فروپاشی خلافت ترور در موصل

روز پنجشنبه فرمانده ارتش عراق گفت نیروهای نظامی این کشور مسجد معروف النوری و اطراف آن را تحت کنترل خود گرفته‌اند. هفته گذشته داعش این مسجد را با بمب منفجر کرد و هم اکنون ویرانه‌ای از آن بیشتر باقی نمانده است. نهاد مقابله با تروریسم عراق می‌گوید هنوز نزدیک به 200 تروریست داعش در محله «موصل قدیم» در محاصره نیروهای عراقی هستند و عملیات پاکسازی این شهر برای روزها و ماه‌های آینده ادامه خواهد داشت.

حیدرالعبادی، نخست‌وزیر عراق در واکنش به آزادسازی مسجد النوری اعلام کرد: «دولت باطل داعش در عراق به پایان رسید».

میزان خسارت‌ها

عملیات بزرگ آزادسازی موصل موسوم به عملیات « نینوی می‌آییم» 17اکتبر سال گذشته میلادی با هدف آزادسازی شهر موصل، با فرمان حیدر العبادی آغاز شد. این عملیات در حالی شروع شد که نیروهای عراقی پیش‌تر مناطق متعددی را در استان‌های مرکزی این کشور از سیطره داعش آزاد کرده بودند.

برآوردهای رسمی نشان می‌دهد، سقوط موصل به‌دست داعش دست‌کم 50 میلیارد دلار بر کشور عراق خسارت وارد کرده است. از زمان سیطره داعش بر موصل، این شهر و دیگر مناطق استان نینوی شاهد آوارگی گسترده ساکنان و کشتار شمار گسترده‌ای از اهالی مناطق مختلف این استان بود که هنوز آمار دقیقی از تعداد کشته‌ها یا زخمی‌ها تهیه نشده است. در مدت زمان اشغال موصل به دست داعش، این گروه حدود 105 مسجد را در شهر موصل و اطراف آن منفجر و منهدم کرد. بعضی منابع تخمین می‌زنند که در جریان درگیری‌های موصل بیش از 5000تروریست داعشی کشته و صدها نفر نیز زخمی شده باشند که اغلب آنها تابعیت‌های عراقی و سوری داشتند. همچنین طی نبردهای آزادسازی موصل بیش از 40 سرکرده بارز و فرمانده میدانی داعشی نیز به هلاکت رسیدند که داعش به کشته شدن ده نفر از آنها رسما اذعان کرد. مساله سرنوشت سرکردگان داعش پس از موصل یکی از مسائل مهم امنیتی عراق است که در روزهای آینده باید پیگیر آن بود.

اظهارنظر آمریکایی‌ها

برخلاف دولت و ملت عراق که از شکست تروریست‌ها در موصل بشدت خوشحال و شادمان هستند، مقامات وابسته به ائتلاف آمریکایی در عراق خوشحال به نظر نمی‌رسند. آنها با وجود تاکید بر این‌که داعش در عراق «رو به پایان» است می‌گویند تا عملیات نهایی علیه این گروه تروریستی هنوز کارهای بسیاری پیش روست.

رایان دیلون، سخنگوی ائتلاف ضدداعش عنوان کرد: هنوز تعدادی از داعشی‌ها در بیمارستانی در شمال موصل و در بخش قدیمی این شهر حضور دارند اما ارتباطات میان این دو منطقه با یکدیگر قطع شده است.

دیلون با اشاره به این‌که داعش هنوز پایگاه‌های دیگری در عراق دارد، گفت: تعیین ادامه نبرد با داعش تصمیمی است که به دولت عراق برمی‌گردد؛ زیرا این گروه هنوز در تلعفر، حویجه و الانبار پایگاه‌هایی دارد.

به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها با بهانه کردن داعش همچنان قصد دارند حضور خود را درعراق تضمین کنند. این درحالی است که مقامات دولت عراق به همراه نیروهای مردمی این کشور بارها بر بی‌نیازی نسبت به سربازان آمریکایی تاکید کرده و خواستار خروج آنها از این کشور شده بودند. مردم عراق اساسا حضور آمریکایی‌ها در کشورشان را یکی از مهم‌ترین عوامل رشد و نمو گروه‌های تروریستی می‌دانند و به همین دلیل خواستار خروج نیروهای خارجی از کشورشان هستند. مقامات عراقی بر وحدت گروه‌های مختلف بخصوص وحدت بین شیعه و سنی تاکید دارند و می‌گویند برای بازسازی عراق بشدت به چنین وحدتی نیازمند هستند.

نظر تحلیلگران

تحلیلگران ضمن ابراز خوشحالی از شکست داعش و پیروزی نیروهای عراقی در بازپس گرفتن بیشتر مناطق تحت تسلط تروریست‌ها این نکته را یادآوری می‌کنند که ممکن است تروریست‌ها با پشتیبانی حامیان منطقه‌ای و بین‌المللی خود بخواهند به شکل دیگری در عراق فعالیت کنند.

عبدالباری عطوان، سردبیر روزنامه «الرای الیوم» در توضیح وضعیت کنونی داعش و از دست دادن مناطق تحت اشغال خود نوشت: خبر شکست داعش در موصل و الرقه به عنوان مراکز خلافت خودخوانده در عراق و سوریه در حالی منتشر می‌شود که بازپس‌گیری این دو شهر به معنی پایان جنگ علیه داعش نخواهد بود.

وی در مورد آینده داعش سه احتمال را مطرح کرده و می‌نویسد: «اول: این گروه خود را منحل کرده و به شکست و فروپاشی اعتراف کند که این گزینه بعید به نظر می‌رسد. دوم: اعضای داعش و سرکردگان آن به فعالیت‌های زیرزمینی و محرمانه در عراق و سوریه متوسل شوند و به طور خاص بر عملیات تروریستی متمرکز شوند؛ احتمال این گزینه قوی‌تر و خطر آن بیشتر است. سوم: بیشتر اعضای این گروه و سرکردگان میدانی آن به سمت مناطقی که در سه سال گذشته با آن بیعت کرده‌اند عقب‌نشینی کنند از جمله سینا در مصر، خراسان در افغانستان و یمن و ساحل آفریقا (بوکوحرام) و نیز مغرب اسلامی و سرت در لیبی و مناطق دیگر.»

اعتراف داعش به شکست

یک منبع در استان نینوای اعلام کرد، داعش به شکست خود در موصل اعتراف کرده و شهر تلعفر را به عنوان مرکز موقت فرماندهی خود معرفی کرد. به گزارش ایسنا و به نقل از شبکه تلویزیونی سومریه نیوز عراق، این منبع محلی در استان نینوای که خواست نامش فاش نشود، دیروز اعلام کرد، گروه تروریستی داعش به شکلی غافلگیرانه به شکست خود در موصل اعتراف کرد. داعش پیش‌تر بارها سقوط موصل به دست نیروهای امنیتی مشترک عراق را تکذیب کرده و با انتشار فایل‌هایی ویدئویی تلاش داشت این‌گونه نشان دهد که هنوز نیروهایش در اطراف مسجد النوری حضور دارند.

این منبع ادامه داد: الموصلی که به عنوان معاون فرماندار تلعفر در گروه تروریستی داعش فعالیت دارد، در سخنرانی کوتاهی شکست این گروه تروریستی را در موصل به دلیل حمله و عقبگرد در عملیات دانست و تلعفر را به عنوان مرکز موقت فرماندهی این گروه تروریستی معرفی کرد. همچنین‌ یکی از چهره‌های بسیار نزدیک به ابوبکر البغدادی، رهبر داعش ملقب به ابو قتیبه در خطبه‌های نمازجمعه دیروز در یکی دیگر از مساجد شهر تلعفر در میان ده‌ها نمازگزار که اکثرا از اعضای این گروه تروریستی بودند، زمانی که نام البغدادی را به زبان آورد، ناگهان به گریه افتاد و پس از چند دقیقه سکوت چند آیه از قرآن را خواند و سپس چند کلمه به زبان آورد که احتمال صحت خبر هلاکت البغدادی را بیشتر کرد. این سخنان یک بار دیگر احتمال هلاکت ابوبکر البغدادی را تائید می‌کند که از چند روز گذشته منابع ایرانی و روسی برآن تاکید داشتند .