گشایش گره 18 ساله مالیات بر ارزش افزوده در مجلس

گره بسته لایحه مالیات بر ارزش افزوده ، پس از 18 سال اکنون در کمیسیون اقتصادی مجلس باز شده است و این کمیسیون با استفاده از اختیارات اصل 85 قانون اساسی ، به بررسی نهایی این لایحه 42 ماده ای پرداخته است.

کد خبر: ۱۱۱۴۰۱

به گزارش خبرنگار ما ، لایحه مالیات بر ارزش افزوده اولین بار در سال 1366 به صحن مجلس آمد، ولی به دلیل شرایط و آسیبهای جنگ و نیز ساختار آسیب پذیر اقتصاد کشور، این لایحه به سبب قابل اجرا نبودن ، به دولت برگشت . اکنون پس از گذشت 18 سال کمیسیون اقتصادی مجلس بر اساس اختیارات ویژه ای که طبق اصل 85 قانون اساسی دریافت کرده ، بررسی نهایی لایحه را آغاز کرده و تاکنون 3 ماده از آن که مربوط به کلیات است ، تصویب شده است .بر اساس اصل 85 ، مصوبات کمیسیون اقتصادی مجلس درباره این لایحه مصوبه صحن علنی مجلس محسوب می شود و نیاز به تصویب مجدد ندارد. براساس ماده یک تصویب شده ، عرضه کالاها و خدمات در ایران و همچنین واردات و صادرات آنها مشمول مقررات این قانون است .کالاهای موضوع این قانون که توسط مودی خریداری ، تحصیل و یا تولید می شود ، در صورتی که برای استفاده شغلی به عنوان دارایی در دفاتر ثبت گردد و یا برای مصارف شخصی برداشت شود ، عرضه کالا محسوب و مشمول مالیات می شود.

معافیت ها

ماده 12 این لایحه فهرست معافیت های این قانون را احصاء کرده است. محصولات کشاورزی و فرآوری نشده ؛ دام ، طیور زنده ، کود ، سم ، بذر ، آرد ، انواع نان ، گوشت ، قند ، شکر ، برنج ، حبوبات ، شیر ، پنیر ، دارو ، کاغذ چاپ ، کالاهای همراه مسافر، مطبوعات و کتاب و خدمات پژوهشی در این قانون از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند.

نحوه محاسبه مالیات

بر این اساس نرخ مالیات بر ارزش افزوده 7 درصد تعیین شده است. براساس ماده 14 ، ماخذ محاسبه مالیات ، بهای کالا یا خدمت مندرج در صورتحساب خواهد بود. در مواردی که صورتحساب موجود نباشد و یا از ارائه آن خودداری شود و یا به موجب اسناد و مدارک احراز شود که ارزش مندرج در آن واقعی نیست ، ماخذ محاسبات بهای روز کالا یا خدمت به تاریخ روز تعلق مالیات است.

وظایف مودیان

مودیان مالیاتی مکلفند در قبال عرضه کالا یا خدمات مشمول مالیات موضوع این قانون ، صورتحسابی حاوی مشخصات متعاملین و مشخصات مورد معامله به ترتیبی که از سوی سازمان امور مالیاتی کشور تعیین و اعلام می شود ، صادر و مالیات را در ستون جداگانه ای درج و وصول کنند. تخلف از مقررات این قانون علاوه بر پرداخت مالیات متعلقه مشمول جریمه ای حداکثر تا 2 برابر مالیات متعلق خواهد بود.

عدالت مالیاتی

مالیات بر ارزش افزوده در حال حاضر در 136 کشور جهان در حال اجراست . به اعتقاد کارشناسان ، سیستم مالیات بر ارزش افزوده باعث برقراری عدالت اقتصادی و کاهش فشار مالیاتی از تولیدکننده و توزیع آن در بین همه عوامل تولید ، توزیع و مصرف کالا می شود اما آنچه بیش از همه مورد تاکید کارشناسان است ، کنترل و کاهش میزان فرار مالیاتی از طریق اجرای این قانون است . عادل آذر ، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس ظرفیت درآمدهای مالیاتی در کشور را 3 برابر وضع موجود می داند. وی به جام جم می گوید: در بسیاری از کشورهای توسعه یافته و در حال رشد ، درآمدهای مالیاتی تا 90 درصد هزینه های دولت را پوشش می دهد ، در حالی که در ایران این پوشش حدود 30 درصد است .غلامرضا مصباحی مقدم ، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نیز معتقد است تورم ناشی از اجرای مالیات بر ارزش افزوده تنها 1.5 درصد خواهد بود. وی می گوید: اگر نرخ مالیات بر ارزش افزوده در تمامی بخشهای تولیدی و خدماتی 7 درصد باشد ، فقط یک بار اثر تورمی خواهد داشت . او با اشاره به این که اجرای لایحه مالیات بر ارزش افزوده به آرمان ها و اهداف عدالت اقتصادی نزدیک تر است ، می افزاید: این سیستم مبادلات و فعالیت های اقتصادی را شفاف می کند. سیستم مالیات بر ارزش افزوده بر اساس فاکتورنویسی صورت می گیرد. وقتی کالا بین خریداران دست به دست می شود ، هر خریدار خود به عنوان ممیز مالیاتی فاکتور را بررسی می کند تا مالیات مرحله قبلی آن پرداخت شده باشد. به این ترتیب فاکتورها به عنوان شناسنامه کالا بوده و از این طریق می توان جلوی قاچاق کالا را هم گرفت.

پیش نیازهای اجرایی

در همین حال مخبر کمیسیون اقتصادی مجلس گفت : وزارت امور اقتصادی و دارایی به امکانات گسترده ای برای زمینه سازی اجرای لایحه مالیات بر ارزش افزوده نیاز دارد که برای تامین این امکانات باید در یک برنامه اجرایی زمان بندی شده اقدام کند. سیدکاظم دلخوش افزود: تاسیس دانشکده ویژه برای آموزش و تربیت کارشناسان و نیروهای انسانی متخصص در امور مالیاتی ، ایجاد بخش ضابط قضایی ، رایانه ای و الکترونیکی کردن سیستم مالیاتی مبتنی بر فناوری IT از گامهای اولیه برای زمینه سازی اجرای این لایحه است.