فقر حقوقی و علمی ترامپ در موضوع برجام

ترامپ در سخنرانی جدید خود علیه ایران ادعاهایی را مطرح کرد. در این باره باید یادآور شد که در حوزه حقوق ما با دو بخش حقوق داخلی و حقوق بین‌الملل مواجه هستیم. حقوق داخلی مبتنی بر اراده ملی یک کشور است و در مجلس تصویب و از سوی دستگاه اجرایی یا دستگاه قضایی اجرا می‌شود. قانونی که در یک کشور وضع می‌شود در قلمرو سرزمینی اجرا می‌شود و اتباع آن کشور هم ملزم به تبعیت از آن هستند.

کد خبر: ۱۰۸۶۶۴۸

اما حقوق بین‌الملل ناشی از اراده دو یا چند کشور یا سازمان بین‌المللی است. برخلاف حقوق داخلی، حقوق بین‌الملل محدود به یک کشور نیست، بلکه تابعان آن معاهده باید پایبند آن باشند. در حقوق داخلی، قانون اصل است و در حقوق بین‌الملل، ‌معاهده موضوعیت پیدا می‌کند. همان‌طور که شرط وضع یک معاهده میان چند کشور، اجرای تابعان آن معاهده است. هرگونه تغییرات آن هم باید با توافق این کشورها باشد.

در اینجا برجام یک معاهده بین‌المللی است و این معاهده هم به تصویب کشورهای عضو این معاهده رسیده است. بعد از این توافق، مراجع حقوقی کشورهای تابع نیز مثل مجلس شورای اسلامی در ایران و کنگره در آمریکا آن را تصویب کردند. بنابراین معاهده برجام برای تمام اعضا لازم‌الاجرا خواهد بود.

معاهدات به دو دوسته تقسیم می‌شوند. یک معاهده دو یا چندجانبه است و برای کشورهای عضو آن معاهده قابل اجراست، اما وقتی این معاهده به تایید سازمان ملل یا شورای امنیت می‌رسد این تبدیل می‌شود به یک معاهده عام که برای تمام اعضای جامعه ملل لازم‌الاجراست.

بنابراین هیچ کشور به تنهایی نمی‌تواند از عضویت این معاهده خارج شود یا برخی از بندهای معاهده را مستثنا و آن را خدشه‌دار کند.

در واکنش به رویکردهای ترامپ، جمهوری اسلامی ایران هم باید از ابزارهای قانونی برای پیگیری این موضوع نزد مجامع بین‌المللی استفاده کند. خوشبختانه سیاست آمریکا درباره این معاهده، قطعا این کشور را در یک انزوای بین‌المللی فرو خواهد برد. قبل از انعقاد این معاهده،‌ کشورهای طرف مذاکره ایران در مقابل ما قرار داشتند، اما بعد از اجرای آن در مقابل آمریکا قرار دارند.