امکان تعمیق بحران سیاسی ونزوئلا

در همین رابطه با داوود صالحی، مدیر اسبق بخش آمریکای لاتین وزارت امور خارجه و سفیر پیشین ایران در اسپانیا و کوبا گفت‌وگویی انجام گرفته که می‌خوانید:

نیکلاس مادورو رئیس‌جمهور فعلی ونزوئلا وضعیت نابسمان اقتصادی این کشور را به توطئه آمریکا مربوط دانسته، این امر تا چه اندازه با واقعیت موجود تطابق دارد و دلیل بروز این بحران بعد از درگذشت هوگو چاوز، رئیس‌جمهور پیشین این کشور چه می‌تواند باشد؟

ونزوئلا یکی از اعضای موثر سازمان اوپک است و همچنین از موقعیت ژئوپلتیک در منطقه حیات خلوت آمریکا در آمریکای لاتین برخوردار است. هوگو چاوز رئیس‌جمهور فقید این کشور در طراز یک شخصیت ملی ارزیابی می‌شود. وی در زمان استقرار در قدرت آزادی‌های بسیاری در زمینه‌های گوناگون برای ملت ونزوئلا فراهم آورد. همچنین با رویکردی عدالت‌خواهانه به ساخت و سازهایی در زمینه مسکن، ساخت کارخانه و ایجاد شغل برای مردم مستمند اقدامات موثری را به سرانجام رساند. تا قبل از اجرای این اقدامات مثبت بسیاری از مردم تهیدست این کشور نفتخیز حتی در حاشیه‌های شهرها در حلبی‌آباد‌ها با کمترین امکانات ضروری زندگی می‌کردند.

مادورو به‌عنوان معاون رئیس‌جمهور بعد از درگذشت چاوز به قدرت رسید. مادورو نسبت به آقای چاوز از ظرفیت‌های کمتری از لحاظ سیاسی و مدیریتی برخوردار بود و به این ترتیب مخالفان که از کمیت قابل توجهی هم برخوردارند و از طیف‌های مختلف از جمله سرمایه‌داران، طرفداران غرب و آمریکا تشکیل شده‌اند، توانستند چالش‌های عمده‌ای را برای وی ایجاد کنند. هدف اصلی مخالفان که تا حدودی از سیاست‌های غربی پیروی می‌کنند، این است که ونزوئلا به‌عنوان یک کشور مهم نفتی از ثبات مطلوب برخوردار نباشد. البته مادورو تمام تلاش خود را برای سامان اوضاع به‌کار برد، اما واقعیت موجود حکایت از آن دارد که مقامات سیاسی از دستیابی به وحدت ملی مطلوب ناتوان مانده‌اند. مخالفان دولت کنونی ونزوئلا در انتخابات پارلمانی این کشور که در سال 2015 برگزار شد، توانستند در نتیجه اوضاع نامطلوب اقتصادی به کرسی‌های بیشتری دست یابند و چالش‌های کنونی را برای ریاست جمهوری ایجاد کنند. یک نوع همراهی نیز بین مخالفان با آمریکا برای خلع ید مادورو از ریاست جمهوری به چشم می‌خورد.

اگر ریشه بحران اقتصادی این کشور ناشی از کاهش قیمت نفت باشد، در گذشته که نفت از قیمت مناسبی برخوردار بود، چرا دولتمردان ونزوئلا ذخیره ارزی قابل توجهی را فراهم نکردند. آیا این بی‌تدبیری ناشی از فساد اداری حاکم بر این کشور نیست؟

بی‌تدبیری‌هایی در عرصه مدیریتی و سیاسی این کشور وجود دارد و این مورد قابل کتمان نیست، اما باید توجه داشت که اوضاع نابسامان اقتصاد جهانی بسیار مهم است. آمریکا و کشورهای قدرتمند اروپایی هم از لحاظ اقتصادی به مشکل برخورد کرده‌اند و هرروز ما شاهد تظاهرات اعتراضی در این کشور‌ها هستیم. ونزوئلا از وضعیتی شبیه به اسپانیا برخوردار است. اسپانیا هم با وضعیت نامناسب اقتصادی روبه‌روست. حتی در حوزه آمریکای لاتین، برزیل به‌عنوان یک کشور صنعتی قدرتمند هم با مشکلاتی اینچنینی دست برگریبان است.

با توجه به رای عدم اعتماد پارلمان به رئیس‌جمهور و صحبت‌های برخی مقامات حزبی و قضایی این کشور که این رای را نافذ و قانونی نمی‌دانند، آیا بحران سیاسی این کشور در کنار بحران اقتصادی عمیق‌تر نخواهد شد؟

رای عدم اعتماد به رئیس‌جمهور طبق ماده 336 قانون اساسی در حوزه اختیارات نمایندگان پارلمان نیست و این موضوعی است که دادگاه عالی ونزوئلا هم بر آن تاکید دارد. هم از لحاظ داخلی و هم خارجی این کشور با توطئه‌های بسیاری مواجه است. به‌طور مصداقی حتی فشار‌هایی وارد شده بود که ونزوئلا را از برخی پیمان‌های منطقه‌ای خارج کنند که با تدبیر برخی از دولتمردان عاقل کشورهای منطقه این توطئه تاکنون محقق نشده است. در پایان یادآور می‌شویم که برای حل این بحران سیاسی، شخص مادورو و مخالفان باید گفت‌وگوهایی را سامان دهند در غیر این‌صورت این مناقشه به‌صورت میدانی به کف خیابان‌ها کشیده خواهد شد و احتمال وقوع یک جنگ داخلی دور از ذهن نیست؛ امری که درنهایت آسیب زیادی را به منافع و رفاه مردم وارد خواهد کرد.