قطب منـار بلندترین بنای آجری جهان

مجموعه قطب منار در محیطی باز و سر سبز واقع شده است. قبل از ورود به مجموعه برای تهیه بلیت به پارکینگ که طرف دیگر خیابان است، وارد شدیم. مبلغ بلیت برای بازدیدکننده‌های هندی 30 روپیه و برای خارجی‌ها 500 روپیه است. پس از تهیه بلیت و گذشتن از گیت امنیتی وارد مجموعه قطب منار شدیم. جلوی در راهنماهایی ایستاده‌اند که هر کدام به زبان‌های مختلف تسلط دارند و در صورت نیاز می‌توان به همراه آنها به بازدید مجموعه رفت.

در سال 1197 میلادی به دستور سلطان معزالدین غوری، معابد هندو و جین تخریب شده و مسجد قوة السلام روی خرابه‌های آن معابد ساخته شده است. پس از دو سال مطابق روش خاص و رسم غوری‌ها، منار افتخار و پیروزی در مسجد ساخته می‌شود که این منار، قطب منار نام گرفت. قطب منار در واقع مؤذن خانه مسجد قوة‌السلام بوده ولی به علت بلندی، اذان روی بام مسجد گفته می‌شده است.

از مسیر سنگفرش شده‌ای که دو طرف آن درخت و چمن پوشیده شده، گذشتیم و وارد حیاط مسجد قوة السلام شدیم که تنها بخشی از دیوارها و شبستان‌های مسجد باقی مانده است. کف مسجد، دیوارها و ستون‌ها با سنگ ساخته شده و اطراف درهای ورودی مسجد آیات قرآن حک شده است.

در کنار دروازه علیا، قطب منار بلندترین بنای آجری دنیا با 72.5 مترارتفاع قرار دارد. قطر این منار در پایه 14.32 متر و در بالا 2.75 متر است. قطب منار پنج طبقه دارد و از آجر قرمز و مرمر سفید ساخته شده . در فاصله هر دو طبقه، ایوان مدوری به صورت کمربند آن را در بر گرفته است. هر طبقه کتیبه‌هایی دارد که متونی از آیات قرآن و اسامی امرا را شامل می‌شود. منار 379 پله دارد و تمام طبقات آن قابل دسترسی است، ولی به علت چند مورد خودکشی که از بالای منار اتفاق افتاده، ورودی راه پله‌ها را بسته‌اند.

یکی دیگر از جاذبه‌های مجموعه قطب منار، ستون فلزی است که در حیاط مسجد قرار دارد. این ستون فلزی با آلیاژی ناشناخته مربوط به قرن چهارم یا پنجم میلادی است. این ستون فلزی هرگز زنگ نمی‌زند، تغییر رنگ نمی‌دهد و فرسوده نمی‌شود. این ستون در زمان سلطنت پادشاهان آریایی پیدا شده و آن را در جلوی در معبد به احترام خدای آریایی قرار داده‌اند و بعد از ساخت مسجد قوه‌السلام نیزدر حیاط این مسجد باقی مانده است.ارتفاع این ستون 7.21 متر و وزن آن بیش از شش تن می‌باشد. کتیبه‌ای به زبان سانسکریت روی آن حک شده است و گفته می‌شود این ستون ساخته دست بشر نیست.

پس از بازدید از داخل مسجد و منار، گشتی در فضای سبز اطراف مجموعه قطب منار زدیم. در قسمتی از باغ آرامگاه شمس‌الدین التتمش قرار دارد. شمس‌الدین التتمش از غلامی به پادشاهی رسید. او در سال 1210 میلادی بر تخت سلطنت نشسته و نخستین پادشاه سلسله شمسیان هند است که به عنوان نخستین حاکم مستقل مسلمان دهلی از اهمیت و منزلت خاصی برخوردار است.