زخم‌های کهنه تالاب انزلی التیام می‌یابد

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان چند وقتی است که حالش خوب نیست و نفس کشیدن برایش سخت شده، رنگ و رخساری ندارد و زیبایی‌هایش را از دست داده و بوی نامطبوعش هوا را می‌آزارد، از چشم افتاده و انگار دیگر کسی میل به دیدن آن همه عظمت و شکوه ندارد و فقط شده آبراهی برای سودجویان.

مرداب انزلی در 4 کیلومتری شمال رشت و در جنوب غربی شهرستان بندرانزلی و دریای خزر قرار دارد و جلوه‌ای ویژه از منابع آبی به شمار می‌رود که به عنوان یکی از اکوسیستم‌های پر اهمیت از ابعاد گوناگون زیست‌محیطی و اقتصادی در دنیا مطرح است.

این تالاب با 9 کیلومتر و کاهش ارتفاع سطح آب دریا شکل گرفته است، زبانه غربی به نام شبه جزیره بندر انزلی نامیده می‌شود که تا کپورچال ادامه دارد و شبه جزیره ماهروزه در این بخش در خلیج کوچک کپورچال و بهمبر را از همدیگر جدا می‌سازد.

تالاب انزلی که دارای اهمیت‌های متعددی از قبیل تقلیل ورود آلاینده‌ها به دریا، زیستگاه پرندگان، حفظ تنوع ژنتیکی، اکوتوریسم بوده و از نظر شیلاتی جز اصلی‌ترین منبع بازسازی ذخایر ماهیان مهاجر دریای خزر بوده و به عنوان زیستگاه اختصاصی گونه‌های خاص ماهیان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

از ویژگی‌های طبیعی و زیبای تالاب انزلی می‌توان به لاله تالاب و پرندگان مهاجر و زیبایی از قبیل: قو، پلیکان، تننجه و سایر مرغابی سانان را نام برد، این تالاب سالانه در زمستان محل گذر ده‌ها هزار قطعه پرنده مهاجر نیز است.

در این تالاب بیش از 100 گونه پرنده، 50 گونه ماهی و صد‌ها گونه مختلف از گیاهان و جانوران زندگی می‌کنند و به همین دلیل از مهم ترینتالاب‌های جهان محسوب می‌شود که از سال 1354 جزو تالاب‌های بین‌المللی تحت حفاظت واقع شده و مهم ترین منبع تکثیر و تولید ماهیان خاویاری و استخوانی دریای خزر است.

ثبت بین‌المللی تالاب

تالاب انزلی مهم ترین زایشگاه جنوبی ماهیان دریای خزر بوده و از نظر زادآوری و تکثیر انواع ماهیان از اهمیت بالایی برخوردار است.

این تالاب از نخستین تالاب‌های ثبت‌شده معاهده رامسر در سال 1353 است.مرداب انزلی از آن‌جایی که یک تالاب بین‌المللی ثبت شده است، هم‌اکنون در فهرست مونترآل قرار گرفته‌است، قرار گرفتن در این فهرست به معنای این است که تالاب در حال خشک‌شدن است و به مراقبت نیاز دارد.

میلیون‌ها آلودگی در تالاب

اکبری‌پور فرمانده جدید یگان حفاظت محیط زیست گیلان با بیان اینکه درحال حاضر تالاب انزلی با مشکلات عدیده‌ای مواجه است، عنوان کرد: متأسفانه هر ساله بیش از میلیون متر مکعب فاضلاب‌های انسانی و خانگی و شیرآبه‌های زباله از رودخانه‌های زجور و گوهررود انزلی، رشت و صومعه سرا وارد تالاب می‌شود.

وی با اشاره به زمین‌خواری‌های بسیار در اطراف تالاب افزود: تصرف کاربری اراضی توسط بومی‌های محل و ساخت و سازهای بی‌رویه و غیر مجاز باعث از بین رفتن تالاب و تبدیل شدن آن به بستری نا امن می‌شود.

فرمانده جدید یگان حفاظت محیط زیست گیلان اضافه کرد: همچنین احداث استخر ماهی و صید غیر مجاز و بحث کشاورزی در اطراف تالاب انزلی باعث ضربه سنگین به این تالاب می‌شود که متأسفانه از سوی نیروی انسانی صورت می‌گیرد.

دشمنی زیبا اما فریبنده

سنبل آبی با برگ‌هایی پهن و به طول 20 سانتی‌متر از زیبایی خاصی برخوردار است که مشکلات زیست‌محیطی فراوانی دارد و باعث کندی عبور و مرور نیز می‌شود.

این گیاه مهاجم غیربومی تالاب‌های استان گیلان بویژه تالاب بین‌المللی انزلی را به شدت مورد حمله قرار می‌دهد.

این کارشناس محیط زیست با بیان اینکه گیاه سنبله تالاب در مرداد ماه سال 94 برای اولین بار در تالاب انزلی مشاهده شد، عنوان کرد: این گونه خطرات و تهدیدات بسیاری از جمله حذف و نابودی گیاهان بومی و فیتو پلانکتون‌ها، تسریع در روند خشک شدن تالاب، رسوب‌گیری و اختلال در حیات ماهیان و اختلال در تردد قایق‌های موتوری و پارویی است.اکبری‌پور با اشاره به آغاز جمع آوری و معدوم سازی سنبله آبی ، یادآور شد: با پیگیری محیط زیست، شیلات استان و برخی دستگاه‌های مرتبط کارگروهی برای از بین بردن و مهار کامل این گیاه تشکیل شد که خوشبختانه تا امروز توانستیم درصد قابل توجهی را پاکسازی کنیم.

تالاب انزلی از فهرست مونترو خارج می‌شود‌

توموئو آئوکی مشاور ارشد تیم کارشناسی جایکا (سازمان دولتی مستقل بین‌المللی که در زمینهٔ توسعه به کشور‌های در حال توسعه کمک می‌کند.) چندی پیش در ششمین نشست کمیته هماهنگی و اکولوژیک تالاب انزلی گفت: احیاء تالاب انزلی رو به جلو است، اما در برخی از فعالیت ها با تاخیر مواجه هستیم.

وی افزود: در بخش‌های پایانی سال سوم طرح احیای تالاب انزلی به سر می‌بریم و هم اکنون در مسیر خوبی قرار گرفته‌ایم.

آئوکی با بیان اینکه نتایج موفقیت امیز احیای تالاب انزلی می‌تواند در سایر تالاب‌های استان بسط داده شود، ادامه داد: امسال یکی از اهداف مهم جایکا توسعه و تسریع در انجام فعالیت ها برای احیای تالاب انزلی است.

مشاور ارشد تیم کارشناسی جایکا در طرح تالاب انزلی از اهتمام مجموعه برای خروج تالاب انزلی از فهرست مونترو خبرداد و تصریح کرد: از فرصت‌ها برای بهبود وضعیت تالاب و خارج از لیست مونترو باید استفاده کنیم.

هرچند این روزها زخم‌های کهنه تالاب پر غرور بین‌المللی انزلی رو به التیام است، اما برای بهبود این مرداب همیشه زیبا اراده جمعی مردم و مسئولان نیاز است.