های سمی در کرمانشاه

در نیمه اردیبهشت ماه 1397، خبر تلخی در رسانه‌ها منتشر شد که حاکی از مسمومیت بیش از 50 نفر از ساکنان کرمانشاه بر اثر مصرف قارچ‌های سمی بود. متاسفانه این همه گیری، فوت حداقل دو نفر از هموطنان ما را به دنبال داشت و بعلاوه منجر به از کار افتادگی کبد بیش از ده نفر از مسموم شده‌ها شد.
کد خبر: ۱۱۴۲۳۶۰

به دلیل ارزش تغذیه‌ای قارچ‌های خوراکی، طی دو دهه گذشته تمایل ایرانیان برای مصرف قارچ‌های خوراکی افزایش یافته و بازار مصرف قابل توجهی پیدا کرده و همچنین پرورش گلخانه‌ای آنها نیز رواج یافته است. اما باید بسیار دقت کرد برخی قارچ‌ها سمی و کشنده هستند و شباهت ظاهری زیادی با قارچ‌های خوراکی دارند. لذا تشخیص دقیق قارچ خوراکی از قارچ سمی برای افراد عادی ممکن نبوده و فقط برای افراد متخصص و کارآزموده میسر است.

گاهی در برخی شبکه‌های اجتماعی راه‌هایی برای شناسایی انواع قارچ‌های سمی معرفی می‌شوند که چندان مورد اطمینان و قابل توصیه نیستند. بنابراین اگر یک فرد عادی و غیر متخصص حین گردش در طبیعت، صحرا، دشت و جنگل و حتی در باغچه حیاط منزل خود با قارچ‌های خودرو مواجه شد، نباید تسلیم وسوسه مصرف آنها شود. حتی نباید اقدام به چیدن قارچ‌های مشکوک کرد، زیرا برخی سموم قارچی از طریق پوست بدن نیز جذب می‌شوند.

از سوی دیگر، نه فقط خوردن قارچ‌های سمی، بلکه چشیدن آنها نیز ممکن است منجر به مسمومیت شود. ضروری است این موارد حتما توسط والدین به کودکان آموزش داده شوند؛ زیرا کودکان معمولا در برابر پدیده‌های ناشناخته کنجکاوی ذاتی دارند و ممکن است بدون اطلاع والدین اقدام به چشیدن یا خوردن قارچ‌های خودرو در طبیعت کنند.

قارچ‌های سمی انواع مختلفی دارند که قارچ آمانیتا موسوم به قارچ مرگ از معروف‌ترین آنهاست. درون بافت‌های این قارچ‌ها انواع ترکیبات خطرناک و کشنده متشکل از پپتیدهای حلقوی و سم آماتوکسین وجود دارند. بیشتر سموم موجود در قارچ‌های سمی از انواع هپاتوتوکسین یا سموم کبدی هستند و می‌توانند ظرف چند ساعت منجر به آسیب شدید کبد یا از کار افتادگی کامل این اندام شوند. البته برخی سموم قارچی آسیب کلیوی و مغزی را نیز به دنبال دارند. معمولا علائم مسمومیت پس از گذشت چهار تا 24 ساعت پس از مصرف قارچ سمی ظاهر می‌شوند که عمدتا شامل ضعف، بی حالی، درد شکمی، اسهال و استفراغ است و در مواردی ممکن است موجب مرگ شود.

بارندگی‌های ناگهانی و شدید، نوسانات دمایی و تغییر رطوبت محیط بویژه در فصل بهار سبب رشد سریع و غیرمنتظره قارچ‌های خودرو می‌شود. جالب است ما در ادبیات محاوره‌ای خود برای اطلاق رشد ناگهانی، پر تعداد و بیش از حد یک پدیده از اصطلاح عامیانه رشد قارچی استفاده می‌کنیم که به دلیل همین شباهت است. به هر حال باید تاکید کرد رشد سریع و غیرمنتظره قارچ‌های خودرو در طبیعت نباید منجر به بی احتیاطی در مصرف قارچ شود.

همچنین باید از خرید قارچ‌های فله‌ای از دستفروشان اکیدا اجتناب کرد. فقط باید قارچ‌های بسته‌بندی شده و دارای شناسه خریداری و مصرف شوند و در موقع خرید حتما به تاریخ تولید و انقضا توجه شود.

در خاتمه تاکید می‌شود حرارت طبخ از جمله فرآیند‌های تفت دادن، سرخ کردن و حتی آب پز کردن قارچ به هیچ عنوان قادر به نابودی سموم قارچی نیست و به همین دلیل تنها راه مطمئن پیشگیری از مسمومیت با قارچ‌های سمی، اجتناب از خرید و مصرف قارچ‌های خودرو و فله‌ای است.

دکتر بهادر حاجی محمدی

رئیس مرکز تحقیقات سلامت و ایمنی غذای دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد

newsQrCode
ارسال نظرات

نیازمندی ها