نشست ششم SCO متفاوت از گذشته

سال 1996 با هدف غیرنظامی کردن مرز چین و شوروی سابق ، شانگهای 5 با حضور روسیه ، چین ، قزاقستان ، قرقیزستان و تاجیکستان در شانگهای تاسیس شد.

کد خبر: ۹۹۴۹۵

5 سال بعد (سال 2001) با ورود ازبکستان ، شانگهای 5 به SCO یا سازمان همکاری های اقتصادی شانگهای تغییر نام یافت . تقویت اعتماد متقابل ، حس همجواری ، ترغیب کشورهای عضو برای همکاری های موثر در عرصه های سیاسی ، اقتصادی ، تجاری ، علمی و فنی ، فرهنگی ، آموزشی ، انرژی ، راه ، حفظ محیط زیست و تلاش مشترک برای حفظ و تامین صلح ، امنیت و ثبات جهانی از اهداف تعریف شده این سازمان اعلام شد ، در صورتی که در ابتدای تشکیل اهداف شانگهای 5 صرفا امنیتی بود. سال 2004 مغولستان و یک سال بعد ایران ، هند و پاکستان و افغانستان هم به عنوان عضو ناظر پذیرفته شدند. هرچند این سازمان در اهداف اعلام شده خود اشاره ای به معاهده های دفاعی دوجانبه و چندجانبه نداشت اما گسترش ناتو و تهدید آشکار حضور امریکا در منطقه ، لزوم توجه به این مقوله را ضروری کرد تا آنجا که احتمال طرح برگزاری مانورهای نظامی که مقدمه ای برای معاهده های دفاعی محسوب می شود را در اجلاس ششم سران تشدید کرد. تحولات یک سال گذشته آسیا که مهمترین آنها تغییر راهبرد نوین آسیایی در سیاست خارجی امریکا با نزدیکی استراتژی به هند و گسترش انقلاب های رنگی در حوزه جغرافیایی یا همسایگی اعضای سازمان با حمایت امریکا بود و فصل مشترک آنها خصوصا در گسترش روابط دهلی واشنگتن به نوعی تضعیف و بایکوت 2 کشور روسیه و چین است بر اهمیت این اجلاس افزوده و راه را برای ارائه راهکارهای عملی ، واقعگرایانه و جدی تر هموار کرده است . خصوصا این که این سازمان منطقه ای دارای دو عضو دایم شورای امنیت و دو قدرت سیاسی اقتصادی بزرگ جهان است که می تواند نقش موثری در روند تحولات سیاسی بین المللی جهان داشته باشد بنابراین نشست ششم سران SCO اجلاسی متفاوت از گذشته است البته SCO در اجلاس 2005 خود نسبت به حضور امریکا در منطقه و ایجاد پایگاه های نظامی با صدور بیانیه ای به صورت تلویحی انتقاد کرده و خواستار ارائه زمانی از سوی امریکا برای عقب نشینی از پایگاه خود در جنوب ازبکستان شده بود. این بیانیه و وجود مستنداتی دال بر حمایت امریکا از آشوبهای استان اندیجان و انقلابهای رنگی در گرجستان و اکراین و قرقیزستان زمینه پایان همکاری نظامی ازبکستان با امریکا را فراهم کرد. این موفقیت می تواند مقدمه ای برای اتخاذ تصمیمات تاثیرگذار بعدی در اجلاس ششم باشد. اجلاس ششم با توجه به دکترین نوین امریکا در راهبردهای سیاست خارجی آسیایی خود بامحوریت هند عضویت ایران را در این اجلاس برای تقویت پایگاه اعضا ضروری تر می کند البته این عضویت منافع مشترکی هم برای SCO و هم برای ایران دارد. توجه ویژه به اجلاس ششم بیشتر حول محوریت حضور ایران در بالاترین سطح است و این حساسیت ، اهمیت این عضویت را نشان می دهد. بنابراین گسترش حوزه نفوذ این سازمان منطقه ای با ورود ایران به عنوان پل ارتباطی دو دریای انرژی می تواند تاثیرگذاری بین المللی این سازمان را افزایش دهد.