طبیعت شگفت انگیز ایلام در انتظار گردشگران نوروزی

کوه مانشت

اسم فارسی کوهی در نزدیکی ایلام که در زبان کردی مانشت تلفظ می‌شود. کوهی در 6 کیلو متری شمال شرقی شهر ایلام و در نزدیکی بخش کارزان واقع شده و ارتفاع آن 2629 متر است. مانشت پوشیده از جنگل است و رودخانه‌هایی که از آن سرچشمه می‌گیرند، مورت و آسازنگان نام دارند. در شمال غربی کوه مانشت، کوه بانکول و در جنوب غربی آن کوه گاوه قرار دارند. منطقه کارزان را باید عروس همه زیبایی‌ها و جذابیت‌های طبیعت در این استان و در واقع نگین طبیعت آن دانست.

مانشت یکی از کوه‌های رشته کوه زاگرس واقع در استان ایلام و دارای آب و هوای معتدل و مرطوب کوهستانی است. زیبایی این کوه در فصل بهار و آب و هوای خوب و همچنین وجود امکانات کافی باعث شده که این کوه پذیرای گردشگران فراوانی باشد که بیشتر آنها مردم بومی هستند.

کوه سرخ خانی

کوه سرخ خانی در ناحیه چرداول و در فاصله 33 کیلومتری شمال شرقی ایلام واقع شده است.

کوه سرکب

کوه سرکب در ناحیه میشخاص و در فاصله 8 کیلومتری جنوب شرقی ایلام واقع شده است. ارتفاع کوه سرکب 2120 متر است و جزو رشته کوه کبیرکوه از کوهستان زاگرس به شمار می‌رود. رودخانه آب آفتاب از این کوهستان سرچشمه می‌گیرد.

کبیرکوه

کبیرکوه مجموعه کوه‌های بلندی است که خود قسمتی از رشته کوه بزرگ زاگرس است. این رشته از دیوارهای جنوبی دره رودخانه آب آفتاب و کنجان چم شهرستان مهران شروع شده و رو به رودخانه کرخه در دهستان الوار گرمسیری از شهرستان خرم آباد لرستان ادامه می‌یابد.

کوه اهوران

کوه اهوران در 83 کیلومتری شمال شرقی ایلام واقع شده است. ارتفاع این کوه 2120 متر است. این کوه از دره جزمان رود در غرب شروع شده و به طول 24 کیلومتر رو به سوی جنوب شرقی کشیده می‌شود و در آن جا به کوه‌های کولیته و کازه‌تر می‌پیوندد.

کوه بانکول

کوه بانکول در ناحیه مهراب، در 10 کیلومتری شمال ایلام واقع شده است. ارتفاع این کوه 2304 متر است. رودخانه‌های مورت، کنگیر و آب زنگان از کوه بانکول سرچشمه می‌گیرند. این کوه نیمه جنگلی از شمال غربی به سوی جنوب شرقی با طول 30 کیلومتر و با عرض متوسط 6 کیلومتر کشیده شده و از سوی جنوب شرقی به کوه مانشت متصل است. راه اتومبیل‌رو کرمانشاه به ایلام از غرب آن می‌گذرد.

کوه چمن‌گیر

کوه چمن‌گیر در ناحیه شیروان و در فاصله 22 کیلومتری جنوب شرقی ایلام واقع شده است. ارتفاع کوه چمن‌گیر 2578 متر است. این کوه سرچشمه رودخانه‌های گراب و چرداول بوده و از جنوب شرقی به کوه سیوان و از شمال غربی به کوه قلارنگ متصل می‌شود و جزو رشته کبیرکوه از کوهستان زاگرس به شمار می‌آید.

کوه سامله

کوه سامله درناحیه زردلان در فاصله 84 کیلومتری شمال ایلام واقع شده است. ارتفاع این کوه حدود 2150 متر است. رودخانه گشتانی از این کوه سرچشمه می‌گیرد.

