سیب سلامت

بایدهای ارزیابی سلامت مادر و جنین

بررسی مادران باردارازچه زمانی باید شروع شود؟
کد خبر: ۱۱۲۸۳۱۳

زنانی که قصد باردارشدن دارند بهتر است قبل از بارداری یک مشاوره با متخصص زنان داشته باشند. این بررسی در سلامت مادر و جنین نقش دارد. در این مشاوره بیماری‌های مادر مشخص می‌شود، حتی اگر وزن او بالا باشد توصیه می‌شود اقدام به کاهش وزن کند.

در مشاوره سن مادر، سوابق بارداری‌های قبلی، سابقه بیماری‌های ژنتیک، سابقه بیماری‌های عمومی مانند پرفشاری خون، دیابت و مصرف احتمالی دارو‌ها مشخص می‌شود. اگر نیاز به تعویض، قطع وادامه مصرف دارو باشد مشخص می‌شود. در زنان مبتلا به دیابت باید قند خون کنترل شده باشد. اگر قند کنترل نشود، هنگام لقاح احتمال نابهنجاری‌های مادرزادی را افزایش می‌دهد. فشارخون بالا روی رشد جنین آینده اثرمی گذارد و حتی باعث مرگ داخل رحمی جنین ممکن است رخ بدهد.

بررسی زن باردار از چه زمانی آغاز می‌شود؟ این بررسی‌ها شامل چه مواردی است؟

ما بارداری را به سه قسمت سه ماهه تقسیم می‌کنیم که در هر دوره یک‌سری بررسی انجام می‌شود. از آنجا که سلامت مادر برسلامت جنین او تاثیرگذار است، بررسی‌های مورد نیاز صورت می‌گیرد. در ابتدای بارداری و در اولین مراجعه مادر، علاوه بر معاینه، یک‌سری آزمایش و تاریخچه کامل از مادر گرفته می‌شود. با توجه به جواب آزمایش‌ها و در صورت وجود مشکل، اقدامات مورد نیاز انجام می‌گیرد.

مادر در 28 هفته اول بارداری هر ماه برای ویزیت باید مراجعه کند. در هر بار ویزیت، وزن، فشارخون کنترل می‌شود. از هفته 28 تا 36 بارداری، مادر هر دو هفته یکبار باید مراجعه داشته باشد و در هفته 36 تا40 بارداری هفته‌ای یک بار ویزیت می‌شود. در سه ماهه دوم براساس علائم بیماری یکسری بررسی‌های اضافه ممکن است لازم شود. مثلا اگر عفونت یا سوزش ادرار ایجاد شود. بررسی ودرمان‌های لازم صورت می‌گیرد. در هفته 24 تا 28 برای همه زنان بررسی دیابت بارداری با گرفتن تست تحمل گلوکز انجام می‌شود.

البته برای زنانی که در معرض خطر هستند، اوایل بارداری هم این تست گرفته می‌شود. ما به صورت روتین در هر سه ماه غربالگری‌هایی را برای جنین داریم. در سه ماهه اول، یک غربالگری خاص است که جنین از نظر سه بیماری که از انواع تریزومی‌هاست (یکی از آنها سندروم داون است)، بررسی می‌شود.

برحسب جواب تست غربالگری، ممکن است تست‌های پیچیده‌تری لازم باشد. در غربالگری سه ماه اول پشت گردن (ان تی) جنین اندازه‌گیری می‌شود. در سندرم داون اندازه این شاخص بالاست.

آیا ابتلای جنین به سندرم داون فقط با سونوگرافی مشخص می‌شود؟

بله. بهترین زمان برای تشخیص سندرم داون از طریق سونوگرافی در هفته 11 تا 13 بارداری است. البته می‌توان دراین زمان آزمایش خون تجویز شود. در هفته 18 تا 22 هم با انجام سونوگرافی جنین از نظر نابهنجاری‌های مادرزادی کاملا مورد بررسی قرار می‌گیرد. برای انجام این کار تجربه و دستگاه خاص لازم است. اگر لازم باشد، اکوکاردیوگرافی قلب جنین در 18 تا 20 هفته نیز انجام می‌شود. برای مواردی که مشکلات مادرزادی جنین مغایر با حیات است، اجازه ختم حاملگی داده می‌شود. این افراد به پزشکی قانونی معرفی می‌شوند آنجا هم آزمایش‌های مورد نیاز انجام می‌شود، اگر لازم باشد، اجازه ختم حاملگی داده می‌شود و فرد با نامه پزشکی قانونی برای سقط معرفی می‌شود.

بعد از این زمان رشد جنین بررسی می‌شود. در این خصوص از سونوگرافی و گاه داپلر استفاده می‌شود. در این بررسی‌ها اگر برای جنین خطری باشد، برحسب شرایط جنین، تولد او زودتر از موعد انجام می‌شود. به عنوان مثال اگر خطری جنین داخل رحم را تهدید کند، اقدام به ختم بارداری می‌شود؛ مثلا به علت پرفشاری خون مادر یا دیابت مادر، حجم کم مایع دور جنین، حجم زیاد مایع آمنیوتیک، حرکات نامناسب جنین و غیره ممکن است ختم حاملگی لازم باشد. البته اثبات این قضایا با انجام آزمایش‌های خاص و تخصصی صورت می‌گیرد.

آیا بیماری اوتیسم در دوران بارداری قابل شناسایی است؟

خیر، امکان‌پذیر نیست.

دکتر مریم کاشانیان

جراح زنان و زایمان

newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها