آنچه روزه‌داران مبتلا به دیابت باید بدانند

واقعیت این است که در حال حاضر تعداد زیادی از مبتلایان به دیابت به دلیل پرخوری دچار این بیماری شده‌اند و اگر روش زندگی خود را تغییر دهند بیماری‌شان کنترل می‌شود. این بیماران کسانی هستند که تنها دو یا سه سال از شروع دیابت آنان می‌گذرد و اضافه وزن دارند. در مورد این بیماران، روزه‌داری خطر چندانی ندارد. البته یک شرط اساسی دارد: اجتناب از خوردن مواد شیرین و پر کالری در زمان افطار و سحر. متاسفانه پرخوری حین افطار موجب بدتر شدن سیر بیماری دیابت می‌شود و برخی بیماران بعد از یک ماه روزه‌داری نه‌تنها از برکات این ماه بهره‌مند نشده‌اند، بلکه به خاطر افراط در مصرف شیرینی‌هایی مثل فرنی، حلوا و زولبیا و بامیه بیماری‌شان بدتر می‌شود.

در افرادی که از کودکی یا نوجوانی به بیماری دیابت نوع یک مبتلا شده‌اند و از ابتدا انسولین دریافت می‌کنند، حملات افت قند خون معمولا رایج بوده و پس از مدتی که از شروع بیماری می‌گذرد علائم افت قند خون در این بیماران مخفی می‌ماند و به عبارتی بیمار بدون این که متوجه شود، دچار افت قند می‌شود. با این وصف افت قند خون که یکی از خطرناک‌ترین عوارض دیابت است به‌عنوان اصلی‌ترین خطر روزه‌داری باید مورد توجه باشد و بیمارانی که سابقه حملات افت قند دارند تا حد امکان باید از روزه‌داری امتناع کنند. یکی از مفیدترین فناوری‌هایی که در چند سال اخیر در دسترس مبتلایان به دیابت قرار گرفته است، گلوکومتر یا دستگاه سنجش قند خون است. در حین روزه‌داری با استفاده مرتب از این دستگاه، بیمار می‌تواند از بالا رفتن یا پایین آمدن قند خون خود با‌خبر شود.

توصیه می‌شود کسانی که سه بار در روز به میزان یک قرص 500 میلی گرم متفورمین می‌خورند، دو قرص از این دارو را در آخر افطار و یک قرص را پایان سحری بخورند.

با این که خطر افت قند خون در کسانی که داروی گلی بن کلامید یا رپاگلیناید استفاده می‌کنند در حین روزه‌داری خیلی زیاد می‌شود، بازبرخی از این بیماران روزه می‌گیرند‌. توصیه می‌شود بیمارانی که از این نوع داروها استفاده می‌کنند اگر روزانه یک بار این دارو را استفاده می‌کنند باید آن را قبل افطار مصرف کنند و میزان آن را براساس گلوکومتری روزانه تنظیم کنند‌. در مورد بیمارانی که دو بار در روز از این داروها استفاده می‌کنند باید نصف دوز صبحگاهی را قبل سحر و معادل دوز مصرفی شب را ابتدای افطار مصرف کنند.

دکتر رضا کریمی

فوق‌تخصص غدد و متابولیسم