کوه شره زول

کوه شره زول در ناحیه چوار در 23 کیلومتری شمال غربی شهرستان ایلام واقع شده است. ارتفاع این کوه حدود 2050 متر است و به صورت رشته نسبتا طویلی به درازای 41 کیلومتر و پهنای متوسط 15 کیلومتر از شمال غربی به جنوب شرقی امتداد و گسترش یافته است. دهستان چوار در جنوب و دهستان‌های سهراب و مرکزی در دامنه‌های شمالی این کوه جای گرفته‌اند. بخش شمال غربی آن از جنگل‌های بلوط پوشیده شده است. رودخانه‌های کنگیر، گلال رود، کزاب و مورت از این کوه سرچشمه می‌گیرند.

تنگه ارغوان

تنگه ارغوان درفاصله 3 کیلومتری شمال شرقی شهر ایلام واقع است. در مسیر تنگه قوچعلی، تنگه ارغوان در مسیر رودخانه‌ای با گل‌ها و درختان ارغوانی، مخصوصاً در فصل بهار و بویژه در اردیبهشت زیبایی وصف‌ناپذیری را به طبیعت و جنگل‌های سبز آن دیار بخشیده است و تنوع رنگ آنها چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌سازد.

این تنگه جزو مناطق سردسیر استان بوده و زادگاه اصلی درختچه‌ی ارغوان تنگه‌ی گاوز در شمال شرقی شهر ایلام است. معمولا شاخه‌های این درختچه ی زیبا نازک و شکننده هستند. منطقه رویایی و بکر گاوز با اسم امروزی تنگه‌ی ارغوان در ورودی راه شمالی مسیر کرمانشاه به ایلام و در حوزه‌ی استحفاظی دهستان میشخاص (میه خاص) قرار دارد.

تنگ بهرام چوبین

تنگه‌ای کم‌عرض و مرتفع با موقعیت راهبردی در دامنه کبیرکوه و در مجاورت روستای شیخمکان در ضلع غربی مسیر جاده دره‌شهر - پلدختر از توابع شهرستان دره‌شهر است. این تنگه با آثار باقی‌مانده از دیوار و دژهای نظامی به بهرام چوبین از ژنرال‌های دوره ساسانی منسوب و مکانی برای پناه گرفتن بهرام چوبین در زمان شورش علیه خسروپرویز بوده است. آثار به جا مانده عمدتاً شامل قلعه‌ای از سنگ و گچ و پلکان بر دیواره‌های سنگی است.همچنین این مجموعه دارای چهار آب‌انبار سنگی و ناودانک‌های ارتباطی برای نگهداری آب شرب برای مدت طولانی است. تنگه بهرام چوبین از مناطق گردشگری در فصل بهار و تابستان برای مردم دره‌شهر و شهرستان‌های مجاور به شمار می‌آید.

پارک جنگلی چقاسبز

پارک جنگلی چقاسبز یکی از فضاهای زیبا و دلنشین ایلام است. این پارک جنگلی حدود چهار هزار هکتار وسعت دارد. در میان این جنگل انبوه که از درختان بلوط، پسته، زالزالک و انواع گونه‌های گیاهی پوشیده شده است، درختانی همچون کاج، سرو، اقاقیا، ارجن، بادام کوهی و گردو را نیز می‌توان در این مجموعه یافت. این پارک جنگلی پرندگان کمیاب و زیبایی مانند بوتیمار نیز دارد.

غار طلسم‌ ایوان

اگر روزی تصمیم گرفتید شجاعانه‌ترین سفر ماجراجویانه‌تان را رقم بزنید، می‌توانید روی غار طلسم ایوان ایلام به عنوان مقصدی خطرناک حساب باز کنید. غاری که در ضلع شرقی دهستان سراب ایوان در ارتفاعات دَروَن درِیژْ و در بالای کوه مانشت قرار دارد و به عنوان سکونتگاه درندگان کوهستان
شناخته می‌شود.

غار بره زرد

غار عظیم کناتاریکه بره زرد در ارتفاعات سیوان‌کوه بدره و در نزدیکی روستای پاکل قرار دارد. این غار یک حوضچه آبی، پرده‌های سنگی، صد‌ها ستون و مجسمه استالاکتیکی و استالاگمیتی دارد. ارتفاع بعضی از تالار‌های داخل غار به 12 متر می‌رسد.

