زرادخانه آل‌سعود درخدمت احیای اقتصاد آمریکا

مایکل فالون، وزیر دفاع انگلستان در جلسه پارلمان این کشور گفت: متاسفانه باید تکرار کنم انتقاد از عربستان سعودی در اینجا مفید نیست. ... ما باید تلاش کنیم ریاض را به خرید اسلحه تشویق کنیم. فالون به این وسیله نمایندگان پارلمان را تشویق می‌کرد تا دست از انتقاد از عربستان برداشته و راه را برای فروش سلاح بیشتر به این کشور هموار کنند. طی سال گذشته میلادی، تعدادی از سیاستمداران آمریکایی و انگلیسی و در راس آنها دونالد ترامپ موفق شدند معاملات تسلیحاتی خود را با کشورهای عرب با موفقیت به انجام برسانند. موسسه تحقیقات صلح بین‌المللی در استکهلم طی گزارشی نوشت در سال 2017 زبان سلاح بیش از همه در جهان کاربرد داشت. دراین میان، بحران خلیج‌فارس بین کشورهای عربستان و قطر به گونه‌ای رقم خورد که بیشترین سرمایه‌ها را روانه کارخانه‌های تسلیحاتی غرب کرد. شش کشور عرب شامل عربستان، کویت، مصر، امارات، بحرین و قطر، جزو بزرگ ترین مشتریان سلاح در سال 2017 معرفی شدند .

بزرگ‌ترین معامله

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا با سفر به عربستان سعودی در تابستان گذشته موفق شد بزرگ‌ترین معامله تسلیحاتی را صورت دهد. گزارش وزارت دفاع آمریکا که هفته گذشته منتشر شد نشان می‌دهد آمریکا سال 2017 فراتر از 1/1 تریلیون دلار سلاح فروخته است که در این میان
462 میلیارد دلار آن به کشورهای خاورمیانه بوده است .

دومین فروشنده بزرگ سلاح در سطح جهان روسیه (با 8/5 میلیارد دلار) بود. روسیه بعد از موفقیت‌هایی که در سوریه به دست آورد توانست خود را به عنوان یک بازیگر اصلی در منطقه تحمیل کند و از این راه سلاح‌های خود را به کشورهای عرب بفروشد. پس از این دو، بریتانیا (هشت میلیارد دلار) و ایتالیا (5/9 میلیارد دلار) در ردیف‌های سوم و چهارم قرار گرفتند.

قهرمان معاملات

اردیبهشت سال 2017 محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان موفق شد در یک معامله تاریخی بیش از 110 میلیارد دلار اسلحه از آمریکا بخرد.

به گزارش موسسه تحقیقات صلح عربستان سعودی طی سال‌های 2012 تا 2016 در مقایسه با سال‌های 2007 تا 2011 به صورتی غیرمنتظره 212 درصد بیشتر سلاح خریده است. به این ترتیب عربستان سعودی بعد از هندوستان در رتبه دوم مشتریان بزرگ سلاح قرار گرفت. پس از این کشور امارات متحده عربی در رتبه سوم قرار دارد. دولت دونالد ترامپ با ایجاد شکاف بین عربستان و قطر و به بهانه این که «قطر در سطحی وسیع به تروریسم کمک مالی می‌کند» موفق شد چند هواپیمای اف ـ 15 به قیمت 12 میلیارد دلار به عربستان سعودی بفروشد .

پس از این اقدام بود که قطر نیز دست به کاری مشابه زد و 24 هواپیمای جنگی مدل تایفون را از بریتانیا به قیمت هشت میلیارد دلار خرید. روزنامه‌های عربستانی و اماراتی قطر را به آن متهم کردند که از این معامله به عنوان یک «رشوه سیاسی» علیه کشورهایی استفاده کرده که روابط دیپلماتیک‌شان را با قطر قطع و این کشور را تحریم کرده‌اند. مساله‌ای که تا حدودی این فرضیه را تقویت می‌کرد آن بود که قطر به دنبال آن موفق شد 5/9 میلیارد دلار تسلیحات دریایی از ایتالیا خریداری کند .

پس از این دو کشور، امارات متحده عربی نیز وارد بازار تسلیحات شد و یک قلم 5/2 میلیارد دلار سلاح خریداری کرد. در پایان نمایشگاه بین‌المللی «ایدوکس 2017» که ابوظبی هر دوسال یک بار برگزار می‌کند، امارات متحده 90 قرارداد تسلیحاتی به بهای حدود 5/2 میلیارد دلار از کشورهای آمریکا و روسیه منعقد کرد.

ائتلافی جنگ‌طلب

امارات دومین شریک بزرگ عربستان در ائتلاف به رهبری این کشور به شمار می‌رود. کشورهای مصر و کویت از اعضای دیگر این ائتلاف هستند که در سال 2017 از مشتریان مهم تسلیحات بودند. 7 سپتامبر سال گذشته میلادی ترامپ اعلام کرد یک معامله فروش هواپیماهای جنگی به بهای پنج میلیارد دلار با کویت امضا کرده است. مصر نیز با روسیه معاملاتی در زمینه خرید تسلیحات داشت. در همان حال که کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس به واشنگتن روی می‌آوردند مصر نیز به مسکو روی آورد و سرانجام موفق شد سپتامبر گذشته یک معامله تسلیحاتی به قیمت پنج میلیارد دلار را با روسیه امضا کند. این معامله شامل 50 هواپیمای جنگی مدل میگ 29 بود. یکی از معاملات جنجال‌برانگیز قراردادی بود که بین واشنگتن و بحرین به امضا رسید. چهار ماه بعد از شروع بحران خلیج‌فارس بین عربستان و قطر، منامه اعلام کرد موفق شده است قراردادی به قیمت
3/8 میلیارد دلار با آمریکا امضا کند که شامل خرید 16 هواپیمای اف ـ 16 می‌شود. قطر بعدها یک قرارداد جدید با فرانسه نیز به امضا رساند که به موجب آن، این کشور به میزان سه میلیارد دلار سلاح ازجمله 12 هواپیما و 490 تانک از فرانسه خریداری کرد .

معاملات تسلیحاتی کشورهای عرب نشان می‌دهد منافع اقتصادی اصلی‌ترین محرک برای این تجارت مرگ بوده است. کشورهای عرب طی سال‌های 2012 تا 2016 نیز بزرگ‌ترین مشتریان سلاح در سطح جهانی بودند. دراین میان عربستان و امارات مقام اول را داشتند. تاکنون بارها سازمان‌های مدافع حقوق بشر در اروپا از کشورهای غربی خواسته‌اند به دلیل وخامت جنگ یمن به عربستان سلاح نفروشند. با وجود گزارش‌های متعدد مبنی بر استفاده عربستان از سلاح‌های آمریکایی و انگلیسی در جنگ یمن و کشته و زخمی شدن بیش از 35000 نفر تاکنون کشورهای غربی فروش سلاح را به عربستان متوقف نکرده‌اند.