دولت آل‌سعود رو در روی شیوخ وهابی

کارشناسان می‌گویند با انجام اصلاحات جدید از سوی محمد بن سلمان ولیعهد عربستان که رویکردهایی سکولار دارد احتمال دارد در آینده دستگاه وهابیت رسمی این کشور نیز رو در رو با مقامات دولتی قرار گیرد.

به گزارش تسنیم، عادل الجبیر وزیر خارجه عربستان سعودی در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی «روسیه 24» گفته است مسئولان کشورش چند هزار امام جماعت مساجد را بعد از اثبات افراط‌گرایی‌شان از کار برکنار کرده است.

الجبیر افزود: ما اجازه گسترش ایدئولوژی نفرت‌افکنی و حمایت مالی از این تفکر را نخواهیم داد.

وی اظهار کرد: برخورد ما با این مشکل بسیار قاطع است و باید نظام آموزشی خود را به‌روز کنیم تا هرگونه امکان تفسیر نادرست را از متون از بین ببریم. روشن است که منظور الجبیر از افراط‌گرایی امامان جماعت در واقع مخالفت آنها با سیاست‌های دولت است. زیرا نظام عربستان سعودی براساس تفکر وهابیت شکل گرفته است. این رژیم همیشه حامی و طرفدار گروه‌های افراطی وهابی در سراسر جهان بوده است.

تا آنجا که بعضی از منابع رژیم آل‌سعود را عامل و به وجودآورنده گروه تروریستی تکفیری داعش می‌دانند و می‌گویند این گروه توسط آل‌‌سعود تشکیل شد و مورد حمایت لجستیکی آن قرار گرفت تا زمینه براندازی نظام در سوریه و تحقق اهداف آل‌‌سعود در این کشور را فراهم کند.

وبگاه شیعه نیوز با اعلام این نظر می‌افزاید: گروه تروریستی داعش، دامی برای ضربه زدن به کشورهای عراق و سوریه و در نهایت ضربه زدن به محور مقاومت در منطقه بود. تحولات بعدی نیز نشان داد، عربستان سعودی در راستای کمک رساندن به رژیم صهیونیستی و تضعیف محور مقاومت به اشکال گوناگون از گروه‌های تروریستی بخصوص داعش حمایت می‌کرده است.

بازداشت‌های گسترده

از همان زمان که خبرهایی در ارتباط با جانشینی محمد بن سلمان به جای پدرش انتشار یافت، موج بازداشت در عربستان سعودی نیز شروع شد. دولت سعودی به بهانه حمایت بعضی روحانیون از قطر یا مخالفت با سیاست‌های جاری، اقدام به بازداشت تعدادی از روحانیون کرد. در همین ارتباط، یک بار اعلام شد، مقامات امنیتی سعودی 22 نفر از جمله یک تبعه قطر را به خاطر دامن زدن به مخالفت عمومی بازداشت کردند. خبرگزاری رسمی عربستان سعودی نیز اعلام کرد، مقامات امنیتی24 نفر دیگر را به خاطر دامن زدن به اختلافات قبیله‌ای در شهر شمالی حائل بازداشت کردند.

وبگاه اسلام تایمز نیز در گزارشی نوشت: نیروهای امنیتی عربستان، موج جدیدی از دستگیری‌ها را به راه انداختند که این بار شامل قضات و نویسندگان شده است.

به گفته این منبع، صنهات بدر العتیبی نویسنده و سلطان العتیبی، قاضی دادگاه ویژه در ریاض، دو فردی هستند که در دور جدید دستگیری‌ها در این کشور بازداشت شده‌اند.

به گفته این وبگاه موج جدید دستگیری‌ها شامل شخصیت‌های آکادمیک، فعالان، مسئولان و قضات دادگاه بوده است. سازمان عفو بین‌الملل، این اقدام ریاض را در دستگیری فعالان حقوقی محکوم کرد و گفت: این اقدام بیانگر آن است که محمد بن سلمان بر پایمال کردن حقوق بشر در عربستان پافشاری می‌کند. این سازمان همچنین نسبت به سرنوشت این تعداد از دستگیر شده‌ها بسیار ابراز نگرانی کرد؛ چراکه تاکنون نیروهای امنیتی آل‌سعود، هیچ اطلاعاتی در خصوص آنان منتشر نکرده و حتی خانواده‌هایشان نتوانسته‌اند با آنان ارتباط برقرار کنند.

رودر رو با روحانیت

به نظر می‌رسد دولت عربستان سعودی این روزها بیش از هر زمان دیگری خود را رودر رو با روحانیت سنتی این کشور می‌بیند. دلیل اصلی این امر، بلند‌پروازی‌های محمد بن سلمان و طرح‌های غرب‌گرایانه‌ای است که از سوی او عنوان می‌شود. برگزاری کنسرت در ریاض، اجازه رانندگی دادن به زنان، تغییر متون آموزشی و ایجاد اماکن تفریحی و گردشگری به سبک کشورهای غربی ازجمله این اقدامات بوده است. این اقدامات تاکنون خشم طبقات مذهبی و بخصوص شیوخ سنتی را به همراه داشته است. از همین رو طی یک ماه اخیر گزارش‌های متعدد نشان می‌دهد مقامات دولتی سعودی فشارهای خود را بر شیوخ وهابی تشدید کرده‌اند.

چند روز پیش خبرگزاری رویترز درگزارشی نوشت: سلمان العوده، عواد القرنی و علی العمری از جمله شیوخ سرشناس عربستان سعودی بازداشت شدند.

به گفته رویترز: این سه شیخ سعودی خارج از تشکیلات وهابی مورد حمایت دولت در عربستان هستند، اما طرفداران زیادی در فضای اینترنتی دارند. آنها پیشتر از دولت عربستان انتقاد کرده بودند. آنها همچنین مخالفت سیاست‌های سعودی در قبال دولت قطر بودند.

حال اگر اظهارات عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان سعودی را هم در چارچوب همین گزارش‌ها قرار دهیم روشن می‌شود برکناری چند هزار امام جماعت اتفاق ساده و پیش پا افتاده‌ای نیست. در نظام سعودی امامان جماعت همیشه از سوی دولت تعیین می‌شوند. روحانیت وهابی همواره حامی و پشتیبان نظام حاکم بوده‌اند. با این حال در بعضی موارد با نظام حاکم اختلاف نظر داشته است. تاکنون دولت سعودی تلاش کرده است روحانیون ناراضی را به اشکال گوناگون از دور خارج کند. اما اکنون به نظر می‌رسد موج مخالفت‌ها آن قدر گسترده شده است که سراسر کشور را دربرمی‌گیرد. به همین دلیل بعضی کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند ممکن است اصلاحات محمد بن سلمان در آینده و بخصوص در کشور با مخالفت‌های بیشتری مواجه شود.