چشمه آب‌گرم دهلران

از مهم‌ترین چشمه‌های استان ایلام چشمه آبگرم دهلران است. این چشمه در فاصله 3 کیلومتری شهر دهلران قرار دارد. چشمه آبگرم ‌با خواص گوگردی آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

دریاچه دوقلو سیاه گاو

بدون شک یکی از پدیده‌های نادر طبیعی کشور دریاچه دوقلوی سیاه گاو واقع در شهرستان آبدانان از توابع استان ایلام است که در اوج شگفتی همچنان گمنام است. دریاچه دوقلوی سیاه گاو یکی از نادرترین پدیده‌های طبیعی کشور است که همواره قابلیت جذب گردشگر را دارد اما متاسفانه چندان شناخته شده نیست.

تالاب سیاب درویش

این تالاب در جنوب غربی بخش ملکشاهی واقع شده است. مساحت آن حدود چهار هکتار و ارتفاع آن 2740 متر از سطح دریاهای آزاد است. حداکثر درجه حرارت در این تالاب 14 درجه سانتی‌گراد و متوسط بارندگی سالانه آن بیش از 600 میلی‌متر است. تالاب فوق‌الذکر دارای آب دایمی و دایره‌ای شکل است. به دلیل قرارگیری در ناحیه کوهستانی جزو منطقه سردسیری و ییلاقی استان محسوب می‌شود.

تالاب زمزم

تالاب زمزم در 74 کیلومتری شرق شهر ایلام واقع شده است. مساحت آن حدود یک هکتار و ارتفاع آن از سطح دریاهای آزاد 675 متر است. آب آن به صورت چشمه و دارای آب دایمی است. پوشش گیاهی اطراف آن چشم‌انداز زیبایی را بوجود آورده و زیستگاه بسیار مناسبی برای حیات وحش فراهم نموده است.

تالاب چکر

در غرب شهرستان ایلام و در منطقه بولی و در ناحیه چکر تالاب زیبای چکر قرار دارد. مساحت آن در حدود 3 هکتار، ارتفاع آن 600 متر و عمق آن در حدود 2/5 متر است. این تالاب در منطقه گرمسیری قرار دارد ولی آب آن دایمی است. عمق آن بستگی به میزان بارش در طول سال دارد. منبع آب آن نزولات جوی و چند چشمه جوشان است. متوسط دمای آن 24 درجه سانتی‌گراد است. نیزارهای اطراف آن به همراه طبیعت بکر زیبای اطراف آن واقعا دلنشین هستند.

دریاچه سد ایلام

سد ایلام که در سال‌های اخیر با هدف اصلی تامین آب شرب شهر ایلام به بهره‌برداری رسیده در کلیه فصول سال بخصوص بهار و تابستان مملو از جمعیتی است که به قصد گذراندن اوقات فراغت خود این محل زیبا را انتخاب می‌کنند. با وجود اینکه هیچ گونه امکانات یا خدماتی در حاشیه سد وجود ندارد، این امر مانع از هجوم مردم به این منطقه نشده است.

آبشار آما

آبشار آما در نزدیکی روستای آما و پشت سد ایلام واقع است. برای دسترسی به این محل بهتر است از میدان قرآن در شهرستان ایلام به سمت ملکشاهی حرکت کرده و بعد از روستای چشمه کبود وارد یک مسیر فرعی بسیار زیبا در کنار دریاچه و جنگل بلوط شوید. این مسیر پس از عبور از دریاچه سد ایلام، در 25 کیلومتری جنوب ایلام به روستای آما که محل کوچکی است، خواهد رسید.

آبشار این محل در میان دره‌ای واقع شده که آب آن به سمت دریاچه سد ایلام در حرکت است. زیبایی این آبشار در کنار دیواره‌های پوشیده از خز و سرخس پرسیاوشان صدچندان می‌شود. درختان زیبای انجیر کوهی، انگور و بلوط اطراف این محل سرسبز را فرا گرفته‌اند و عبور رشته رشته آب در میان سرخس‌ها و خزه‌ها، چشمان هر بیننده‌ای را خیره می‌کند.

آبشار گچان

آبشار گچان در 15 کیلومتری شمال شهر ایلام و در میان تنگه‌ای که خود یکی از تفرجگاه‌های ایلام است، قرار دارد. در این منطقه که کوه‌های زیبا و معظم مانشت و قلارنگ به همراه گچان گویی به هم رسیده‌اند، منظره بسیار زیبایی را ایجاد کرده است. به گونه‌ای که در فصول بهار، تابستان، پاییز و حتی زمستان به علت دسترسی تقریبا راحت آن پذیرای خیل عظیم دوستداران طبیعت است.

آبشار آبتاف

آبشار آبتاف در مسیر میمه به پهله زرین‌آباد شهرستان دهلران واقع شده است. آبشار آبتاف در زمره‌ آبشارهای زیبای استان ایلام است و از آن به عنوان تفرجگاه استفاده می‌شود.

آبشار چم آو

این آبشار در فاصله‌ 18 کیلومتری مسیر ایلام به صالح و درحد فاصل روستای چم آو و منطقه عمومی ماربره در میان تخته سنگ‌ها جریان دارد. آب این آبشار از کوه‌های ایلام سرچشمه می‌گیرد و پس از طی مسافتی کوتاه به رودخانه گدارخوش می‌ریزد.

قلعه والی

والی یکی از بناهای تاریخی شهر ایلام است که در بخش شمالی خیابان پاسداران این شهر بنا شده است. این بنا در سال 1325 هجری قمری به دستور غلامرضا خان؛ والی فیلی در منطقه‌ای به نام حسین‌آباد فیلی که به ده بالا مشهور بوده، احداث گردید. در واقع این بنا محل اسکان والی در فصل تابستان بوده است که بر روی تپه‌ای بنا شده و ارتفاع آن از اطراف 3/5 تا 4 متر است. در سنگ‌ نوشته‌ای که در تخت خان در 15 کیلومتری شمال شرقی صالح‌آباد ایلام وجود دارد در مورد تاریخچه این قلعه نیز ذکری به میان آمده است. بر اساس این سنگ نوشته، معمار قلعه والی حاج درویش علی کرمانشاهی بوده و امور حجاری را نیز رضاقلی انجام داده است. در قسمت شمالی قلعه یک تالار (شاه‌نشین) زیبایی وجود دارد که ابعاد آن بزرگ‌تر از سایر اتاق‌های قلعه است و در وسط آن حوض کوچکی وجود دارد که اطراف و داخل آن با سنگ مرمر تزئین شده بود ولی در زمان بازسازی با کاشی‌های رنگی تزئین گردید.

قلعه سه کسان

در جنوب غربی دره شهر و بر روی ارتفاعات صخره ای حد فاصل ارتفاعات کبیر کوه و دشت دره شهر در بالاترین منطقه قلعه ای بزرگ موجود است که به نام سه کسان یا سه کسون خوانده می‌شود. این قلعه یکی از بزرگ‌ترین و گسترده ترین قلعه‌های دوره ساسانی اسلامی در منطقه بوده که دسترسی به آن بسیار مشکل می‌باشد.مصالح ساخت آن قلوه سنگ و گچ می‌باشد. دیوارها جهت غیر قابل دسترس بودن بر روی صخره‌ها ساخته شده است این قلعه دارای آب انبار به صورت کنده کاری صخره‌ها بوده است.

قلعه هزارانی

از آثار تاریخی ایلام می‌توان از قلعه هزارانی نام برد. در امتداد جاده آبدانان-مورموری در ابتدای روستای هزارانی در بخش شمالی جاده بقایایی قلعه ای بر روی یک تپه طبیعی دیده می‌شود. ارتفاع این تپه حدود 10 متر است که آثار بجای مانده معماری آن به صورت یک قلعه بوده که با مصالح سنگ و گچ ساخته شده است پلان بنا به شکل دالانهایی مستطیلی شکل و طویلی است که متاسفانه کاملا تخریب و به صورت مدفون و نیمه مدفون مشاهده می‌شوند و مربوط به دوران ساسانی می‌باشند.سفر به ایلام را تجربه کنید.